İçeriğe atla
Dağdeniz Mekanik

Radyant Isıtıcı Kapasite Hesabı

Radyant ısıtıcı kapasite hesabı: TS EN 12831 ile ısı kaybı, yüksek tavan katsayısı, cihaz adedi, İGDAŞ menfez kesitleri, gaz debisi ve CO₂ kontrolü.

Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez.

Girdiler

Hesap Türü

Ne Hesaplanacak?

Kapalı holün tamamı: ısı kaybı, gerekli güç, cihaz adedi, havalandırma ve gaz.

Bina Ölçüleri

Düz çatıda iç yükseklik.

Çatı Tipi

Konum ve Sıcaklık

TS 2164: Kocaeli -3 °C.

MGM yıllık ortalama: Kocaeli 14,95 °C. Zemin kaybında kullanılır.

Hissedilen (operatif) sıcaklık; sanayi holü için standartta varsayılan değer yoktur.

Cihaz

Yanma ürünleri ortama verilir.

Katalogdaki anma ısıl yük, alt ısıl değer (Hi) bazında.

Gazlı cihazda zeminden en az 2,5 m.

Boş bırakılırsa yalnız 2,5 m kuralı kontrol edilir.

Varsa radyant ısıtıcı kullanılmaz (İGDAŞ 6.5.3).

Duvar, Çatı ve Döşeme

Üretici beyanı ya da U = 1/(0,13 + Σd/λ + 0,04). Yalıtımsız tek kat sac ≈ 5,9 W/m²K.

Sandviç panel kataloğundan ya da katman hesabından.

EN 12831 Tablo 4 sütunu.

Dış Kapılar
Kapı 1

Alan tek parçanın alanıdır; ısıl köprü eki (Tablo D.3c) buna göre seçilir.

Pencere ve Işıklıklar
Pencere 1

Alan tek parçanın alanıdır.

Hava Sızıntısı ve Taze Hava

50 Pa farkta saatlik hava değişimi. Tablo D.7: 2 altı yüksek, 2–5 orta, 5 üstü düşük sızdırmazlık.

EN 12831 Tablo D.8 korunma katsayısı buna göre seçilir.

İSG veya proje gereği taze hava, proses emişi. Varsa çoğu zaman en büyük kalem budur.

Havalandırma ve Yanma Havası

Alt doğal iken üst tek başına cebri olamaz (İGDAŞ 6.5.6).

Ayrıntılı girdiler varsayılanlarla hesaplanır

Cihaz Ayrıntıları

ASHRAE: kurulu güç ısı kaybının %80–85’i; değer düşük yoğunluklu borulu cihazlarda ölçülmüştür.

EN 12831 Ek B.2; yalnız radyant düzeltme 1,00 iken kullanılır.

Bacasız cihazda ısının tamamı ortamda kalır.

İGDAŞ 6.5.6.2 alt sınırı 10.

İGDAŞ 6.5.6.2 alt sınırı 12.

Küresel aylık ortalama 2026 ortasında yaklaşık 428 ppm (NOAA).

Isıl Köprü, Zemin ve Bitişik Mahaller

Duvar Isıl Köprüsü

Tablo D.3a yalnız 100 m³ üstü hacimlerde geçerlidir.

Metal çatıda Tablo D.3b “hafif döşeme” satırı yorumla 0 alınır.

Gw = 1,15 (EN 12831 D.4.3).

Isıtılmayan Bitişik Mahaller

Ortak duvar alanı dış duvardan düşülür. bu (Tablo D.4): en az 2 dış duvarlı ve dış kapılı mahal 0,6; yalıtımlı çatı arası 0,7; yalıtımsız çatı 0,9.

Hava Debileri

Tek hacimli holde iki düzey arasında 2 kat sızıntı farkı vardır; sonuçta iki adet de gösterilir.

Standart modellemez; kendi tahmininizi girin.

Soğuk Malzeme Yükü

Holüne soğuk araç veya malzeme giren işletmeler için.

İşletme Maliyeti

Sonuçlar

Girdiler

SembolBüyüklükDeğerBirim
Hesap Türü
Ne Hesaplanacak?Tüm Hacim (Hol, Depo)
Bina Ölçüleri
LUzunluk60m
WGenişlik30m
HsSaçak Yüksekliği8m
Çatı TipiDüz
Konum ve Sıcaklık
İlKocaeli
Dış Sıcaklık KaynağıTS 2164
θeDış Hesap Sıcaklığı-3°C
θm,eYıllık Ortalama Dış Sıcaklık14,95°C
θintİç Tasarım Sıcaklığı16°C
Cihaz
Cihaz TipiGazlı seramik (bacasız)
PCihaz Birim Gücü12kW
hMontaj Yüksekliğiboş
Katalog Asgari Montaj Yüksekliğiboş
Ortamda yanıcı gaz, solvent buharı veya yanıcı toz varHayır
Duvar, Çatı ve Döşeme
UDuvar U Değeri0,5W/m²K
UÇatı U Değeri0,4W/m²K
Döşeme YalıtımıYalıtımsız
Dış KapılarKapı 1: Ad Seksiyonel kapı, Adet 2, Tek Alan 25 m², U 2 W/m²K
Pencere ve IşıklıklarPencere 1: Ad Pencere, Adet 10, Tek Alan 6 m², U 2,8 W/m²K
Hava Sızıntısı ve Taze Hava
n50Sızdırmazlık51/h
Rüzgâra Karşı KorunmaOrta korunmuş (kırsalda ağaç veya binalar arasında, banliyö)
Dışa AçıklıkBirden fazla dışa açıklık
V̇minAsgari Dış Hava0m³/h
Havalandırma ve Yanma Havası
Alt Havalandırma (Taze Hava)Doğal
Üst Havalandırma (Egzoz)Doğal
Cihaz Ayrıntıları
krRadyant Düzeltme KatsayısıCihaz tipine göre (borulu 0,85; diğerleri 1,00)
ΔθaHava ile Hissedilen Sıcaklık Farkı0K
ηCihaz Verimiboş
LegzEgzoz Havası Oranı10m³/(h·kW)
LyakYakma Havası Oranı12m³/(h·kW)
Dış Hava CO₂430ppm
Isıl Köprü, Zemin ve Bitişik Mahaller
Duvar Isıl KöprüsüElle Gir
ΔUtbDuvar Isıl Köprü Eki0W/m²K
ΔUtbÇatı Isıl Köprü Eki0W/m²K
Yeraltı suyu döşemenin 1 m yakınındaHayır
Isıtılmayan Bitişik Mahaller
Hava Debileri
Sızıntı Hesap DüzeyiOda düzeyi (EN 12831 Eş. 17)
V̇suMekanik Besleme Debisi0m³/h
V̇exMevcut Egzoz Debisi0m³/h
Kapı Açılmasıyla Giren Hava0m³/h
Soğuk Malzeme Yükü
mGiren Malzeme Kütlesiboş
İşletme Maliyeti
Doğalgaz Birim Fiyatıboş

