Sulu Filtre Sistemi (Sulu Baca)

Mangal, ocakbaşı, kömürlü ızgara, odun ateşli pide ve pizza fırını gibi açık ateşle çalışan mutfaklarda egzoz, gaz ocaklı bir mutfağınkinden farklı bir yük taşır: sıcak gazla birlikte uçan kor parçaları, kül, is ve yağ. Bu yük elektrostatik hücreleri hızla kirletir, karbonu kullanılmaz hâle getirir ve kanal içinde yangın riskini artırır. Sulu filtre (sulu baca) sistemi egzozu bir su perdesinden ve ıslak temas bölmesinden geçirerek bu yükü ilk aşamada suya bağlar, gazı da soğutur.

Aşağıda ünitenin iç düzeni, suyun nasıl yönetildiği, projeden işletmeye iş sırası ve restoran dışındaki kullanım alanları yer alıyor. İş bir koku şikâyetiyle başladıysa önce kokunun davlumbazda mı, salonda mı, üst katlarda mı yoksa baca çıkışında mı hissedildiği ayrılır; bu teşhis sırası mutfak havalandırma kokusu nasıl giderilir yazısında anlatılıyor.

Sulu, elektrostatik ve karbon kademelerinin görev ayrımı

Açık ateşli bir mutfakta sıralama çoğunlukla sulu filtre → elektrostatik filtre sistemi → karbon koku filtresi şeklinde kurulur. Sulu ünitenin çıkışında hava neme doymuştur; karbon bağıl nemi %80'in altındaki havada verimli çalıştığından araya damla tutucu konur ve karbon kademesinin yeri nem koşulu gözetilerek seçilir.

Ünitenin içinden geçen yol

Egzoz giriş bölmesinde hız keser ve nozullardan püskürtülen su perdesine yönlendirilir. Gaz, yön değiştiren perdeler arasından geçerken partiküller ve yağ damlaları ıslak yüzeylere çarpar, suyla birlikte hazneye iner; kor parçaları suda söner. Çıkışa yakın bölümde damla tutucu (demister), havanın sürüklediği su damlacıklarını ayırır, böylece fana ve kanala su taşınmaz. Hazne suyu pompayla nozullara geri basılır; buharlaşan ve tahliye edilen su şamandıralı vana ile tamamlanır.

Su ve atık su yönetimi

Sulu filtrenin performansı suyun durumuna bağlıdır. Yağ ve kül yüklendikçe su koyulaşır, nozullar tıkanır ve perde zayıflar. Hazne işletme yüküne göre belirli aralıklarla boşaltılır, dibe çöken çamur alınır ve temiz suyla doldurulur; yükün ağır olduğu ocakbaşı mutfaklarında bu aralık kısalır.

• Tahliye suyu yağ içerir; kanalizasyona bağlanmadan önce yağ ayırıcıdan geçirilir. Bağlantı İstanbul'da İSKİ'nin, Kocaeli'de İSU'nun atık su deşarj kurallarına göre yapılır.
• Uzun süre durgun kalan su koku ve bakteri kaynağına dönüşür; işletmenin kapalı olduğu dönemlerde hazne boşaltılır.
• Dış mekâna kurulan ünitelerde hazne, pompa ve borular kış aylarında donmaya karşı korunur ya da kullanılmadığı dönemde boşaltılır.
• Su ve deterjan tüketimi ünitenin süregelen işletme gideridir; hazne hacmi ve tahliye sıklığı seçimde bu açıdan da değerlendirilir. Kalemlerin dökümü sulu filtre fiyatları sayfasında.

Projeden işletmeye

Keşif

Yakıt tipi (kömür, odun, gaz), ocak ve fırın sayısı, mevcut davlumbaz ve kanal, baca güzergâhı ve ünitenin konacağı yerin taşıma kapasitesi incelenir. Su girişi, tahliye noktası ve yağ ayırıcı bağlantısı aynı ziyarette belirlenir.

Hesap

Egzoz debisi ve sıcaklığından ünite kesiti, temas bölmesi uzunluğu, pompa debisi ve nozul sayısı çıkarılır. Sulu ünitenin basınç kaybı; damla tutucu ve sonraki kademelerle birlikte fan seçimine eklenir. Su dolu haznenin ağırlığı, ünitenin oturacağı döşeme, çatı ya da konsol için ayrıca kontrol edilir.

