İçeriğe atla
Dağdeniz Mekanik

Elektrostatik Filtre Sistemi

Davlumbaz egzozundaki ince yağ dumanını iyonizasyon ve toplama hücreleriyle tutan elektrostatik filtre ünitelerinin seçimi, imalatı, montajı, devreye alınması ve bakımı.
Elektrostatik Filtre Sistemi, saha uygulaması
İçindekiler

Hizmet Kapsamı

  • İki kademeli iyonizasyon ve toplama hücresi
  • Davlumbaz debisine göre hücre adedi seçimi
  • Kapak açılınca yüksek gerilimi kesen emniyet anahtarı
  • Fan çalışmadan enerjilenmeyen kilitleme
  • Eğimli yağ toplama tavası ve tahliye vanası
  • Sökülüp yıkanabilen toplama hücreleri
  • Karbon kademesiyle seri bağlantıya uygun gövde

Izgara, kızartma, wok ve döner hattından çıkan egzozun görünen kısmı, davlumbazdaki labirent (baffle) filtreden geçebilecek kadar küçük yağ damlacıkları ve dumandır. Bu partiküller kanal yüzeyine yapışır, fan çarkını kirletir ve baca çıkışında gri bir bulut olarak komşu cepheye ulaşır. Elektrostatik filtre sistemi bu ince yağ ve duman aerosolünü elektrik alanıyla yakalayan ara kademedir; davlumbaz ile fan arasında, kanal hattının üzerinde yer alır.

Restoran egzoz hattı: davlumbaz, elektrostatik filtre, aktif karbon filtre, egzoz fanı ve bacaDavlumbazElektrostatikfiltreAktif karbonfiltreEgzozfanıBacaFiltreler ayrı çelik taşıyıcı üzerinde
Restoran egzoz ve filtre hattı. Ön boyutlandırma için Jet Pulse Filtre Hesabı.
Sistem
Restoran ve mutfak havalandırması
Hesap girdisi
Ocak hattı, cihaz yük sınıfı, davlumbaz ölçüsü; salona taze hava
Dayanılan standart ve yönetmelik
TS EN 16282 serisi, NFPA 96 (baca ve temizlik aralığı için referans)
Teslimde yapılan
Davlumbaz emiş ölçümü, temizlik ve filtre planı

Restoran baca filtresi olarak elektrostatik kademenin yeri

Restoran egzozunda tek bir filtre her kirleticiyi tutmaz. Kirleticiyi boyutuna ve fiziksel hâline göre ayırmak, hangi kademenin neden gerektiğini gösterir.

Ana kanal ve askı sistemi
Ana kanal ve askı sistemi
KademeTuttuğuGeçirdiği
Davlumbaz labirent filtresiİri yağ damlacıkları; ocak üstünde alev perdesi göreviMikron altı duman, gaz hâlindeki koku
Elektrostatik filtreİnce yağ aerosolü, is ve duman partikülüGaz hâlindeki koku bileşenleri
Aktif karbon kademesiKoku veren gaz ve buharlar (adsorpsiyon)Yağ ve partikül; bunlar karbonun gözeneklerini kapatır

Bu yüzden kokunun da sorun olduğu hatlarda elektrostatik ünitenin arkasına karbon koku filtresi eklenir; elektrostatik kademe, karbonun önünde onu yağdan koruyan ön filtre işlevi görür. Kömür ya da odun ateşiyle çalışan, kıvılcım ve kül taşıyan hatlarda ise önce sulu filtre sistemi değerlendirilir. Şikâyetin dumandan mı kokudan mı kaynaklandığını ayırmak için mutfak havalandırma kokusu nasıl giderilir yazısına bakabilirsiniz.

Ünitenin parçaları ve görevleri

  • Giriş bölümü ve akış dağıtıcı: Perfore sac ya da metal örgü filtre, havayı hücre yüzeyine eşit dağıtır ve iri damlaları ilk anda ayırır.
  • İyonizasyon kademesi: İnce teller ya da iğneli elektrotlar arasından geçen partiküller elektrik yükü kazanır.
  • Toplama hücresi: Sırayla gerilimli ve topraklı, birbirine paralel plakalar; yüklenen partiküller plakalara çekilip tutunur. İyonizasyon ve toplamanın ayrı kademelerde yapıldığı iki kademeli yapı ozon oluşumunu da sınırlar.
  • Yüksek gerilim güç kaynağı: İki kademeyi ayrı gerilimlerle besler; çalışma ve arıza durumunu ışıklı göstergeyle bildirir.
  • Emniyet donanımı: Servis kapağı açıldığında gerilimi kesen kapı anahtarı, topraklama bağlantısı ve fan çalışmadan ünitenin enerjilenmesini engelleyen kilitleme.
  • Gövde ve yağ tavası: Yağ sızdırmayacak şekilde birleştirilmiş gövde, eğimli toplama tavası ve tahliye vanası.
  • Servis kapakları: Hücrelerin raydan çekilerek sökülebileceği genişlikte açıklık ve önünde çalışma boşluğu.