Sonuçlar

Önerilen Cihaz: 6 × 12 kW

SembolBüyüklükDeğerBirim
Önerilen CihazToplam 72 kW · gazlı seramik (bacasız)6 × 12kW
Gerekli Kurulu Isıl Güç55.640 kcal/h; radyant indirimi uygulanmadı64,7kW
Tasarım Isı Yükü36,2 W/m² taban alanı · 4,5 W/m³65,2kW
Gaz Debisi6 × 1,251 m³/h doğalgaz7,51m³/h
SAAlt Menfez (Taze Hava)864 m³/h yakma havası, doğal, 2 m/s1.200cm²
SÜÜst Menfez (Egzoz)720 m³/h egzoz, doğal, 2 m/s1.000cm²
Bina ve Isı Kaybı
Hacim1.800 m² taban · ortalama yükseklik 8 m14.400m³
Sıcaklık Farkıİç 16 °C, dış -3 °C19K
Yapı Kabuğu KaybıDuvar, çatı, kapı ve pencere: 1.676 W/K31,8kW
Zemin KaybıB' 20 m · Uequiv 0,28 W/m²K0,77kW
Sızıntı Debisi0,3 h⁻¹ · oda düzeyi4.320m³/h
Hesaba Giren Dış HavaSızıntı, besleme, egzoz ve yanma havasından bağlayıcı olan5.040m³/h
Yükseklik KatsayısıEN 12831 Tablo B.1, yukarıdan radyant ısıtma1,00
Cihaz ve Kurulu Güç
Radyant Düzeltmeİndirim uygulanmadı1,00
Cihaz VerimiAlt ısıl değer (Hi) bazında1,00
Kurulu / Gerekli72 kW kurulu, 64,7 kW gerekli1,11
Sızıntı Düzeyine Göre AdetOda düzeyi 64,7 kW · bina düzeyi 49,8 kW6 / 5adet
Cihaz Başına Taban Alanı300m²
Havalandırma ve Yanma Havası
Egzoz Debisi10 m³/(h·kW) × 72 kW720m³/h
Yakma Havası Debisi12 m³/(h·kW) × 72 kW864m³/h
Doğal Menfez KesitleriAlt / üst, 2 m/s1.200 / 1.000cm²
Cebri Menfez KesitleriAlt / üst, 6 m/s400 / 333cm²
Hacim / Kurulu GüçBacasız cihazda en az 10 m³/kW200m³/kW
Isıl Yük YoğunluğuDoğal hava değişimi 0,15 h⁻¹5W/m³
Gaz ve CO₂
Cihaz Başına GazAlt ısıl değer 8.250 kcal/m³1,251m³/h
Toplam Gaz Debisi6 cihaz7,51m³/h
CO₂ (Toplam Dış Hava)2.880 m³/h dış hava, tam karışım; sınır 5.000 ppm3.036ppm
CO₂ (Yalnız Egzoz Havası)Yalnız egzoz debisiyle tam karışım kabulü10.854ppm

Kontroller

KontrolSonuçDayanak
Montaj yüksekliği 7,5 m; gazlı cihazda zeminden en az 2,5 m şartı sağlanıyor.UygunİGDAŞ 6.5.3
Montaj yüksekliği bu cihaz tipinin tipik aralığında (4–15 m).UygunASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16 Tablo 1
Alt doğal, üst doğal havalandırma birleşimi uygun.UygunİGDAŞ 6.5.6
Mahal hacmi kurulu güç başına 200 m³/kW; bacasız cihaz için en az 10 m³/kW şartı sağlanıyor.UygunİGDAŞ 6.5.4
CO₂ derişimi (toplam dış hava, tam karışım) 3.036 ppm; iş yeri sınırı 5.000 ppm altında.UygunKimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Ek-1 (RG 20/10/2023-32345)
Özgül yük 36,2 W/m², 60 W/m² sınırının altında; yükseklik düzeltmesi uygulanabilir.UygunEN 12831:2003 Ek B.1
Kurulu güç 72 kW, gerekli 64,7 kW gücü karşılıyor.Uygun
Mevzuat ve bilgi notları
KontrolSonuçDayanak
Mekanik havalandırma veya proses emişi varsa asgari dış hava debisini girin; çoğu zaman en büyük kalem budur.BilgiEN 12831:2003 Eş. 14
Sızıntı oda düzeyinde (EN 12831 Eş. 17, en kötü taraf) ve bina düzeyinde (§8.2, yarısı) farklı adet veriyor; tek hacimli holde seçimi proje mühendisi yapar.Bilgi
TS EN 13410'a göre özel havalandırma gerekmeyebilir (≤ 5 W/m³ veya > 1,5 h⁻¹); İGDAŞ/İZGAZ projesinde kesitler yine istenebilir.Bilgi
Egzoz açıklıkları ısıtıcıların hemen üstünde olmalı; aksi hâlde yanma ürünleri karışır (yalnız egzozla tam karışım değeri yüksek).Bilgi
Katalog asgari montaj yüksekliği girilmedi; yalnız 2,5 m kuralı kontrol edildi.BilgiİGDAŞ 6.5.3
Egzoz açıklığı veya fanı ısıtıcıların üstünde olmalı; yatay mesafe, açıklığın veya fanın zeminden yüksekliğinin duvarda 6, çatıda 3 katını aşmamalı. Giriş açıklıkları ısıtıcıların altında, toplam giriş en az toplam egzoz kadar olmalı; kapatılabilir açıklık veya fan varsa cihazla kilitlenmeli.BilgiTS EN 13410 (üretici kılavuzu üzerinden)

Sonuç özeti teklif formuna yazılır; adınızı ve telefonunuzu eklemeniz yeterli.

Isı Kaybı Dağılımı

KalemIsı KaybıPay
Dış duvarlar12,64 kW%19,4
Çatı13,68 kW%21
Kapılar2 kW%3,1
Pencere ve ışıklıklar3,53 kW%5,4
Zemin0,77 kW%1,2
Hava sızıntısı27,91 kW%42,8
Egzoz ve yanma havası4,65 kW%7,1
Toplam (kurulu güçle)65,17 kW%100

