Havalandırma Montajı Nasıl Yapılır? Keşiften Devreye Almaya

Sahada görünen kısım, yani kanalların tavana asılması, bir havalandırma montajının ortasında bir yerdedir. Ondan önce ölçü, hesap ve koordinasyon; ondan sonra bağlantı, ayar ve ölçüm gelir. Kanalları asılmış ama menfez debileri ölçülmemiş bir sistem monte edilmiş sayılmaz. Aşağıdaki tablo bir ticari havalandırma montajının aşamalarını ve her aşamanın sonunda elde olması gerekeni gösteriyor; ardından aşamaları tek tek anlatıyoruz.

1. Keşif ve ölçü

Keşifte mahaller tek tek dolaşılır ve her birinin kullanımı yazılır: ofis, toplantı, WC, mutfak, depo, üretim alanı. Kat yüksekliği, kiriş altı ve asma tavan kotu ölçülür; kanalın geçebileceği net boşluk buradan çıkar. Mevcut şaftların kesiti, dış cephede taze hava alış ve egzoz atış için uygun noktalar, çatıya çıkış imkânı, fanın konacağı yerin taşıma durumu ve elektrik panosunun yeri not edilir. Mevcut bir sistem yenileniyorsa eski fanların etiket değerleri ve kanal kesitleri de kaydedilir.

2. Hesap ve proje

Her mahal için gereken hava miktarı kişi sayısı, alan, hava değişim sayısı ya da ilgili yönetmelikte istenen debi üzerinden hesaplanır. WC ve ıslak hacimlerden emilen hava ile ofise verilen taze havanın dengesi kurulur; mutfak gibi kirli mahaller hafif negatif basınçta tutulur ki koku koridora taşınmasın. Debilerden kanal kesitleri, hattın toplam basınç kaybından fan seçimi yapılır. Ön boyutlandırma için mahal debisinde havalandırma hesabı, fanın debi ve basınç noktasında fan seçim hesabı, sac metrajında kanal metraj hesabı aracı kullanılabilir. Projenin nasıl hazırlandığı havalandırma projesi nasıl çizilir yazısında anlatılıyor.

3. Koordinasyon

Asma tavan içi kalabalık bir alandır: kablo tavaları, sprinkler boruları, aydınlatma armatürleri, klima borulaması ve tavan taşıyıcıları aynı boşluğu paylaşır. Montajdan önce kanal güzergâhı bu tesisatlarla üst üste çizilir ve kimin hangi kotta geçeceği belirlenir. En büyük kesitli kanal genellikle ilk yerleşir, çünkü sonradan kaydırılması en zor olandır. Menfez yerleri aydınlatma ve sprinkler başlıklarıyla birlikte tavan planına işlenir. Koordinasyonu yapılmayan işte sahada kanal kesilip dirsek eklenir; her ilave dirsek basınç kaybı ve ses demektir.

4. İmalat ve sevkiyat

Kanal parçaları atölyede projeye göre üretilir ve hat numarasıyla etiketlenir. Sahaya giden parçaların ağızları folyo ya da kapakla kapatılır. İnşaat tozunun kanala dolması, devreye almadan sonraki ilk günlerde menfezlerden toz üflenmesine neden olur; sahada açık kalan ağızlar da gün sonunda kapatılır. Kanal malzemesi ve kesit seçenekleri havalandırma kanalı nedir yazısında ayrıca anlatılıyor.

5. Askı ve taşıyıcılar

Kanal, döşemeye ankrajla tutturulan dişli çubuk (rot) ve kanalın altından geçen profil traversle taşınır. Ankraj tipi taşıyıcı yüzeye göre seçilir: betonarme döşemede çelik ankraj, boşluklu blokta kimyasal dübel, çelik kirişte kelepçe. Askı aralığı kanalın ölçüsüne ve ağırlığına göre belirlenir; büyük ve ağır kanallarda aralık sıklaşır. Dirsek, damper ve susturucu gibi ağır parçaların iki yanına ayrıca askı konur. Askılar terazide kurulur; kanal başka tesisatın askısına yüklenmez.

6. Kanal montajı

Montaj fan ya da santral tarafındaki ana hattan başlar, branşmanlara doğru ilerler. Flanşlar arasına conta konur, köşe cıvataları ve flanş klipsleri eşit sıkılır, köşe birleşimleri mastikle kapatılır. Spiral kanal parçaları manşon ve nipelle geçirilir, conta yoksa vida ve mastikle sabitlenir. Branşman ağızlarındaki ayar damperleri, devreye almada elle ulaşılabilecek şekilde konur.

Kanal bir yangın bölmesinin duvarından ya da döşemesinden geçiyorsa geçiş noktasına yangın damperi takılır; damper ile duvar arasındaki boşluk, damper üreticisinin test edilmiş montaj detayına göre doldurulur. Mutfak egzoz kanalında ek yerleri sızdırmaz yapılır, yön değişimlerine temizlik kapağı konur ve kanal, yağın birikebileceği çukurlar oluşturmayacak şekilde eğimle döşenir. Askı, flanş ve sızdırmazlık testinin ayrıntıları havalandırma kanalı montajı nasıl yapılır yazısında.

7. Fan montajı nasıl yapılır?

Fan sistemin titreşim ve ses kaynağıdır; montajının amacı bu titreşimi binaya ve kanala geçirmemektir.