Ünite seçimine giren veriler

VeriSeçime etkisi
Davlumbaz egzoz debisi (m³/h)Hücre sayısı ve ünite kesiti buna göre belirlenir; nominal debisinin üzerinde çalışan hücrede tutma verimi düşer.
Pişirme tipi ve yağ yüküKızartma ve ızgara ağırlıklı mutfakta hücreler daha çabuk kirlenir; ikinci toplama kademesi ya da daha sık yıkama planı gerekebilir.
Günlük çalışma süresiYıkama aralığını ve yedek hücre ihtiyacını belirler.
Egzoz sıcaklığıÜnite, üreticinin verdiği giriş sıcaklığı sınırını aşmayacak noktaya, ocaktan yeterince uzağa konur.
Montaj yeriGövdenin yağmur korumasını, servis kapağının yönünü ve taşıyıcı konsol tipini belirler.
Kanal kesiti ve güzergâhıÜnite ağızları ile mevcut kanal arasındaki geçiş parçalarının ölçüsünü verir.
Elektrik besleme ve topraklamaGüç kaynağının bağlanacağı hat, sigorta ve topraklama sürekliliği keşifte kontrol edilir.

Hücre adedi kesinleşince ünitenin basınç kaybı fan hesabına eklenir. Hat üzerinde karbon kademesi de varsa iki kademenin kirli durumdaki toplam direnci hesaba girer; aksi hâlde filtreler doldukça davlumbazın çekişi zayıflar. Mevcut fan bu ek direnci karşılamıyorsa fan değişimi gündeme gelir; mutfak egzozunda sık kullanılan hücreli tiplerin ürün ve montaj kalemleri hücreli aspiratör fiyatları sayfasında. Fanın kayış, rulman ve çark kontrolü ise havalandırma bakım onarım kapsamında yapılır.

Montaj yeri seçimi

  • Mutfak içi ya da asma tavan: Kanal kısa kalır, ancak ünite sıcak bölgededir; hücreleri çıkarmak için tavanda yeterli büyüklükte kapak bırakılır.
  • Şaft ya da ışıklık: Ünite çelik konstrüksiyon bir platforma oturtulur; bakım için platforma güvenli erişim ve yağ tavası tahliyesinin nereye verileceği baştan çözülür.
  • Çatı ya da dış cephe: Ünite çoğu zaman fanla birlikte aynı noktadadır; gövde yağmura karşı korunur, güç kaynağı dış ortama uygun koruma sınıfında seçilir ve kışın gövde yüzeyinde yoğuşma ihtimali hesaba katılır.

Bir elektrostatik filtre işinin aşamaları

  1. Keşif: Pişirme ekipmanı, davlumbaz ölçüsü, mevcut kanal güzergâhı, fanın yeri ve baca çıkışı yerinde incelenir; ünitenin konacağı noktada servis kapağının açılıp açılamayacağı ölçülür.
  2. Hesap: Davlumbaz debisi doğrulanır, hücre adedi ve gövde kesiti belirlenir, kademelerin basınç kaybı fan seçimine işlenir.
  3. İmalat: Ünite gövdesi, giriş-çıkış geçiş parçaları ve taşıyıcı konsol ya da çelik konstrüksiyon ölçüye göre hazırlanır.
  4. Montaj: Ünite terazisinde ve yağ tavası tahliye yönüne eğimli olacak şekilde yerine alınır; kanal birleşimleri sızdırmaz yapılır, topraklama ve güç kaynağı bağlanır.
  5. Devreye alma: Fan–filtre kilitlemesi ve kapı emniyet anahtarı denenir, güç kaynağı göstergeleri kontrol edilir, hat debisi ölçülür ve hücreden ark sesi gelip gelmediği dinlenir.
  6. Bakım: Hücreler yağ yüküne göre belirlenen aralıkta sökülür, yağ çözücülü sıcak suda bekletilerek yıkanır; hücreler ve seramik izolatörler tamamen kurumadan ünite yeniden enerjilenmez. Hücre yıkaması davlumbaz filtrelerinin yıkandığı günle aynı programa bağlanırsa hat baştan sona birlikte temizlenmiş olur; davlumbaz tarafının adımları davlumbaz temizliği nasıl yapılır yazısında.