Cihaz Tipine Göre Gerekli Güç

Cihaz TipiRadyant DüzeltmeVerimGerekli GüçNot
Gazlı seramik (bacasız)1,001,0064,7 kWSeçili tip
Gazlı borulu (bacalı)0,850,9057,5 kWVerim 0,90 kabul; katalog değeri girilmeli
Gazlı borulu (bacasız)0,851,0054,4 kWDağıtım şirketi onayı gerekir
Elektrikli1,001,0060,5 kW
Adım adım çözüm
AdımFormülYerine koymaSonuç
1. Sıcaklıklar
1.1Kaynak: EN 12831:2003 Eş. 2ΔT = θint − θe16,0 − (−3,0)19,0 K
1.2Kaynak: EN 12831:2003 Ek B.2ΔTa = θint − Δθa − θe16,0 − 0,0 − (−3,0)19,0 K
2. Alanlar ve hacim
2.1V = L·W·(Hs + Δh/2)60,0·30,0·(8,00 + 0,00/2)14.400 m³
2.2Ataban = L·WP = 2(L + W)60,0·30,02·(60,0 + 30,0)1.800 m²180,0 m
2.3Aduvar,net = P·Hs + W·Δh − Aaçıklık − Abitişik1.440,0 − 110,0 − 0,01.330,0 m²
2.4Açatıdüz çatı = Ataban1.800,0 m²
3. İletim (HT,ie)
3.1Kaynak: EN 12831 Eş. 4 (ΔUtb kullanıcı)Duvar: A·(U + ΔUtb)1.330,0·(0,50 + 0,00)665,0 W/K
3.2Kaynak: EN 12831 Eş. 4; metal çatıda Tablo D.3b "hafif döşeme (ahşap, metal)" satırı yorumla uygulanırÇatı: A·(U + ΔUtb)1.800,0·(0,40 + 0,00)720,0 W/K
3.3Kaynak: Tablo D.3c (tek parça alanına göre)Kapılar: Σ A·(U + ΔUtb)50,0 m²105,0 W/K
3.4Kaynak: Tablo D.3cPencereler: Σ A·(U + ΔUtb)60,0 m²186,0 W/K
3.5Kaynak: EN 12831 Eş. 3HT,ie = Σ1.676,0 W/K
3.6Kaynak: EN 12831 Eş. 5, Tablo D.4HT,iue = Σ A·U·bu0,0 m²0,0 W/K
3.7Kaynak: EN 12831 Eş. 2ΦT,ie = HT,ie·ΔT1.676,0·19,031.844 W
4. Zemin
4.1Kaynak: EN 12831 Eş. 9B' = Ataban / (0,5·P)1.800 / (0,5·180,0)20,00 m
4.2Kaynak: EN 12831 Tablo 4Uequiv (Tablo 4, B' 2…20 m arası enterpolasyon)sütun: yalıtımsız0,280 W/m²K
4.3Kaynak: EN 12831 Eş. 8fg2 = max(0; (θint − θm,e)/(θint − θe))(16,0 − 14,95) / 19,00,0553
4.4Kaynak: EN 12831 Eş. 8, D.4.3HT,ig = 1,45·fg2·A·Uequiv·Gw1,45·0,0553·1.800·0,280·1,0040,4 W/K → 767 W
4.5Kaynak: EN 12831 Eş. 2ΦT = (HT,ie + HT,iue + HT,ig)·ΔT32.611 W
5. Sızıntı ve mekanik hava
5.1Kaynak: EN 12831 Tablo D.9ε (Tablo D.9; merkez = Hort/2)4,00 m1,00
5.2Kaynak: EN 12831 Eş. 17V̇inf = 2·V·n50·e·ε2·14.400·5,00·0,030·1,004.320 m³/h
5.3Kaynak: EN 12831 Eş. 17 (en kötü taraf; tek hacimli holde §8.2 yarısını verir)Oda düzeyi: V̇inf,hesap = V̇inf4.3204.320 m³/h
5.4Kaynak: EN 12831 Eş. 14, 15, 18 ve İGDAŞ 6.5.6V̇i(P) = max(V̇minB + asu·PB + V̇ex(P) − V̇su), B = V̇inf,hesap + V̇su·fv + V̇kapıB = 4.320 + 0·1,000 + 0aex = 10,000, asu = 0,000 m³/(h·kW)
6. Yükseklik düzeltmesi
6.1Kaynak: EN 12831 Tablo B.1fh (Tablo B.1, yukarıdan aşağı radyant)Hort = 8,00 m1,00
6.2Kaynak: EN 12831 Ek B.1Koşul: (ΦT + ΦV) / Ataban ≤ 60 W/m² (fh öncesi)65.170 / 1.80036,2 W/m² ✓
7. Radyant indirimi ve verim
7.1Kaynak: ASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16 (%80–85)k = kr·fh / η1,00·1,00 / 1,001,0000
7.2Kaynak: Türetim (EN 12831 Eş. 15 ve İGDAŞ 6.5.6)c = 0,34·ΔTa·max(aex; asu)/10000,34·19,0·10,000/10000,06460 (k·c = 0,0646 < 0,9)
8. Gerekli kurulu ısıl güç
8.1Kaynak: Türetim: EN 12831 Eş. 30 ve ASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16P = maxj [k·(ΦT + 0,34·ΔTa·αj) + Φkütle/η] / (1 − k·0,34·ΔTa·βj)V̇min: 32.611 · temel: 60.519 · egzoz: 64.698 · kilitli: 0Pin = 64.698 W (64,7 kW; 55.640 kcal/h), bağlayıcı: egzoz
8.2Kaynak: EN 12831 Eş. 30ΦHL = fh·(ΦT + 0,34·ΔTa·V̇i(Pin))1,00·(32.611 + 0,34·19,0·4.967)64.698 W
8.3Sağlama: (kr/η)·ΦHL(Pin) + Φkütle/η(1,00/1,00)·64.698 + 0/1,0064.698 W
8.4kr = 1,00 ile (karşılaştırma)64.698 W
8.5Kaynak: EN 12831 Eş. 17 ve §8.2Sızıntı düzeyi karşılaştırmasıoda: 64.698 Wbina: 49.781 Woda 6 adetbina 5 adet
9. Cihaz adedi
9.1N = tavan(yuvarla(Pin)/1000/Pbirim − 10⁻⁹)64.698/1000/12,006 adet × 12,00 kW = 72,00 kW
9.2Kaynak: EN 12831:2003 Eş. 30ΦHL (kurulu ΣQ egzozuyla)65.170 W36,2 W/m² (fh öncesi)
10. Havalandırma ve yanma havası
10.1Kaynak: İGDAŞ 6.5.6.2V̇egzoz = ΣQ·LegzozV̇yakma = ΣQ·Lyakma72,00·10,072,00·12,0720864 m³/h
10.2Kaynak: İGDAŞ 6.5.6.2S = V̇/(V·0,36): doğal 2 m/s, cebri 6 m/süst doğal, alt doğalSÜ = 1.000 cm²SA = 1.200 cm²
10.3Kaynak: İGDAŞ 6.5.4, TS EN 13410Hacim kontrolü V/ΣQ ≥ 10 m³/kW14.400/72,00200,0 m³/kW ✓
10.4Kaynak: TS EN 13410 (üretici kılavuzu üzerinden)TS EN 13410 muafiyet: ΣQ/V ≤ 5 W/m³ veya n > 1,5 h⁻¹5,00 W/m³0,150 h⁻¹sağlanıyor (bilgi)
11. Gaz tüketimi ve CO₂
11.1Kaynak: İGDAŞ 4.3.1.x, 7.1.1B = N·Pbirim·860 / (8.250·ηİGDAŞ)6·12,00·860/(8.250)7,505 m³/h
11.2Kaynak: Stokiyometri (1 m³ metan → 1 m³ CO₂), tam karışımC (yalnız egzoz) = Cdış + B/V̇egzoz·10⁶430 + 7,505/720·10⁶10.854 ppm
11.3Kaynak: Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Ek-1 (RG 20/10/2023-32345)C (toplam) = Cdış + B/(V̇inf/2 + V̇kapı + max(besleme; egzoz))·10⁶430 + 7,505/2.880·10⁶3.036 ppm (sınır 5.000)
12. Montaj ve yerleşim
12.1Kaynak: İGDAŞ 6.5.3h ≥ max(2,5katalog asgarisi)7,50 m ≥ 2,50 m✓
12.2Kaynak: ASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16 Tablo 1ASHRAE tipik aralıkseramik 4–15 m✓

Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez.

Varsayımlar

  1. Tüm hacim hesabı TS EN 12831:2003 yöntemiyle tek hacimli hol için yapılır; iç sıcaklık hissedilen (operatif) sıcaklıktır.
  2. Yüksek tavan eki EN 12831 Tablo B.1 radyant satırından alınır (10 m’ye kadar 1,00; 10–15 m 1,15); 15 m üstünde sonuç tahminidir.
  3. ASHRAE radyant indirimi (kurulu güç ısı kaybının %80–85’i) düşük yoğunluklu gazlı borulu cihazlarda ölçülmüştür; seramik ve elektrikli cihazda varsayılan olarak uygulanmaz.
  4. Havalandırma kesitleri, gaz debisi (alt ısıl değer 8.250 kcal/m³) ve 2,5 m montaj kuralı İGDAŞ Teknik Esaslarındandır; projenin bağlı olduğu dağıtım şirketinin şartnamesi esastır.
  5. CO₂ derişimi tam karışım kabulüyle hesaplanır; egzoz açıklıkları ısıtıcıların üstünde olmalıdır.
  6. Spot hesapta cihaz gücü, üretici ışınım şiddeti verisi yoksa tipik ışın eğrilerinden ±%25 yaklaşıklıkla bulunur.
  7. U değerleri, cihaz verimi ve montaj yüksekliği üretici kataloğundan ve proje verisinden alınmalıdır.
Kaynaklar ve standartlar
  1. EN 12831:2003 Eş. 2
  2. EN 12831:2003 Ek B.2
  3. EN 12831 Eş. 4 (ΔUtb kullanıcı)
  4. EN 12831 Eş. 4; metal çatıda Tablo D.3b "hafif döşeme (ahşap, metal)" satırı yorumla uygulanır
  5. Tablo D.3c (tek parça alanına göre)
  6. Tablo D.3c
  7. EN 12831 Eş. 3
  8. EN 12831 Eş. 5, Tablo D.4
  9. EN 12831 Eş. 2
  10. EN 12831 Eş. 9
  11. EN 12831 Tablo 4
  12. EN 12831 Eş. 8
  13. EN 12831 Eş. 8, D.4.3
  14. EN 12831 Tablo D.9
  15. EN 12831 Eş. 17
  16. EN 12831 Eş. 17 (en kötü taraf; tek hacimli holde §8.2 yarısını verir)
  17. EN 12831 Eş. 14, 15, 18 ve İGDAŞ 6.5.6
  18. EN 12831 Tablo B.1
  19. EN 12831 Ek B.1
  20. ASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16 (%80–85)
  21. Türetim (EN 12831 Eş. 15 ve İGDAŞ 6.5.6)
  22. Türetim: EN 12831 Eş. 30 ve ASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16
  23. EN 12831 Eş. 30
  24. EN 12831 Eş. 17 ve §8.2
  25. EN 12831:2003 Eş. 30
  26. İGDAŞ 6.5.6.2
  27. İGDAŞ 6.5.4, TS EN 13410
  28. TS EN 13410 (üretici kılavuzu üzerinden)
  29. İGDAŞ 4.3.1.x, 7.1.1
  30. Stokiyometri (1 m³ metan → 1 m³ CO₂), tam karışım
  31. Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Ek-1 (RG 20/10/2023-32345)
  32. İGDAŞ 6.5.3
  33. ASHRAE HVAC S&E 2020 Bl. 16 Tablo 1
  34. İGDAŞ 6.5.6
  35. İGDAŞ 6.5.4
  36. EN 12831:2003 Ek B.1
  37. EN 12831:2003 Eş. 14

Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez. Doğalgazlı cihazlarda yerleşim, havalandırma açıklıkları ve atık gaz detayı, gaz dağıtım şirketinin onayladığı iç tesisat projesinde kesinleşir.

Gebze'de 60 × 30 m tabanlı, 8 m yüksekliğinde, duvarı ve çatısı yalıtımlı panel kaplı varsayımsal bir üretim holünü dışarısı −3 °C iken 16 °C hissedilen sıcaklıkta tutmak için bu yöntem 54,4 kW gerekli ısıl güç bulur; 12 kW'lık gazlı seramik cihazdan 5 adet, yani 60 kW kurulu güç. Aynı hol konut radyatörü için kullanılan "m³ başına kcal/h" katsayısıyla hesaplansaydı, m³ başına 30 kcal/h ile bile yaklaşık 500 kW çıkardı. "5 m'nin üstünde her metre için %3,3 ekle" kuralı ise bu hole gereksiz yere yaklaşık 4,5 kW ekletirdi. Sayılarla tam çözüm "Adım adım örnek" bölümündedir.

İki Hesap Modu: Bütün Hol ve Çalışma Noktası

DurumModYöntem
Kapalı hol, hacmin tamamı ısıtılacak (fabrika, depo, atölye, spor salonu, cami)Bütün holEN 12831:2003 ısı kaybı, radyant düzeltmesi, cihaz adedi, havalandırma ve gaz kontrolleri
Mahal 15 m'den yüksek ya da tasarım ısı kaybı taban alanının m²'si başına 60 W'ı aşıyorBütün hol, uyarıylaYükseklik düzeltmesi tablonun dışında kalır; sonuç tahmin olarak işaretlenir
Büyük hacimde birkaç çalışma noktası, yükleme rampası, yarı açık alanÇalışma noktasıASHRAE etkin ışınım akısı (ERF) yöntemi
Elektrikli cihazHer iki modHavalandırma ve gaz adımları yerine akım hesabı ve IP 55 kontrolü

Tasarım Sıcaklıkları

BüyüklükİstanbulKocaeliKaynak
Dış hesap sıcaklığı θe−3 °C−3 °CTS 2164 il değerleri (araç varsayılanı)
Dış tasarım sıcaklığı, %99,6 sıklık−1,1 °C−1,4 °CTESKON 2001 bildirisi "Türkiye İçin Yeni Dış Ortam Sıcaklık Tasarım Değerleri", Çizelge 2 (seçmeli)
Yıllık ortalama dış sıcaklık θm,e15,3 °C15,0 °CMGM il istatistiklerinde aylık ortalamaların ortalaması

İç tasarım sıcaklığı θint hedef operatif sıcaklıktır: hava sıcaklığı ile çevredeki yüzeylerin ortalama ışınım sıcaklığının birleşimi, yani çalışanın hissettiği sıcaklık. EN 12831 sanayi holleri için bir varsayılan vermez (tablosunda mağaza için 16 °C, kilise için 15 °C geçer); araçta 12, 15, 16, 18 ve 20 °C seçenekleri bulunur. Hedef, yapılan işe göre işletme ve proje mühendisi tarafından belirlenir. Yıllık ortalama sıcaklık yalnız zemin kaybında kullanılır, çünkü toprak yıl boyu bu değere yakın kalır.

Tavan anemostadı ve üç yarıklı lineer menfez
Tavan anemostadı ve üç yarıklı lineer menfez

Isı Kaybı: EN 12831:2003 Adımları

Resmî projelerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Makina Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi ısıtma projelendirmesi için TS 2164'ü referans gösterir. Araç, yüksek hollerde ısıtma yönteminin etkisini sayıya dökebildiği için EN 12831:2003 yöntemini kullanır ve bunu çıktıda açıkça yazar.

ΦHL = (ΦT + ΦV) × fh
ΦT = (HT,ie + HT,iue + HT,ig) × (θint − θe)
HT,ie = Σ Ak × (Uk + ΔUtb)
HT,ig = fg1 × fg2 × Ag × Uequiv × Gw
ΦV = 0,34 × V̇ × (θint − θe)
V̇inf = 2 × V × n50 × e × ε

SembolAnlamıBirim ve değer
Ak, UkDış duvar, çatı, pencere ve kapı alanı ile ısıl geçirgenliğim², W/m²K; U panel, doğrama ve kapı üreticisinin beyanından ya da katman hesabından: U = 1 / (0,13 + Σ d/λ + 0,04)
ΔUtbIsıl köprü ekiW/m²K; pencere ve kapıda aşağıdaki tablo; metal çatıda 0 (hafif yatay eleman satırı); tek katlı büyük hol duvarında 0–0,05
HT,iueIsıtılmayan bitişik mahal üzerinden kayıp, A × U × bubu: en az iki dış duvarı ve dış kapısı olan hol veya garaj 0,6; yalıtımlı çatı arası 0,7; yalıtımsız çatı 0,9
fg1, fg2Zemin düzeltmelerifg1 = 1,45; fg2 = (θint − θm,e) / (θint − θe), sıfırın altındaysa zemin kaybı 0
Uequiv, B'Zemine oturan döşemenin eşdeğer U değeri; B' = Ag / (0,5 × çevre)Aşağıdaki tablo
GwYeraltı suyu etkisiSu döşemeden 1 m'den derindeyse 1,00; daha sığsa 1,15
n5050 Pa basınç farkında hava değişimih⁻¹; 2'nin altı yüksek, 2–5 orta, 5'in üstü düşük sızdırmazlık
eRüzgâra karşı korunma katsayısıBirden fazla dış açıklığı olan mahalde: korunmasız 0,05, orta korunmuş 0,03, çok korunmuş 0,02
εYükseklik katsayısı (mahal yükseklik merkezi zeminden)10 m'ye kadar 1,0; 10–30 m arası 1,2; 30 m üstü 1,5
V̇Isıtılması gereken dış havam³/h; sızıntı ile mekanik havalandırmadan büyük olanı (sistemli durumda besleme ve egzoz farkı eklenir)

Yalıtımsız tek kat trapez sacın U değeri yaklaşık 1 / 0,17 = 5,9 W/m²K'dir; U = 0,40 W/m²K olan bir çatı aynı alanda yaklaşık 15 kat daha az ısı kaybeder. Mevcut binalarda bu fark, hesabın en büyük belirsizliğidir; panel kesiti bilinmiyorsa keşifte ölçülür.

EN 12831 sanayi holü için en az taze hava değeri vermez. Mekanik havalandırma, proses emişi, toz toplama ya da kaynak dumanı emişi çalışıyorsa dışarı atılan havanın yerine gelen soğuk hava girilmelidir; bu debi büyükse ısı yükünün belirleyici kalemi olur. Sık açılan yükleme kapılarının ek havası standartta modellenmez; araçta ayrı bir girdi olarak eklenir.

