Klima Santrali Hesabı
Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez.
Sonuçlar
Girdiler
| Sembol | Büyüklük | Değer | Birim |
|---|---|---|---|
| Hesap Türü | |||
| Ne Hesaplanacak? | Klima santrali (yaz ve kış kapasitesi) | ||
| Konum | |||
| İl | İstanbul | ||
| Tasarım Veri Seti | Proje uygulaması (MMO yayınları) | ||
| Z | Rakım | 39 | m |
| Dış Hava Tasarım Şartları | |||
| to | Yaz Dış Sıcaklığı | 33 | °C |
| Yaz Dış Nem Bilgisi | Yaş Termometre | ||
| t*o | Yaz Dış Yaş Termometre | 24 | °C |
| to | Kış Dış Sıcaklığı | -3 | °C |
| φo | Kış Dış Bağıl Nem | 78 | % |
| İç Tasarım Şartları | |||
| tr | Yaz Oda Sıcaklığı | 24 | °C |
| φr | Yaz Oda Bağıl Nemi | 50 | % |
| tr | Kış Oda Sıcaklığı | 20 | °C |
| φr | Kış Oda Bağıl Nemi | 40 | % |
| Nemlendirici | Buharlı | ||
| Mahal Yükleri | |||
| Qs | Yaz Duyulur Yükü | 30 | kW |
| Ql | Yaz Gizli Yükü | 6 | kW |
| Qk | Kış Isı Kaybı | 25 | kW |
| Debi ve Taze Hava | |||
| Debi Nasıl Bulunsun? | Üfleme sıcaklığından (mahal yükü) | ||
| ts | Yaz Üfleme Sıcaklığı | 14 | °C |
| V̇taze | Taze Hava Debisi | 3.000 | m³/h |
| Sistem Tipi | Karışım Havalı | ||
| Isı Geri Kazanım | |||
| Isı Geri Kazanım Tipi | Plakalı eşanjör (duyulur) | ||
| ηt | Duyulur Verim | 73 | % |
| Fan | |||
| Δpt | Üfleme Fanı Toplam Basıncı | 900 | Pa |
| η | Fan Toplam Verimi | 60 | % |
| Su Rejimi ve Alın Hızı | |||
| tsg | Soğuk Su Giriş Sıcaklığı | 7 | °C |
| tsç | Soğuk Su Çıkış Sıcaklığı | 12 | °C |
| thg | Sıcak Su Giriş Sıcaklığı | 80 | °C |
| thç | Sıcak Su Çıkış Sıcaklığı | 60 | °C |
| wsb | Soğutucu Batarya Alın Hızı | 2,5 | m/s |
| wıb | Isıtıcı Batarya Alın Hızı | 2,5 | m/s |
| Δpsu | Soğutucu Su Tarafı Basınç Kaybı | boş | |
| Δpsu | Isıtıcı Su Tarafı Basınç Kaybı | boş | |
| Fan Ayrıntıları | |||
| Fan Konumu | Emişli (Bataryadan Sonra) | ||
| Motor Hava Akımında | Evet | ||
| Fan Tipi | Plug fan | ||
| ηf | Katalog Fan Verimi (Motor Hariç) | boş | |
| Isı Geri Kazanım Ayrıntıları | |||
| ṁe/ṁt | Egzoz / Taze Hava Kütle Oranı | 1 | |
| tön | Ön Isıtıcı Hedef Sıcaklığı | boş | |
| tdon | Donma Uyarı Eşiği | 0 | °C |
| Nemlendirici ve Emniyet Payı | |||
| tb | Buhar Sıcaklığı | 100 | °C |
| tbs | Besleme Suyu Sıcaklığı | 10 | °C |
| Emniyet Payı | 0 | % | |
| Hesap Ayarları | |||
| Taze Hava Debisinin Noktası | Dış hava şartında | ||
| 0 °C Altında Bağıl Nem Referansı | Buza Göre | ||
Sonuçlar
Soğutucu Batarya: 55,4 kW
| Sembol | Büyüklük | Değer | Birim |
|---|---|---|---|
| Soğutucu Batarya≈ 47.646 kcal/h · 15,76 TR · SHR 0,64 | 55,4 | kW | |
| Isıtıcı BataryaSıcak su 1,21 m³/h · ısı geri kazanımsız 46,4 kW | 28,1 | kW | |
| Üfleme DebisiSantral girişi 9.123 · standart hava 8.777 m³/h | 8.756 | m³/h | |
| Taze HavaToplam debinin %31,8 · dış hava şartında | 3.000 | m³/h | |