Kullanıldığı mutfaklar ve endüstriyel hatlar

En yaygın kullanım, egzozun bina içinden ya da cepheden yükselerek çatıya çıktığı ticari mutfaklardır: restoran ve kafe mutfakları, otel mutfakları, AVM yemek katları, hastane ve okul mutfakları, toplu yemek üretim tesisleri. Konutla aynı binayı paylaşan işletmelerde duman şikâyeti çoğu zaman bu kademenin eksikliğinden doğar. Kadıköy çarşı bölgesindeki restoran yoğunluğu, Fatih'te tarihi yarımadanın bitişik nizam yapıları ve Maltepe'de zemin katı ticari olan konut blokları, egzozun pencerelere yakın geçtiği tipik durumlardır. Mutfak tarafının bütün tasarımı restoran havalandırma sistemleri sayfasında.

Cam bölmeli ofiste lineer slot menfezler
Cam bölmeli ofiste lineer slot menfezler

Endüstride aynı ilke, talaşlı imalat tezgâhlarının çıkardığı yağ buharında (yağ sisi) uygulanır; bu hatlar endüstriyel havalandırma sistemleri kapsamında projelendirilir. Kocaeli'deki tesisler için Kocaeli havalandırma sayfasına bakabilirsiniz.

Yönetmelik, standart ve elektrik emniyeti

  • Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (RG 19.12.2007, sayı 26735), Madde 57/1: Konutlar hariç olmak üzere AVM'ler, yüksek binalar içindeki mutfaklar, yemek fabrikaları ve bir anda 100'den fazla kişiye hizmet veren mutfakların davlumbazlarında otomatik söndürme sistemi şarttır. Elektrostatik ünite bu sistemin yerini tutmaz; ünitede biriken yağ da yangın yükü sayıldığından temizlik planına dahil edilir.
  • EN 16282 serisi (ticari mutfak havalandırma bileşenleri): 6. bölüm aerosol ayırıcılarının tasarım ve emniyet şartlarını, 8. bölüm pişirme dumanı arıtma tesisatlarının şartlarını ve deneyini kapsar. Seri, CEN üyesi Türkiye'nin de benimsemekle yükümlü olduğu Avrupa standartlarındandır.
  • Elektrik: Ünite topraklama sürekliliği ve kapak emniyeti sağlanmadan çalıştırılmaz; güç kaynağının etiket değerleri ve üretici talimatı esas alınır.

Restoran bacasına ilişkin diğer kurallar restoran baca yönetmeliği yazısında toplandı.

Performansı düşüren uygulama hataları

  • Bakım kapağının duvara ya da tavana dayalı kalması: hücre çıkarılamadığı için yıkama ertelenir, kirli hücre ark yapar ve tutma verimi düşer.
  • Davlumbaz debisi büyütülürken ünitenin aynı bırakılması: hücredeki hava hızı arttıkça duman bacadan geçer.
  • Labirent filtresi eksik davlumbaza elektrostatik ünite bağlanması: iri yağ doğrudan hücreye gelir, yıkama aralığı belirgin şekilde kısalır.
  • Karbon kademesinin elektrostatik ünitenin önüne konması: yağ karbonun gözeneklerini kapatır, koku tutma kısa sürede biter.
  • Yıkanan hücrenin ıslak takılması: yüzeydeki su gerilim kaçağına ve arıza ışığına yol açar.
  • Yağ tavasının boşaltılmaması: biriken yağ kanal birleşimlerinden sızar; ünitenin arkasındaki hat da baca ve davlumbaz temizliği planına alınmalıdır.

Debi, kademe sayısı ve montaj koşuluna göre maliyet kalemleri elektrostatik filtre fiyatları sayfasında listelenir. Ünitenin bağlanacağı davlumbaz ve baca hattı için davlumbaz imalatı ve çelik baca sistemleri sayfalarına bakabilirsiniz. Mevcut mutfağınız için keşif talebini iletişim sayfasından iletebilirsiniz.