Pencere ve Kapılar İçin Isıl Köprü Eki (Tablo D.3c)

Tek parçanın alanıΔUtb (W/m²K)
2 m²'ye kadar0,50
2–4 m²0,40
4–9 m²0,30
9–20 m²0,20
20 m²'nin üstü0,10

Zemine Oturan Döşeme, UEquiv (Tablo 4, W/m²K)

B' (m)Yalıtımsız döşemeDöşeme U = 1,0Döşeme U = 0,5Döşeme U = 0,25
21,300,550,330,17
40,880,450,300,17
60,680,380,270,17
80,550,330,250,16
100,470,300,230,15
120,410,270,210,14
140,370,240,190,14
160,330,220,180,13
180,310,210,170,12
200,280,190,160,12

Ara değerler doğrusal enterpolasyonla alınır. B' 20 m'yi aşarsa, ki büyük hollerde olağandır, araç 20 m satırını kullanır; Uequiv B' büyüdükçe azaldığı için bu seçim güvenli taraftadır. Düşük iç sıcaklıklı hollerde zemin kaybı küçük çıkar: 16 °C hedefte Kocaeli'nin 15,0 °C'lik yıllık ortalamasıyla fg2 yalnız 0,05 olur.

Yüksek Tavan Etkisi: Tablo B.1

Yüksek mahallerde sıcak hava tavana doğru tabakalaşır. EN 12831 bunu ısıtma yöntemine ve mahal yüksekliğine bağlı bir fh çarpanıyla hesaba katar:

Isıtma yöntemiMahal 5–10 mMahal 10–15 m
Yüksekten aşağı doğru orta ve yüksek sıcaklıklı ışınım (radyant ısıtıcı)1,001,15
Sıcak döşeme1,001,00
Sıcak tavan (40 °C'nin altında)1,15Uygun değil
Doğal taşınımla sıcak hava1,15Uygun değil
Zorlanmış sıcak hava, alçak seviyeden yatay akış1,301,60
Zorlanmış sıcak hava, yüksekten aşağı1,211,45
Ara seviyeden orta ve yüksek sıcaklıklı yatay hava1,151,30

Mahal 5 m'den alçaksa fh = 1'dir. Tablo yalnız tasarım ısı kaybı taban alanının m²'si başına 60 W'ı geçmiyorsa uygulanır; 15 m'nin üstü tabloda yoktur, araç 1,15 kullanır ve sonucu tahmin olarak işaretler. Tablonun ölçütü mahalin yüksekliğidir, cihazın asıldığı yükseklik değil. "5 m'nin üstüne asılan ısıtıcıda her metre için %3,3 ekle" kuralı montaj yüksekliğine bakar: 8 m'lik holde 7,5 m'ye asılan cihaz için %8,3 ekletir, Tablo B.1 ise 1,00 der. 10–15 m'lik mahallerde tablo da %15 ekler; iki yaklaşım ancak orada birbirine yaklaşır.

Radyant Düzeltmesi ve Gerekli Güç

ASHRAE HVAC Systems and Equipment el kitabının kızılötesi radyant ısıtma bölümü, anma çıkışı hesaplanan ısı kaybının %80–85'i olan cihaz kurulmasını önerir. Gerekçe: ışınım insanı ve yüzeyleri doğrudan ısıttığı için aynı konfor daha düşük hava sıcaklığında sağlanır ve tabakalaşma azdır. Oran ASHRAE'nin kendi ısı kaybı yöntemi için verildiğinden araç onu EN 12831 sonucuna uygularken iki sonucu yan yana gösterir: kr = 1,00 ve seçilen değer (varsayılan 0,85). Radyant düzeltmesi seçiliyken hava ile operatif sıcaklık farkı ayrıca girilmez; aynı avantaj iki kez sayılmaz.

Gazlı seramik cihaz yanma ürünlerini mahale verir. Bunları atmak için açılan egzoz kadar dış hava içeri girer ve ısıtılması gerekir; bu ek yük cihaz gücüne bağlı olduğu için hesap kendi üstüne döner. Kapalı çözüm:

Pin = k × A / (1 − k × c)
A = ΦT + 0,34 × V̇dış × (θint − θe) (V̇dış: sızıntı ve mekanik hava, cihaz egzozu hariç)
c = 0,34 × (Legzoz / 1000) × (θint − θe) (yalnız bacasız cihazda; diğerlerinde 0)
k = kr × fh / η

İfade Pin = k × (A + c × Pin) eşitliğinden çıkar. Örnek holde k × c yaklaşık 0,055'tir. Mekanik taze hava sızıntıdan büyükse cihaz egzozu bu havanın içinde kalır; bu durumda kapalı biçim egzozu iki kez sayar ve araç iki durumu ayrı ayrı çözerek büyük olanı alır. k × c 0,9'a yaklaşırsa (çok yüksek egzoz oranı ve çok soğuk tasarım koşulu birlikte) araç hata verir.

Cihaz Tipi, Verim ve Adet

TipYanma ürünüEn küçük mahal hacmi (İGDAŞ 6.5.4)Verim (alt ısıl değer)Tipik montaj yüksekliği (ASHRAE)
Gazlı seramik (parlak, bacasız)Mahale verilirKurulu gücün kW'ı başına 10 m³1,00; yanma ısısının tamamı mahalde açığa çıkar4–15 m; yüzey 870–980 °C
Gazlı borulu (karanlık, bacalı)Tüpten geçip dışarı atılırYakma havası ortamdan alınıyorsa kW başına 1 m³Katalogdaki ısıl verim; katalog yoksa araç 0,90 önerir (değiştirilmesi gereken varsayım)3–15 m; tüp yüzeyi 650 °C'ye kadar
Elektrikli (quartz, halojen, rezistans)YokUygulanmaz1,00Üretici verisi

N = tavan(Pin / Pbirim) · ΣQ = N × Pbirim

Hacim, havalandırma ve gaz debisi kontrolleri hesaplanan güçle değil, kurulu toplam anma gücü ΣQ ile yapılır. ΣQ hesaplanan gücü %30'dan fazla aşarsa araç daha küçük birim güçle adedin artırılmasını önerir; ısı daha düzgün dağılır. Cihazlar dış duvarlar ve kapılar boyunca, her duvarın ısı kaybı payına göre dağıtılır; ilk brülör ya da sıcak uç kaybın en büyük olduğu kapı tarafına yakın tutulur.

  • Radyant faktör: Bakanlık şartnamesinin 3.8 maddesi borulu cihazlarda radyant faktörü iki sınıfa ayırır: 1. sınıf 0,4 < Rf ≤ 0,5, 2. sınıf Rf > 0,5; 2. sınıf tercih edilir. Değer üreticinin beyanından girilir.
  • Montaj: İGDAŞ 6.5.3'e göre gazlı cihaz zeminden en az 2,5 m yükseğe asılır; daha yüksek montajda üretici talimatı esastır. Modelin katalogdaki en düşük montaj yüksekliği ve yanıcı malzemeye mesafesi ayrıca girilir. Mahalde bütün ısıtıcıların gazını kesen bir kesme vanası, her cihaz girişinde servis vanası bulunur ve askı yüksekliğini, atık gaz detayını gösteren yerleşim planı proje dosyasına girer.
  • Yasak ortam: yanıcı ve parlayıcı gazların yoğun olduğu bölgeye gazlı ısıtıcı konmaz. ASHRAE ayrıca trikloretilen gibi solvent buharlarının sıcak yüzeyde fosgen oluşturabileceği uyarısını yapar; araç bu işaretlendiğinde hesabı durdurur.
  • Elektrikli cihaz: Pel = kr × fh × ΦHL; akım üç fazda I = P / (√3 × 400 × cos φ), tek fazda I = P / (230 × cos φ), rezistif yükte cos φ = 1. Su ile temas riski olan yerde koruma sınıfı IP 55 olur (Bakanlık şartnamesi 3.8.4). Hat ve sigorta seçimi elektrik projesine kalır.