| Kış Isı Geri KazanımıYaz kazancı 6,3 kW · ısıtıcı yükü %39,5 azalır | 18,3 | kW | |
| Fan Elektrik GücüSFP 1.500 W/(m³/s) · fan ısısı 1,22 K | 3,65 | kW | |
| Yaz: Soğutucu Batarya | |||
| Duyulur Kapasite | 35,98 | kW | |
| Gizli Kapasite | 19,85 | kW | |
| SHR | Duyulur Isı Oranı | 0,645 | |
| Birim Dönüşümü189.073 BTU/h · 15,76 TR | 47.646 | kcal/h | |
| Yoğuşma SuyuDrenaj ve sifon boyutu için | 28 | L/h | |
| ADP | Cihaz Çiğ NoktasıBy-pass faktörü 0,14 · temas faktörü 0,86 | 10,83 | °C |
| Soğuk Su Debisi9.531 kg/h · 2,65 L/s · 7/12 °C | 9,53 | m³/h | |
| Soğutucu Alın Alanı2,5 m/s alın hızında | 1,01 | m² | |
| Batarya GirişiW 11,19 g/kg · h 53,4 kJ/kg | 24,8 °C · %57 | ||
| Batarya ÇıkışıW 8,54 g/kg · h 34,4 kJ/kg | 12,8 °C · %93 | ||
| Isı Geri Kazanımsız KapasiteAynı santral, taze hava doğrudan karışıma | 61,8 | kW | |
| Kış: Isıtıcı Batarya ve Nemlendirme | |||
| Kış Üfleme Sıcaklığı25 kW ısı kaybı için | 28,4 | °C | |
| Kış Karışım NoktasıW 4,53 g/kg | 17,7 °C | ||
| Isıtıcı Çıkışı | 27,2 | °C | |
| Sıcak Su Debisi1.207 kg/h · 80/60 °C | 1,21 | m³/h | |
| Isıtıcı Alın Alanı2,5 m/s alın hızında | 0,98 | m² | |
| Isı Geri Kazanım ÇıkışıKış kazancı 18,3 kW | 13,8 | °C | |
| Egzoz Çıkış SıcaklığıKaba donma göstergesi | 3,3 | °C | |
| Isı Geri Kazanımsız IsıtıcıIsı geri kazanımla batarya %39,5 küçülür | 46,4 | kW | |
| NemlendiriciBuharlı, ≈ 10,1 kW (yaklaşık) | 13,7 | kg/h | |
| Kış Üfleme Nemi | 5,82 | g/kg | |
| Debi ve Hava Şartları | |||
| Kuru Hava Kütlesel Debisi | 2,936 | kg/s | |
| Üfleme Debisi | 2.432 | L/s | |
| Santral Girişi DebisiKarışım havası şartında | 9.123 | m³/h | |
| Standart Hava Debisi20 °C, 101.325 Pa | 8.777 | m³/h | |
| Yaz Üfleme ŞartıW 8,54 g/kg | 14 °C · %85 | ||
| Taze Hava Oranı0,934 kg/s kuru hava | %31,8 | ||
| Yaz Karışım Noktasıh 53,4 kJ/kg | 24,8 °C · %57 | ||
| Yaz Isı Geri Kazanım ÇıkışıKazanç 6,3 kW | 26,4 | °C | |
| Oda Duyulur Isı Oranı | 0,833 | ||
| Atmosfer Basıncı39 m rakım | 100,857 | kPa | |
| Fan | |||
| Havaya Verilen Güç | 2,19 | kW | |
| Havaya Geçen IsıMotor hava akımında | 3,65 | kW | |
| SFP | Özgül Fan Gücü | 1.500 | W/(m³/s) |
| Fan Isısıyla Sıcaklık ArtışıEmişli: bataryadan sonra | 1,22 | K | |
| Fan Toplam Basıncı900 Pa | 91,8 | mmSS | |
| SFPint Sınırı, Bilgi Amaçlıqnom 2,438 m³/s; uygunluk üretici beyanından | 800 | W/(m³/s) | |
Kontroller
| Kontrol | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Soğutucu batarya alın hızı 2,5 m/s, şartname sınırı 2,7 m/s. | Uygun | ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5 |
| Isıtıcı batarya alın hızı 2,5 m/s, şartname sınırı 3,0 m/s. | Uygun | ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.1 |
| Cihaz çiğ noktası 10,8 °C, soğuk su girişinin (7 °C) üstünde: istenen batarya çıkışı bu suyla sağlanabilir. | Uygun | Formül F29 |