Elektrostatik filtre baca hattına nasıl bağlanır

Ünitenin verimi yalnız hücre sayısına değil, hatta hangi tarafta ve nasıl bağlandığına da bağlıdır. Montajda kontrol edilen bağlantı ayrıntıları şunlardır:

  • Emiş tarafında konum: Ünite fanın emiş tarafına, negatif basınçlı bölüme konur. Fanın basma tarafındaki ünitede kapak ve flanş contalarından yağlı hava dışarı sızar; emiş tarafında ise olası kaçak içeri doğrudur.
  • Akış yönü: Hücrelerin çoğu yatay hava akışı için üretilir. Dikey bir bacaya bağlanacaksa üreticinin dikey akışa uygun modeli seçilir ya da ünite yatay bir ara bölüme alınıp bacaya dirseklerle bağlanır.
  • Yağ tavası tahliyesi: Tava vanası kapalı bir yağ toplama kabına bağlanır; yağmur oluğuna ya da çatı yüzeyine verilmez.
  • Temizlik ve ölçüm erişimi: Ünitenin hemen önündeki ve arkasındaki kanal bölümlerine servis kapağı, giriş ile çıkış arasına fark basınç ölçüm ağzı bırakılır. Hat temizliğinde bu iki bölüm de açılır; adımlar restoran baca temizliği nasıl yapılır yazısında.
  • Flanş birleşimleri: Ünite flanşları yağa ve ısıya dayanıklı contayla, cıvatalar eşit sıkılarak bağlanır. Gevşek bir flanştan sızan yağ cephede iz bırakır ve yangın yükü oluşturur.

İyonizasyon ve toplama kademelerinin nasıl çalıştığı elektrostatik filtre nedir yazısında anlatılıyor.

Elektrostatik filtreli davlumbaz seçilecekse sahada bakılanlar

Hücrelerin davlumbaz gövdesine ya da üstündeki plenuma alındığı elektrostatik filtreli davlumbaz, kanal güzergâhında ayrı ünite için yer bulunamayan mutfaklarda düşünülür. Karar vermeden önce şu noktalar yerinde ölçülür:

  • Tavan boşluğu ve askı: Hücre paketi davlumbazın yüksekliğini ve ağırlığını artırır; askı çubukları ve tavan ankrajı bu yüke göre yeniden seçilir.
  • Hücre çekme yönü: Hücrelerin çekileceği tarafta raf, aydınlatma kutusu ya da söndürme sistemi borusu kalmamalıdır.
  • Sıcaklık: Izgara ve wok hattında davlumbaz içindeki sıcaklık hücrenin giriş sınırına yaklaşabilir; bu hatlarda ünite kanalın soğumuş bölümüne alınır.
  • Yıkama düzeni: Hücreler mutfak kapalıyken sökülür; yağ çözücülü yıkama teknesi ve kurutma yeri baştan planlanır.

Yıkama adımları elektrostatik filtre nasıl temizlenir yazısında, davlumbaz gövdesinin imalatı davlumbaz imalatı sayfasında.

Uygulama örneği: Simple Coffee, Ankara Armada AVM

Simple Coffee'nin Armada AVM şubesinde elektrostatik filtreyi aktif karbon kartuşlu koku filtresinin önüne, şaft boşluğuna kurulan çelik bir taşıyıcı platformun üzerine yerleştirdik. Hava önce elektrostatik hücrelerde yağ ve isten arınıyor, ardından karbon kademesinde kokusunu bırakıp bacaya çıkıyor. Kurulumun ayrıntıları ve fotoğrafları proje sayfasında; markanın İstanbul'daki Akaretler ve Caddebostan şubelerinin işleri de referanslarımız arasında.

Elektrostatik filtre ve fan ünitesi, montaj öncesi sevkiyatta
Elektrostatik filtre ve fan ünitesi, montaj öncesi sevkiyatta

Fiyat ve Ön Hesap

Elektrostatik Filtre Sistemi işinde tek bir birim fiyat yoktur; fiyat metraj, malzeme, cihaz ve erişim kalemlerinin toplamıdır. Kesin rakam keşifte alınan ölçüyle çıkar.

Uygulama Adımları

Her adımın sonunda bir belge teslim edilir; bir sonraki adım bu belgeye göre yürür.