Havalandırma ve Yakma Havası Kesitleri

İstanbul'da gazlı radyant ısıtıcıların havalandırması İGDAŞ'ın Binalar İçin Doğal Gaz Tesisatı Teknik Esasları'nda (İGDAŞ Yayınları 29-2017) TS EN 13410'a bağlanır ve 6.5.6.1 ile 6.5.6.2 maddelerindeki formüllerle hesaplanır. ΣQ kurulu toplam anma ısıl gücü (kW), SA alt açıklık, SÜ üst açıklık kesitidir (cm²):

Cihaz ve havalandırmaDebi (m³/h)Kesit (cm²)
Seramik, doğal (2 m/s)V̇egzoz = ΣQ × Legzoz, Legzoz ≥ 10 · V̇yakma = ΣQ × Lyakma, Lyakma ≥ 12SÜ = V̇egzoz / (2 × 0,36) · SA = V̇yakma / (2 × 0,36)
Seramik, cebri (6 m/s)Aynı debilerSÜ = V̇egzoz / (6 × 0,36) · SA = V̇yakma / (6 × 0,36)
Borulu, doğalUygulanmazSA = 3,24 × (ΣQ + 70) · SÜ = 0,6 × SA
Borulu, cebriV̇yakma = ΣQ × 1,184 × 3,6 · V̇egzoz = ΣQ × 0,781 × 3,6SA = V̇yakma / 1,8 · SÜ = V̇egzoz / 1,8
  • Üst açıklık ısıtıcı seviyesinin üstünde, alt açıklık altında olur. İkisi de doğal ya da cebri olabilir ve alt cebri ile üst doğal birlikte kullanılabilir; alt açıklık doğalken üst açıklık tek başına cebri yapılamaz (6.5.6). Araç bu kombinasyonda hata verir.
  • Borulu cihazın atık gazı mahal havasına karışmadan dışarı atılır. Toplam anma ısıl gücü 70 kW'a kadar olan tesislerde çıkış duvardan yapılabilir; 70 kW ve üstünde çatıdan ya da bina üst seviyesinden çıkılır (6.5.5). Çatı çıkışlı atık gaz hattı çelik baca sistemleri kapsamında yapılır.
  • TS EN 13410'un yerleşim ilkeleri: egzoz açıklıkları ve fanları ısıtıcıların üstünde, mümkünse mahyaya yakın; ısıtıcı ile açıklık arasındaki yatay mesafe, açıklığın ya da fanın montaj yüksekliğinin duvarda 6, çatıda 3 katını geçmez; hava girişleri ısıtıcıların altında ve toplam giriş kesiti toplam egzoz kesitinden küçük değil; kapatılabilen açıklık ya da fan varsa ısıtıcı yalnız açıklık açıkken çalışacak şekilde kilitlenir.
  • TS EN 13410'a göre doğal hava değişimi saatte 1,5'in üstündeyse ya da kurulu ısıl yük hacmin m³'ü başına 5 W'ı geçmiyorsa özel ısıl veya mekanik havalandırma gerekmeyebilir. Araç bunu bilgi olarak gösterir ve kesitleri yine hesaplar; dağıtım şirketinin projede ne istediği ayrıca teyit edilir.
  • Kocaeli'deki projelerde gaz dağıtım şirketinin (İZGAZ) teknik esasları uygulanır; araçtaki İGDAŞ formülleri bu esaslarla karşılaştırılarak kullanılır.

Kaynaksız "kW başına 14–24 m³/h" ya da "kW başına 30 m³/h" gibi değerler bu formüllerin yerine kullanılmaz. Bulunan kesitin hangi menfez ölçüsüne karşılık geldiğini menfez hesabı, cebri egzoz fanının seçimini fan seçim hesabı verir.

Gaz Debisi ve CO₂ Kontrolü

B = ΣQ × 860 / 8.250 (m³/h). İGDAŞ doğalgazın alt ısıl değerini 8.250 kcal/m³ alır; 70 kW'ın altındaki cihazlarda verim hesaba katılmaz, kapasitesi 70 kW ve üstünde olan cihazda debi %90 verimle bulunur. Regülatör ile cihaz arasındaki hattın basınç kaybı ayrı hesaptır.

Bacasız cihazda metanın yanması (CH₄ + 2 O₂ → CO₂ + 2 H₂O) yakılan her m³ gaz için yaklaşık 1 m³ CO₂ üretir. Tam karışım kabulüyle mahaldeki derişim:

Ciç = Cdış + B / V̇dış hava × 10⁶ (ppm), Cdış varsayılanı 420 ppm

Sınır, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Ek-1'deki 8 saatlik 5.000 ppm değeridir. Araç iki sonucu aynı tabanda (dış hava CO₂'si dahil) verir. Birincisi yalnız egzoz debisiyle tam karışım varsayar; bu değer çoğu zaman sınırın üstündedir ve egzoz açıklığının sıcak duman bulutunu ısıtıcının hemen üstünde yakalaması gerektiğini gösterir. İkincisi egzozla birlikte ortalama sızıntıyı ve mekanik havayı sayar. Ortalama sızıntı, ısı kaybındaki V̇inf'in yarısıdır: standarttaki 2 katsayısı ısı kaybı için en kötü taraf kabulüdür ve seyreltme hesabında kullanılırsa CO₂ olduğundan düşük çıkar.

Adım Adım Örnek: Gebze'de 60 × 30 × 8 m Üretim Holü

Hol varsayımsaldır, yöntemi göstermek için seçildi. Veriler: θe = −3 °C (TS 2164, Kocaeli), θm,e = 15,0 °C, θint = 16 °C, sıcaklık farkı 19 K. Düz çatı; duvar U = 0,50, çatı U = 0,40 W/m²K; iki adet 5 × 5 m seksiyonel kapı, U = 2,0; toplam 60 m² pencere, 6 m²'lik parçalar hâlinde, U = 2,8; yalıtımsız döşeme; n50 = 5 h⁻¹, e = 0,03, ε = 1,0; mekanik havalandırma yok. Cihaz: 12 kW gazlı seramik, kr = 0,85, montaj 7,5 m.

Cam bölmeli ofiste lineer slot menfezler
Cam bölmeli ofiste lineer slot menfezler
AdımHesapSonuç
1. Hacim ve alanlar60 × 30 × 8; taban 1.800 m², çevre 180 m; duvar brüt 180 × 8 = 1.440 m²; açıklıklar 50 + 60 m²V = 14.400 m³; net duvar 1.330 m²
2. Isıl köprü ekiKapı 25 m² → +0,10; pencere 6 m² → +0,30; metal çatı 0Kapı 2,10; pencere 3,10 W/m²K
3. HT,ie1.330 × 0,50 + 60 × 3,10 + 50 × 2,10 + 1.800 × 0,40 = 665 + 186 + 105 + 7201.676 W/K
4. İletim kaybı1.676 × 1931.844 W
5. ZeminB' = 1.800 / (0,5 × 180) = 20 → Uequiv 0,28; fg2 = (16 − 15) / 19 = 0,0526; 1,45 × 0,0526 × 1.800 × 0,28 × 19731 W
6. SızıntıV̇inf = 2 × 14.400 × 5 × 0,03 × 1,0 = 4.320 m³/h; 0,34 × 4.320 × 1927.907 W
7. A31.844 + 731 + 27.90760.482 W
8. YükseklikMahal 8 m, radyant ısıtma → Tablo B.1fh = 1,00
9. c ve kc = 0,34 × 0,010 × 19 = 0,0646; k = 0,85 × 1,00 / 1,00k = 0,85
10. Gerekli güç0,85 × 60.482 / (1 − 0,85 × 0,0646) = 51.410 / 0,9451Pin = 54,4 kW
11. Adettavan(54,4 / 12)5 × 12 kW = 60 kW kurulu
12. Tablo B.1 koşuluKurulu 60 kW'ın 600 m³/h egzozuyla tasarım ısı kaybı 60.482 + 0,34 × 600 × 19 = 64.358 W; 64.358 / 1.80035,8 W/m² ≤ 60, uygun
13. Hacim kontrolü14.400 / 60240 m³/kW ≥ 10, uygun
14. TS EN 13410 bilgisi60.000 W / 14.400 m³4,17 W/m³ ≤ 5
15. Egzoz ve yakma havası60 × 10; 60 × 12600 ve 720 m³/h
16. Kesit, doğal (2 m/s)600 / 0,72; 720 / 0,72SÜ 833 cm²; SA 1.000 cm²
17. Kesit, cebri (6 m/s)600 / 2,16; 720 / 2,16SÜ 278 cm²; SA 333 cm²
18. Gaz debisi60 × 860 / 8.2506,25 m³/h
19. CO₂, yalnız egzozla420 + 6,25 / 600 × 10⁶≈ 10.840 ppm; egzoz ısıtıcıların hemen üstünde olmalı
20. CO₂, ortalama sızıntı ve egzozla420 + 6,25 / (2.160 + 600) × 10⁶≈ 2.690 ppm < 5.000
21. Montaj7,5 m; ASHRAE seramik aralığı 4–15 m; İGDAŞ en az 2,5 mUygun; katalogdaki alt sınır ayrıca kontrol edilir