| Duyulur verim %73, alt sınır %73 (bataryalı dışındaki tipler). | Uygun | SGM 2021/18 Ek-III m.1 |
| Duyulur verim BEP Yönetmeliği %50 alt sınırının üstünde. | Uygun | BEP Yönetmeliği Md.17(10) |
| Kış egzoz çıkışı 3,3 °C: ortalama sıcaklığa dayalı kaba göstergede donma riski görünmüyor; kesin sınır üreticiden alınır. | Uygun | Formül F24; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9.2 |
| 500 m³/h üstü sistemde ısı geri kazanım var; ekonomik değerlendirme raporu idareye sunulur. | Uygun | BEP Yönetmeliği Md.17(10), (11) |
Mevzuat ve bilgi notları
| Kontrol | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| ADP'nin su giriş sıcaklığından yüksek olması gerekli ama yeterli koşul değildir; batarya yüzeyi sudan biraz sıcaktır. Kesin seçim üreticinin TS EN 1216 kapsamında test edilmiş yazılımıyla yapılır (ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6). | Bilgi | TS EN 1216; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6 |
| Batarya sıra sayısı hesaplanmaz; bulunan giriş ve çıkış şartlarını, su rejimini ve alın hızını üreticiye verip seçim yaptırın. | Bilgi | ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6 |
| SGM 2021/18 SFPint sınırı bilgi amaçlı verildi; iki fanlı ünitede toplama kuralı doğrulanamadı. Uygunluk kararı üreticinin ErP beyanından okunur. | Bilgi | SGM 2021/18 Ek-III |
| Dış tasarım şartı: İstanbul, proje uygulaması değerleri (MMO yayınları); yaz 33 °C kuru, 24 °C yaş termometre, kış -3 °C. | Bilgi | Tesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 4; MMO Klima Tesisatı yayın 663 |
| Kış dış bağıl nemi ön değeri (%78) uzun dönem ortalamasıdır; nemlendirici boyutu için daha kuru bir değer seçilebilir. | Bilgi | Tesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 3 (ortalama değer) |
Sonuç özeti teklif formuna yazılır; adınızı ve telefonunuzu eklemeniz yeterli.
Durum Noktaları
| Nokta | Sıcaklık (°C) | Nem Oranı (g/kg) | Bağıl Nem (%) | Entalpi (kJ/kg) | Yaş Termometre (°C) | Çiğ Noktası (°C) | Hacimsel Debi (m³/h) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| O · Yaz Dış Hava | 33 | 15,16 | 47,7 | 72,05 | 24 | 20,42 | 3.000 |
| R · Yaz Oda (Dönüş) | 24 | 9,34 | 50 | 47,93 | 17,06 | 12,95 | |
| I · Yaz Isı Geri Kazanım Çıkışı | 26,43 | 15,16 | 69,6 | 65,26 | 22,19 | 20,42 | 2.936 |
| M · Yaz Karışım (Santral Girişi) | 24,78 | 11,19 | 57 | 53,44 | 18,81 | 15,69 | 9.123 |
| C · Yaz Batarya Çıkışı | 12,78 | 8,54 | 92,5 | 34,42 | 12,09 | 11,6 | 8.719 |
| S · Yaz Üfleme | 14 | 8,54 | 85,4 | 35,66 | 12,59 | 11,6 | 8.756 |
| O2 · Kış Dış Hava | -3 | 2,3 | 78 | 2,72 | -4,09 | -5,92 | 3.000 |
| R2 · Kış Oda (Dönüş) | 20 | 5,82 | 40 | 34,9 | 12,34 | 6 | |
| I2 · Kış Isı Geri Kazanım Çıkışı | 13,79 | 2,3 | 23,5 | 19,68 | 5,55 | -5,92 | |
