Aspiratör Montajı Nasıl Yapılır? Ankastre, Bacasız ve Kanal Tipi Fan

Sahada "aspiratör" denince üç ayrı cihaz kastedilir: ocağın üstünde duran mutfak aspiratörü, duvara ya da pencereye takılıp havayı doğrudan dışarı atan aksiyel fan ve kanal hattının içine giren fan. Aspiratör montajı nasıl yapılır sorusunun cevabı bu üç tipte farklı yerden başlar; ama üçünde de montajdan önce aynı üç soru cevaplanır: emilen hava nereye atılacak, yerine gelecek hava nereden girecek ve fan elektriği nereden alacak.

Montajdan önce: atış yolu, hava girişi ve elektrik

Atış yolu. Hava dışarıya en kısa ve en az dirsekli yoldan atılır. Aspiratör çıkışı kombi, şofben ya da soba bacasına bağlanmaz. Apartmanlarda ortak havalandırma şaftına bağlantı, kokuyu diğer dairelere taşıyabileceği için ancak bina projesinin ve yönetimin izin verdiği durumda yapılır. Asma tavan boşluğuna ya da çatı arasına açık bırakılan bir çıkış, yağı ve nemi binanın içinde bırakır.

Hava girişi. Aspiratör, attığı kadar hava içeri girebiliyorsa çalışır; pencereleri sızdırmaz, kapısı kapalı bir mutfakta fan yalnız ses yapar. Aynı hacimde bacalı (B tipi) bir kombi ya da şofben varsa aspiratörün yarattığı negatif basınç baca gazını mahale geri çekebilir. Gaz dağıtım şirketlerinin iç tesisat teknik esasları bu durumu ayrıca düzenler; montajdan önce cihazın tipi kontrol edilir. Yanma havasını dışarıdan alan hermetik (C tipi) cihazlarda bu etkileşim yoktur. Doğal ve cebri havalandırmanın farkı cebri havalandırma nedir yazısında.

Elektrik. Ev tipi aspiratör topraklı bir prizden ya da sigortalı bir bağlantı kutusundan beslenir; priz, cihazın arkasında kalıp ocak ısısı görmeyecek bir noktaya konur. Ticari fanlarda besleme motor koruma şalteri üzerinden yapılır.

Ankastre, gömme ve sürgülü aspiratör montajı

Ankastre aspiratör montajı üst dolabın iç ölçüsüyle başlar: cihazın genişliği dolap gövdesine, ön paneli dolap kapağının hizasına uymalıdır. Dolabın alt tablası üreticinin verdiği şablona göre kesilir; üst tablada ve gerekiyorsa arka panelde kanal çıkışı için delik açılır. Cihaz dolaba vidalanır, dolap da duvara ayrıca bağlanır; motorun titreşimi, yalnız menteşe vidalarına güvenilen bir dolabı zamanla gevşetir.

Ocak ile aspiratörün alt yüzü arasındaki mesafe kılavuzda yazılı değerden az bırakılmaz. Gazlı ocakta bu mesafe elektrikli ocağa göre büyük tutulur: fazla yakın bırakılan filtre ısınır ve içinde biriken yağ alev alabilir, fazla uzak cihaz ise buharı yakalayamaz.

Sürgülü modelde ön çekmece, dolap kapağıyla aynı çizgiye gelecek şekilde ayarlanır; çekmece açılınca çalışan modellerde anahtarın doğru konumda temas ettiği denenir. Gömme aspiratör montajı ise dolabın yanı sıra alçıpan bir kutunun ya da davlumbaz kaplamasının içine de yapılabilir; cihazın üstünde motora ulaşmaya yetecek bir servis açıklığı bırakılır. Üç tipte de ankastre havalandırma montajı aynı kuralla biter: cihazın çıkış ağzı ölçüsünde, kısa ve gergin bir kanal. Çıkışı redüksiyonla küçültmek debiyi düşürür, sesi artırır.

Bacasız aspiratör montajı nasıl yapılır?

Bacasız (geri dönüşlü) aspiratör havayı dışarı atmaz: hava önce yağ filtresinden, sonra aktif karbon filtreden geçip mutfağa geri verilir. Duvar delinmediği için kanal ve dış kapak işi yoktur, ama üç nokta atlanmamalıdır:

• Karbon filtre çoğu modelde ayrı parça olarak gelir; takılmazsa cihaz yalnız yağ tutar, kokuyu tutmaz.
• Bazı modellerde havayı dışarı atıştan geri dönüşe çeviren bir yönlendirici parça ya da ayar bulunur; cihaz bu konuma alınır.
• Havanın geri çıktığı ızgaralı yüzey ya da baca kaplamasının üstündeki yarıklar kapatılmaz; üst dolapla arasında kılavuzdaki boşluk bırakılır.

Karbon koku moleküllerini tutar ama ısıyı ve nemi tutmaz; buharın yoğun olduğu bir mutfakta pencere ya da ayrı bir egzoz yine gerekir. Doymuş karbon kokuyu geçirmeye başlar, değişim aralığı kullanım yoğunluğuna göre kılavuzdan izlenir. Karbonun çalışma ilkesi karbon filtre nedir yazısında.

Mutfak havalandırma fanı nasıl takılır? Duvar geçişi

Kanal dış duvardan çıkacaksa delik, kanal çapından biraz büyük bir karotla açılır. Delik dışa doğru hafif eğimli açılır; yağmur suyu ve kanalda yoğuşan su içeri değil dışarı akar. Duvarın içinden geçen boru ile delik arasındaki boşluk köpük ya da harçla doldurulur, iç ve dış yüzde mastikle kapatılır. Betonarme perdeye ya da kirişe delik açılmaz; taşıyıcı bir elemana açılacak her delik için statik onay gerekir.