İmalat

Gövde, hazne, perde ve damla tutucu paketi, kanal geçişleri ve taşıyıcı ayaklar ölçüye göre üretilir; hazne su doldurularak kaynaklı birleşimlerin sızdırmazlığı kontrol edilir.

Montaj

Ünite terazisinde yerleştirilir, giriş ve çıkış kanalları bağlanır, su ve tahliye hatları çekilir; pompa, seviye şalteri ve fan arasında kilitleme kurulur.

Devreye alma

Nozullardan eşit bir perde oluştuğu, damla tutucudan sonra kanala su taşınmadığı, düşük seviyede pompanın durduğu ve şamandıranın suyu doğru seviyede kestiği tek tek denenir; hat debisi ölçülür.

Bakım

Su değişimi, çamur boşaltma, nozul ve damla tutucu temizliği, pompa kontrolü ve tahliye hattının açıklığı periyodik plana bağlanır. Ünitenin arkasındaki kanal ve baca da bu plana dahildir; temizlik işi için baca ve davlumbaz temizliği sayfasına bakabilirsiniz.

Restoran dışındaki ıslak yıkayıcı uygulamaları

Islak tip ayırma endüstride farklı biçimlerde karşımıza çıkar. Boya kabinlerinde su perdeli arka panel boya zerrelerini suya bağlar; konu boya kabini sayfasında. Alüminyum ve magnezyum gibi yanıcı metal tozlarında kuru filtre yerine ıslak toplayıcı tercih edilebilir; bu tür hatlar toz toplama sistemleri kapsamında projelendirilir. Asit buharı gibi suda çözünen gazlar için dolgulu kolonlu ve pH kontrollü kimyasal yıkayıcılar kullanılır. Kocaeli'deki organize sanayi bölgelerinde ve İstanbul'un sanayi alanlarında bu tür yıkayıcılar endüstriyel havalandırma sistemleri ile birlikte tasarlanır. İstanbul'daki hizmet bölgelerinin listesi İstanbul havalandırma sayfasında.

İlgili mevzuat

• Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik (RG 19.07.2013, sayı 28712): Ekinde, kokulu gazların ıslak yıkama sistemleriyle arıtılması azaltma yöntemleri arasında sayılır. Yönetmelik, çevre izin ve lisans mevzuatının listelerindeki faaliyet ve tesislere uygulanır.
• Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (RG 03.07.2009): Sanayi tesislerinin baca emisyonlarını düzenler; endüstriyel ıslak yıkayıcının tasarım hedefi tesisin çevre izni koşullarına göre belirlenir.
• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Madde 57/1: AVM, yüksek bina, yemek fabrikası ve aynı anda 100'den fazla kişiye hizmet veren mutfaklarda davlumbaz üzerindeki otomatik söndürme şartı, sulu ünite bulunan hatlarda da aynen geçerlidir.
• Restoran bacasının çıkış yüksekliği ve konumuna ilişkin kurallar restoran baca yönetmeliği yazısında.

Kurulumda ve işletmede dikkat edilecekler

• Damla tutucusuz kurulan ünite fana su taşır; fan gövdesinde su birikir, rulman ve motor zarar görür.
• Su dolu haznenin ağırlığı hesaba katılmadan ünitenin çatıya ya da hafif bir konsola oturtulması taşıyıcı yapıyı zorlar.
• Seviye koruması olmayan pompa, su bittiğinde kuru çalışır ve kısa sürede arızalanır.
• Tahliyenin yağ ayırıcı yerine yağmur suyu hattına verilmesi hem tıkanmaya hem de deşarj kurallarına aykırılığa yol açar.
• Sulu filtreyi tek başına koku çözümü saymak: kıvılcım ve kül sorunu biter, koku şikâyeti sürer.
• Kış öncesinde dış mekândaki ünitenin dolu bırakılması.

Ünitenin sonrasındaki paslanmaz baca hattı çelik baca sistemleri sayfasında, mutfak egzozunun bütün tasarımı restoran havalandırma sistemleri sayfasında anlatılıyor. Keşif talebi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.