  1. Keşif

    Teslim: Keşif notu

  2. Proje ve Hesap

    Teslim: Ön boyutlandırma ve teklif

  3. İmalat

    Teslim: İmalat listesi

  4. Montaj

    Teslim: Montaj kaydı ve saha fotoğrafları

  5. Test ve Devreye Alma

    Teslim: Ölçüm ve devreye alma tutanağı

  6. Bakım

    Teslim: Bakım planı

Referans Projeler

Sık Sorulan Sorular

Elektrostatik filtre bacanın neresine takılır?

Davlumbaz ile egzoz fanı arasına, kanal hattının üzerine takılır. Sıralamada davlumbazın labirent filtresinden sonra, varsa aktif karbon kademesinden önce gelir. Yer seçilirken hücrelerin raydan çekilebileceği servis boşluğu ve ocaklardan yeterli uzaklık birlikte değerlendirilir.

Elektrostatik baca sistemi kokuyu da keser mi?

Kesmez. Elektrostatik hücre duman, is ve yağ aerosolü gibi partikülleri tutar; koku veren gaz molekülleri hücreden geçer. Koku şikâyeti olan hatlarda elektrostatik ünitenin arkasına aktif karbon kademesi eklenir.

Elektrostatik filtre temizliği ne sıklıkla yapılır?

Sabit bir takvim yoktur; aralığı pişirme tipi ve günlük çalışma süresi belirler. Kızartma ve ızgara ağırlıklı mutfaklarda aralık kısalır. Hücre yüzeyindeki yağ tabakası, güç kaynağındaki uyarı ışığı ve hücreden gelen çıtırtı (ark) sesi temizlik zamanının işaretleridir.

Elektrostatik HEPA filtre ile elektrostatik filtre aynı şey mi?

Aynı değildir. HEPA, lifli ortamdan oluşan ve EN 1822 sınıflarına (H13, H14) göre test edilen mekanik bir filtredir; yağlı mutfak egzozunda kısa sürede tıkanır. Mutfak hattındaki elektrostatik filtre ise yüksek gerilimle çalışan, plakaları yıkanabilen bir ünitedir. Piyasada "elektrostatik" adıyla satılan bazı panel filtreler de elektrik beslemesi olmayan, yüklü lifli ortamlardır.

Elektrostatik filtre çalışma prensibi nedir?

Egzoz önce iyonizasyon kademesinden geçer ve içindeki partiküller elektrik yükü kazanır. Ardından paralel plakalardan oluşan toplama hücresine girer; yüklü partiküller zıt kutuplu plakalara çekilerek orada tutulur. Plakalarda biriken yağ, hücreler yıkanarak uzaklaştırılır.

Elektrostatik filtre Kocaeli'de de kuruluyor mu?

Evet. Keşif ve kurulum İstanbul'un ilçeleriyle birlikte Kocaeli'yi de kapsar. Ticari mutfakların yanı sıra talaşlı imalat tezgâhlarından çıkan yağ buharı gibi endüstriyel hatlar için de keşif yapılır.

Elektrostatik filtre İstanbul'da apartman altındaki restoranlara nasıl kuruluyor?

Önce ünitenin yeri seçilir: mutfak içi asma tavan, arka avlu, ışıklık ya da çatı. Ünite ya da bacası binanın ortak yerine konacaksa Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi gereği kat maliklerinin yazılı rızası montajdan önce alınmalıdır. Tarihi yarımada gibi bitişik nizam bölgelerde dar merdiven ve çatı geçişleri nedeniyle gövde, elle taşınabilecek modüller hâlinde getirilebilir. Keşif ve kurulum İstanbul'un bütün ilçelerinde yapılır.

Elektrostatik filtre firmaları arasında kapsam neden farklı çıkar?

Bu alanda çalışan firmaların bir kısmı yalnız hazır ünite satar; ünitenin hatta nereye konacağı, eklediği basınç kaybının fana işlenmesi, topraklama, kapı emniyet anahtarı ve devreye alma ölçümü alıcıya kalır. Ünite, montaj, fan kontrolü ve yıkama planı tek teklifte toplandığında performansın sorumlusu da tek olur. Teklifleri karşılaştırırken bu kalemlerin hangi tarafta kaldığı yazılı olarak sorulmalıdır.

Elektrostatik Filtre Sistemi Keşfi

İşin yapılacağı ilçeyi ve kısa bir tarifini yazın; keşif günü için sizi arayalım. Fotoğraf ve konum göndermek isterseniz WhatsApp hattını kullanın.

Konu: Keşif talebi: Elektrostatik Filtre Sistemi