Mutfak havalandırma kapağı nasıl takılır?

Dış yüzdeki kapak, fan dururken rüzgârın, yağmurun ve soğuk havanın kanala girmesini engelleyen klapeli bir kapaktır. Kanatlar üstten menteşelidir ve kendi ağırlığıyla aşağı kapanır; bu yüzden kapak, üst işareti yukarıda kalacak şekilde dübel ve paslanmaz vidayla duvara sabitlenir. Kapağın boğazı kanalın içine geçer. Üst ve yan kenarlar mastiklenir, alt kenarda suyun çıkabileceği küçük bir boşluk bırakılır. Montajdan sonra aspiratör çalıştırılır: kanatlar tam açılmalı, fan durunca da tamamen kapanmalıdır. Doğal gaz cihazı için açılmış havalandırma menfezi aspiratör çıkışı olarak kullanılmaz ve klapeli bir kapakla değiştirilmez; bu menfezin kuralları menfez nasıl takılır yazısında.

Duvara ve pencereye aksiyel fan montajı

Küçük atölye, depo, kazan dairesi ya da arka mutfakta havayı kanalsız atmak için duvar tipi aksiyel fan kullanılır. Aspiratör fan montajı yapılırken fan, mahalin hava girişinin karşı tarafına ve tavana yakın bir yüksekliğe konur; giren hava salonu baştan sona tarayarak fana ulaşır. Kapının hemen yanına konan fan havayı kapıdan alıp geri atar, salonun geri kalanı havalanmaz.

• Fanın dış tarafına, fan dururken kapanan yerçekimli panjur takılır; kanatlar fan çalışınca serbestçe açılmalıdır.
• Pervaneye elle ulaşılabilen tarafa koruma ızgarası konur.
• Atış komşu pencereye, yaya yoluna ya da başka bir binanın hava alışına bakmaz.

Pencereye fan takılacaksa camın türü belirleyicidir. Tek katlı düz cam ölçüsüne göre delinebilir; temperli cam işlemden sonra kesilmez, kırılır. Çift camlı (ısıcam) ünitede fan deliği sahada açılmaz; ünite delikli olarak yeniden ürettirilir ya da pencerenin bir bölümüne fanın takılacağı dolu bir panel konur.

Kasa fan montajı

Kasa fan, kare sac bir kasanın içine yerleştirilmiş, çoğunlukla arkasında panjuru bulunan büyük çaplı aksiyel fandır; üretim holü, kümes, depo ve seralarda kullanılır. Montaj, duvarda kasa ölçüsünde bir açıklık ve bu açıklığa oturan bir çerçeveyle yapılır; tuğla duvarda açıklığın üstüne lento konur. Kasa çerçeveye cıvatalanır, kasa ile duvar arasındaki boşluk sızdırmaz biçimde kapatılır; aksi hâlde fan, attığı havanın bir kısmını bu boşluktan geri çeker. Kayışlı modellerde ilk çalışma saatlerinden sonra kayış gerginliği yeniden kontrol edilir, çünkü yeni kayış bu sürede bir miktar uzar.

Kanallı hatta havalandırma fan montajı

Fan duvarda değil kanal hattının üzerindeyse yeri, kanalın hangi bölümünün basınç altında kalacağını belirler. Egzoz hattında fan dış çıkışa yakın konursa bina içindeki kanal negatif basınçta kalır; bir ek yerinde kaçak olsa bile hava kanala doğru çekilir ve koku mahallere sızmaz. Fan hattın başına konursa durum tersine döner ve kanalın her kaçak noktası kirli havayı bina içine basar. Kanal arasına giren fanların tipleri kanal tipi fan nedir yazısında, kaideye oturan büyük fanların montajı salyangoz fan montajı nasıl yapılır yazısında anlatılıyor.

İlk çalıştırmada kontrol edilenler

• Hava yönü: Çıkıştaki kapak ya da panjur açılıyor, emiş tarafında hava fana doğru çekiliyor olmalıdır.
• Motor akımı: Ölçülen akım etiket değerini geçiyorsa fan zorlanıyordur; hat direnci ya da bağlantı hatası aranır.
• Hız kontrolü: Devir ayar cihazının motor tipine uygun olduğu kontrol edilir; uyumsuz cihaz motoru ısıtır ve uğultu yapar.
• Titreşim: Fan gövdesi duvara ya da dolaba sert temas ediyorsa araya kauçuk conta konur.

Ticari mutfakta aspiratör montajı nasıl olur?

Restoran, kafe ve otel mutfağında mutfak havalandırma nasıl takılır sorusu tek bir cihazla cevaplanmaz. Ocak bloğunun üstüne yağ filtreli bir davlumbaz, davlumbazdan çatıya ya da uygun cepheye sızdırmaz bir egzoz kanalı, motoru yağlı havanın dışında kalan bir fan ve atılan havanın yerine taze hava veren bir besleme hattı birlikte kurulur. Ev tipi aspiratör bu yük için yapılmamıştır; yağ ve ısı motorunu kısa sürede bozar. Davlumbazın ölçüsü ve imalatı davlumbaz imalatı sayfasında, hattın bütünü ve yönetmelik şartları restoran havalandırma sistemleri sayfasında, mutfak egzozunda kullanılan kabinli fan hücreli aspiratör nedir yazısında anlatılıyor.