Aynı Hol, Farklı Seçimler

SeçimGerekli güçCihazNot
Gazlı seramik, kr = 0,85 (örnek)54,4 kW5 × 12 kWDoğal kesitler 833 / 1.000 cm²
Gazlı seramik, radyant indirimi yok (kr = 1,00)64,7 kW6 × 12 kWDoğal kesitler 1.000 / 1.200 cm²
Gazlı borulu, η = 0,90, kr = 0,8557,1 kW4 × 15 kW60 kW < 70 kW, atık gaz duvardan çıkabilir; doğal SA 421, SÜ 253 cm²; cebri 142 / 94 cm²
Elektrikli, kr = 0,8551,4 kW18 × 3 kW400 V üç fazda hesaplanan güç için yaklaşık 74 A; ıslak ortamda IP 55
Dış sıcaklık %99,6 değeriyle (−1,4 °C)Yaklaşık %8 düşükAyrıca seçilmediSıcaklık farkı 19 K yerine 17,4 K
Yükseklik için "%3,3/m" kuralıylaYaklaşık 4,5 kW fazlaAyrıca seçilmediTablo B.1 bu holde ek vermez

Çalışma Noktası (Spot) Isıtma

Isıtılmayan büyük bir hacimde yalnız birkaç tezgâh, bir yükleme rampası ya da yarı açık bir alan ısıtılacaksa hol ısı kaybı anlamını yitirir; yarı açık alanlar EN 12831'in kapsamına da girmez. Hedef, kişinin hissettiği operatif sıcaklıktır ve hesap ışınımın kişiye hangi açıdan geldiğine bağlıdır.

θr,gerekli = (θo,hedef − FB × θa) / (1 − FB); FB hava hızı 0,2 m/s'nin altında 0,5, 0,2–0,6 m/s arasında 0,6, üstünde 0,7
ERF = hr × (θr,gerekli − θr,0), etkin ışınım akısı (W/m²)
IK = ERF × d² / (αK × feff × fp), ısıtıcının ekseni üzerindeki ışınım şiddeti (W/sr); feff = 0,71, gazlı kaynakta αK = 0,97

Isıtıcıya bakış açısı β (ayakta kişi)fp
90° (tam tepeden)0,08
63,4°0,19
45°0,26
33,6°0,30
26,6°0,33

Örnek: ortam havası 8 °C, hedef 16 °C, durgun hava. Gereken ortalama ışınım sıcaklığı (16 − 0,5 × 8) / 0,5 = 24 °C; hr için araç varsayılanı 4,0 W/m²K ile ERF ≈ 64 W/m². Isıtıcı 3,5 m yükseklikte, kişinin gövde merkezi 1,0 m'de ve yatayda 2,5 m uzakta (β = 45°, d² = 12,5 m²): IK ≈ 64 × 12,5 / (0,97 × 0,71 × 0,26) ≈ 4.470 W/sr. Dar ışınlı gazlı bir cihazda bu yaklaşık 12 kW girdiye karşılık gelir. Aynı ısıtıcı kişinin tam tepesinde olsaydı (β = 90°, d² = 6,25 m²) yaklaşık 7.260 W/sr gerekirdi: tepeden ısıtma aynı konfor için yaklaşık %60 daha güçlü cihaz ister.

Üretici cihazın eksen üzerindeki ışınım şiddetini (W/sr) vermiyorsa araç bu sonucu genel dağılım eğrilerinden türetilen katsayılarla cihaz gücüne çevirir; bu dönüşüm ±%25 belirsizlik taşır ve sonuç "tahmini" etiketiyle gösterilir. hr değeri kullanıcı tarafından değiştirilebilir; daha yüksek bir değer seçilirse gereken güç de orantılı artar. Hava hızı 0,6 m/s'yi aşan rampa ve kapı önlerinde rüzgâr perdesi, ışınımı artırmaktan daha etkilidir.

Radyant Isıtıcı Hesabında Sık Yapılan Hatalar

  • Konut radyatörü için kullanılan "m³ başına kcal/h" katsayısını yüksek hole uygulamak.
  • Tek cihazın "ısıttığı m²" bilgisini bütün hol hesabında kullanmak; bu değerler spot ısıtma kapsama alanıdır.
  • Yükseklik ekini cihazın asıldığı yüksekliğe göre "%3,3/m" ile vermek.
  • Bacasız cihazın egzoz havasının ısı yükünü unutmak.
  • Mekanik taze havayı, proses emişini ve sık açılan kapıların havasını hesaba katmamak.
  • Havalandırmayı kaynaksız bir kW başına debiyle yapıp alt ve üst açıklık kesitini hesaplamamak.
  • Doğal alt açıklıkla birlikte tek başına cebri üst egzoz kurmak.
  • Egzoz açıklığını ısıtıcılardan uzağa ya da altlarına koymak.
  • Hacim ve havalandırma kontrolünü kurulu güç yerine hesaplanan güçle yapmak.
  • ABD kataloglarındaki Btu/h girdi değerini doğrudan kullanmak: bu kataloglar girdiyi genelde üst ısıl değerle, Avrupa katalogları alt ısıl değerle verir; doğalgazda oran yaklaşık 1,11'dir.
  • Solvent buharı olan boya ya da yağ alma bölümünde gazlı ısıtıcı kullanmak.

Excel Çalışma Kitabı ve PDF

Radyant ısıtıcı hesabı Excel'e canlı formüllerle aktarılır: bir girdi hücresi değiştiğinde ısı kaybı, adet, kesitler ve gaz debisi dosyanın içinde yeniden hesaplanır. Bütün hol hesabında çalışma kitabı on sayfadır: özet; girdiler; kapı, pencere ve bitişik duvar listesi; eleman eleman alan × U dökümüyle ısı kaybı; cihaz seçimi; İGDAŞ formülleri ve kontrol satırlarıyla havalandırma; gaz tüketimi ve CO₂; uyarı kodlarının toplandığı kontrol sayfası; tablolar (Tablo 4, B.1, D.3c, D.7–D.9 ve il sıcaklıkları) ve kaynaklar. Çalışma noktası (spot) modunda çalışma kitabı ERF hesabının yapıldığı spot sayfası, tablolar ve kaynaklar olmak üzere üç sayfadır. Her sayfanın ilk satırında ön boyutlandırma uyarısı durur. PDF çıktısı girdileri, özet kartı, adım adım çözümü ve montaj kontrol listesini (kesme vanası, servis vanaları, egzoz yeri, kilitleme, yerleşim planı) A4 sayfalarda verir.