• Titreşim izolasyonu: Zemine oturan fanlar kauçuk takoz ya da yaylı izolatör üzerine, tavana asılan kanal tipi fanlar titreşim askılarıyla konur.
• Esnek bağlantı: Fanın emiş ve basma ağzı kanala brandalı esnek parçayla bağlanır; esnek parça gergin ya da aşırı gevşek bırakılmaz.
• Düz kanal mesafesi: Fan girişine ya da çıkışına doğrudan dirsek konursa fan katalog değerini vermez. Fan ağzından sonra birkaç kanal çapı uzunluğunda düz hat bırakılır; yer yoksa yönlendirme kanatlı dirsek kullanılır.
• Dönüş yönü: Üç fazlı fanlarda ilk çalıştırmada dönüş yönü kontrol edilir. Ters dönen salyangoz fan bir miktar hava verdiği için hata fark edilmeyebilir, ama debisi çok düşer.
• Bakım erişimi: Motor, kayış ve pervane için servis boşluğu bırakılır; asma tavan içindeki fanın altına servis kapağı konur.
• Çatı ve dış ortam: Çatıya konan fanın kaidesi su yalıtımıyla birlikte yapılır; egzoz çıkışı taze hava alışından uzağa ve hâkim rüzgâr dikkate alınarak yönlendirilir.

Salyangoz fanın kaide, kayış ve hizalama detayları salyangoz fan montajı nasıl yapılır yazısında, kanal içine giren fan tipleri kanal tipi fan nedir yazısında anlatılıyor.

8. Menfez, elektrik ve izolasyon

Menfezler: Plenum kutuları ve flex bağlantılar asma tavan kapanmadan önce hazırlanır, menfez yüzleri tavan kapandıktan sonra takılır. Flex kanallar kısa ve gergin çekilir; kıvrılarak uzatılan flex debiyi ciddi biçimde düşürür. Menfez tipleri menfez çeşitleri yazısında, sabitleme yöntemleri menfez nasıl takılır yazısında.

Elektrik: Fan beslemesi motor koruma şalteri üzerinden yapılır; devir ayarı gerekiyorsa frekans invertörü kullanılır. Sistem zaman programıyla ya da CO₂, nem veya CO sensörüyle kumanda edilebilir. Duman tahliye ve basınçlandırma fanları yangın algılama sistemiyle ilişkilendirilir. Binanın linye ve pano işleri yetkili elektrik tesisatçısının sorumluluğundadır.

İzolasyon: Sızdırmazlık kontrolünden sonra uygulanır; önce izole edilen kanalda kaçak noktası bulunamaz. Soğuk hava taşıyan hatlarda izolasyon ek yerleri buhar kesici bantla kapatılır. Ayrıntılar havalandırma kanalı izolasyonu nasıl yapılır yazısında.

9. Ayar, ölçüm ve teslim

Devreye alma, sistemin projedeki debileri gerçekten verdiğinin gösterilmesidir:

1. Fan çalıştırılır, motor akımı ölçülüp etiket değeriyle karşılaştırılır.
2. Her menfezin debisi anemometre ya da debi ölçüm davlumbazı (balometre) ile ölçülür.
3. Branşman damperleri ayarlanarak debiler proje değerlerine yaklaştırılır; ayardan sonra damper kolları sabitlenip işaretlenir.
4. Mahaller arası basınç ilişkisi kontrol edilir: mutfak ve WC kapısında havanın içeri doğru aktığı görülür.
5. Ses kontrolü yapılır; ıslık çalan menfez ya da titreşim yapan askı düzeltilir.
6. Ölçüm değerleri rapora yazılır, sahadaki değişiklikler son durum çizimine işlenir, filtre değişimi ve bakım talimatı işletmeye verilir.

Teslimden sonra sistemin projedeki değerleri koruması düzenli filtre değişimine, kayış ve yatak kontrolüne ve kanal temizliğine bağlıdır; bu işler havalandırma bakım ve onarım kapsamında planlanır.

Küçük mekânda havalandırma sistemi nasıl yapılır?

Penceresiz bir WC, küçük bir depo ya da tek odalı bir dükkânda aşamalar kısalır ama sıra aynı kalır. Önce havanın nereden alınıp nereye atılacağı belirlenir: emiş kirli bölgeye, taze hava girişi temiz bölgeye konur. Kapı altından ya da kapı menfezinden hava girişi yoksa aspiratör hava çekemez, yalnız ses yapar. Kanal boyu kısa, dirsek sayısı az tutulur; fan, kanal boyuna ve dirsek sayısına karşılık gelen basınç değerine göre seçilir. Dış çıkışa geri akış kapağı konur. Bodrum katlardaki nem sorunu ve çözümleri bodrum kat havalandırma nasıl yapılır yazısında.

Sık yapılan montaj hataları

Montajın kapsamı ve maliyeti

Montaj maliyetini kanal metrajı ve malzemesi, fan ve cihaz sayısı, montaj yüksekliği, çalışma saatleri (işletme açıkken yapılan gece çalışması gibi) ve devreye alma kapsamı belirler. Kalemlerin nasıl fiyatlandığı havalandırma sistemleri fiyatları sayfasında anlatılıyor. Keşiften devreye almaya süreç havalandırma sistemleri hizmetimizin kapsamındadır; kanal imalatı hava kanalı imalatı altında yürütülür. Plaza katında makaslı platformla yapılan bir kanal montajı plaza katı havalandırma kanal montajı sayfasında görülebilir. Keşif talebinizi iletişim sayfasından iletebilirsiniz.