Hesabı kendi tablonuzda kuruyorsanız üç noktada hata değeri çıkar. Zemin tablosunda B' değerini =MİN(20;MAK(2;Bp)) ile tablo aralığına sınırlayın; aksi hâlde tablo kenarında İNDİS bir sonraki satırı arar. Adedi =TAVANAYUVARLA(YUVARLA(Pin;0)/1000/Pbirim-1E-9;1) ile bulun; kayan nokta artığı tam bölünen güçte bir fazla cihaz çıkarır. Spot hesabında açıyı =DERECE(ATAN2(x;dz)) ile hesaplayın; ATAN(dz/x) tam tepedeki ısıtıcıda sıfıra bölme hatası verir.

Hesaptan Projeye

Bulunan cihaz sayısı ve kesitler projenin başlangıç noktasıdır; keşifte vinç yolları, raf yükseklikleri, kapıların açılma sıklığı ve yanıcı malzeme bölgeleri yerinde ölçülür. Proje, montaj, atık gaz ve bakım kapsamı ısıtma sistemleri sayfasında; aynı sayfadaki sistem seçimi tablosu borulu (karanlık) ve seramik (parlak) gazlı radyant ısıtıcıyı, elektrikli radyant ısıtıcıyı ve sıcak hava apareyini ısı aktarımı, uygun olduğu yer ve yanma ürünü bakımından karşılaştırır. Hol taze hava ihtiyacı havalandırma hesabı ile bulunur; proses emişiyle birlikte çözülecek tesisler için endüstriyel havalandırma sistemleri sayfasına bakın. Cihaz, askı, atık gaz kanalı ve gaz hattı kalemleri radyant ısıtıcı fiyatları sayfasında.

Organize sanayi bölgelerinin ve depo alanlarının bulunduğu ilçelerin bölge sayfaları: Kocaeli'de Gebze ve Dilovası, İstanbul'da Tuzla, İkitelli, Hadımköy ve Dudullu. Mevcut binada duvar ve çatı panelinin U değeri projeden bilinmiyorsa keşifte kesit, kapı ölçüleri ve proses emiş debileri yerinde alınır ve hesap bu verilerle tekrarlanır. Kocaeli geneli için Kocaeli havalandırma sayfasına bakılabilir. Sonuç özetini iletişim sayfasındaki formla gönderebilirsiniz.

Standartlar, Teknik Esaslar ve El Kitapları

  • EN 12831:2003, tasarım ısı yükü hesabı: eşitlik 1–18 ve 30–33; Tablo 4, B.1, D.3c, D.4, D.7, D.8 ve D.9.
  • İGDAŞ, Binalar İçin Doğal Gaz Tesisatı Teknik Esasları (İGDAŞ Yayınları 29-2017): 6.5.3–6.5.6.2; doğalgaz alt ısıl değeri 8.250 kcal/m³.
  • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Makina Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi, Bölüm 3 Isıtma Tesisatı (2020): 3.8.
  • ASHRAE Handbook, HVAC Systems and Equipment (2020), kızılötesi radyant ısıtma bölümü: %80–85 önerisi, montaj yükseklikleri, ERF yöntemi.
  • Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Ek-1: karbondioksit için 5.000 ppm.
  • TS EN 13410: gazlı, tavana asılan radyant ısıtıcılarda havalandırma kuralları.
  • TS 825: yüzeysel ısıl dirençler (Ri = 0,13, Re = 0,04 m²K/W).
  • TS 2164 dış hesap sıcaklıkları; TESKON 2001 bildirisi "Türkiye İçin Yeni Dış Ortam Sıcaklık Tasarım Değerleri"; MGM il istatistikleri.

Sık Sorulan Sorular

Radyant ısıtıcı hesabı nasıl yapılır?
Önce holün ısı kaybı EN 12831'e göre bulunur: duvar, çatı, pencere, kapı ve zemin iletimi ile sızıntı ve taze hava kaybı. Yüksek tavan için Tablo B.1 katsayısı uygulanır; radyant ısıtmanın düşük hava sıcaklığı avantajı için gerekli güç ısı kaybının %80–85'ine indirilebilir. Bacasız cihazda egzozun içeri çektiği soğuk hava yüke eklenir. Bulunan güç birim cihaz gücüne bölünüp yukarı yuvarlanarak adet çıkar; ardından havalandırma kesitleri, mahal hacmi ve gaz debisi kontrol edilir.
Radyant ısıtıcı kaç m² ısıtır?
Tek bir cevabı yok. Yalıtımlı 60 × 30 m'lik örnek holde ısı yükü taban alanının m²'si başına yaklaşık 36 W çıkıyor ve 12 kW'lık her cihaz ortalama 360 m²'ye düşüyor. Spot ısıtmada aynı güç çok daha küçük alana hizmet eder: bir üreticinin kapsama tablosunda 8,8 kW'lık cihaz korunaklı alanda yaklaşık 18 m², cereyanlı alanda 9 m² ısıtır. Yalıtımsız sac binada bütün hol için gereken güç de belirgin biçimde artar.
Radyant ısıtıcı kapasite hesabı Excel'de yapılabilir mi?
Hesabın bütün adımları Excel formülüyle kurulabilir; bu sayfadaki araç da sonucu formülleri açık bir çalışma kitabı olarak verir. Elle kuruyorsanız zemin tablosu enterpolasyonunda B' değerini 2–20 m arasına sınırlayın, adedi TAVANAYUVARLA ile bulun ve açıyı ATAN2 ile hesaplayın; aksi hâlde tablo kenarında ve tam tepedeki ısıtıcıda hata değerleri çıkar.
Radyant ısıtıcı saatte ne kadar doğalgaz yakar?
İGDAŞ'ın kabul ettiği 8.250 kcal/m³ alt ısıl değerle debi B = ΣQ × 860 / 8.250 m³/h'tir; kurulu her kW için yaklaşık 0,104 m³/h. 60 kW kurulu güç tam yükte 6,25 m³/h doğalgaz yakar. Tek cihazın gücü 70 kW ve üstündeyse debi %90 verimle hesaplanır.
Radyant ısıtıcı kaç metreye asılır?
Gazlı cihaz zeminden en az 2,5 m yükseğe asılır (İGDAŞ 6.5.3); asıl alt sınırı modelin katalogdaki en düşük montaj yüksekliği belirler. ASHRAE'nin tipik aralıkları borulu cihazlarda 3–15 m, seramik cihazlarda 4–15 m'dir. Yanıcı malzemeye mesafe de katalogdan alınır.
Seramik radyant ısıtıcı için havalandırma kesiti nasıl hesaplanır?
İGDAŞ 6.5.6.2'ye göre egzoz debisi kurulu gücün kW'ı başına en az 10 m³/h, yakma havası en az 12 m³/h alınır. Kesit, debinin hız ile 0,36'nın çarpımına bölünmesiyle cm² olarak bulunur; doğal havalandırmada hız 2 m/s, cebride 6 m/s'dir. 60 kW için doğal havalandırmada üst açıklık 833 cm², alt açıklık 1.000 cm² eder. Mahal hacmi de kW başına en az 10 m³ olmalıdır.
Elektrikli radyant ısıtıcı kaç amper çeker?
Rezistif yükte üç fazlı 400 V beslemede I = P / (√3 × 400), tek fazlı 230 V beslemede I = P / 230'dur. 3 kW'lık bir cihaz tek fazda yaklaşık 13 A çeker; örnek holün 51,4 kW'lık elektrikli çözümü üç fazda yaklaşık 74 A eder. Kablo kesiti ve koruma elemanları elektrik projesinde seçilir; ıslak ortamda cihaz IP 55 olmalıdır.

İlgili Sayfalar

Bu Ölçüyle Teklif İsteyin

Araçtaki “Bu Ölçüyle Teklif İste” düğmesi sonuç özetini formun “İşin detayı” alanına yazar. Adınızı ve telefonunuzu ekleyin; keşif günü için sizi arayalım.

Konu: Keşif talebi: Isıtma Sistemleri