| M2 · Kış Karışım | 17,73 | 4,53 | 35,9 | 29,3 | 10,03 | 2,45 | 8.813 |
| H · Kış Isıtıcı Çıkışı | 27,15 | 4,53 | 20,2 | 38,86 | 13,92 | 2,45 | |
| S2 · Kış Üfleme | 28,37 | 5,82 | 24,2 | 43,42 | 15,57 | 6 | 9.154 |
Adım adım çözüm
| Adım | Formül | Yerine koyma | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1. Atmosfer Basıncı | |||
| 1.1Kaynak: ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(3) | p = 101,325·(1 − 2,25577·10⁻⁵·Z)5,2559 | p = 101,325·(1 − 2,25577·10⁻⁵·39)5,2559 | 100,857 kPa |
| 2. Yaz Dış Hava Nem Oranı | |||
| 2.1Kaynak: ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (30), (33) | W = [(2501 − 2,326·t*)·W*s − 1,006·(t − t*)] / (2501 + 1,86·t − 4,186·t*) | t = 33,0 °C, t* = 24,0 °C, W*s = 18,969 g/kg | W = 15,163 g/kg, h = 72,05 kJ/kg |
| 3. Yaz Oda Nem Oranı | |||
| 3.1Kaynak: ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (22) | W = 0,621945·φ·pws / (p − φ·pws) | t = 24,0 °C, φ = %50,0, pws = 2985,1 Pa | W = 9,342 g/kg, h = 47,93 kJ/kg |
| 4. Kuru Hava Kütlesel Debisi | |||
| 4.1Kaynak: Formül F14 (Dk.(30)'un cebirsel açılımı) (türetim) | ṁ = [Qs + 1,86·ΔT·Ql / h'_fg] / [ΔT·(1,006 + 1,86·Wr)], h'_fg = 2501 + 1,86·tr | ṁ = [30,00 + 1,86·10,00·6,00 / 2545,64] / [10,00·(1,006 + 1,86·0,009342)] | 2,9358 kg/s |
| 5. Üfleme Nem Oranı ve Sıcaklığı | |||
| 5.1Kaynak: Formül F15, F16 | Ws = Wr − Ql / (ṁ·h'_fg); ts = tr − Qs / [ṁ·(1,006 + 1,86·Ws)] | Ws = 9,342 − 6,00 / (2,9358·2545,64)·1000 | Ws = 8,539 g/kg, ts = 14,00 °C, φs = %85,4 |
| 6. Geri Kontrol | |||
| 6.1Kaynak: Formül F13 | Qs = ṁ·(1,006 + 1,86·Ws)·(tr − ts); Ql = ṁ·(Wr − Ws)·h'_fg | ṁ = 2,9358 kg/s | Qs = 30,000 kW, Ql = 6,000 kW |
| 7. Hacimsel Debiler (Üç Noktada) | |||
| 7.1Kaynak: Formül F11, F12; SGM 2021/18 Ek-I M.2 (6) | V̇ = ṁ·v; V̇std = ṁ / ρstd | ṁ = 2,9358 kg/s, vs = 0,82846, vgiriş = 0,86317 m³/kg | Üfleme 8756 · santral girişi 9123 · standart hava 8777 m³/h |
| 8. Taze Hava Kütlesel Debisi ve Oranı | |||
| 8.1Kaynak: Formül F17 | ṁtaze = V̇taze / vdış (ya da ·ρstd); x = ṁtaze / ṁ | V̇taze = 3000 m³/h | ṁtaze = 0,9337 kg/s, x = %31,8 |
| 9. Isı Geri Kazanım Çıkışı (Yaz) | |||
| 9.1Kaynak: SGM 2021/18 Ek-IX m.1; Teknik Bilimler Dergisi 12(2), 2022 Dk.(4), (6); ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9 | tIGK = to + ηt·(tr − to); WIGK = Wo + ηx·(Wr − Wo) | tIGK = 33,00 + 0,73·(24,00 − 33,00), ηx = 0,00 | t = 26,43 °C, W = 15,163 g/kg |
| 10. Isı Geri Kazanım Yaz Kazancı | |||
| 10.1Kaynak: Formül F23 (enerji dengesi) | QIGK = ṁtaze·(ho − hIGK) | Q = 0,9337·(72,051 − 65,256) | 6,34 kW |
| 11. Karışım Noktası (Yaz) | |||
| 11.1Kaynak: Formül F18 (kütle ve enerji dengesi) | hm = (ṁ1·h1 + ṁ2·h2)/ṁ; Wm = (ṁ1·W1 + ṁ2·W2)/ṁ; tm = (hm − 2501·Wm)/(1,006 + 1,86·Wm) | ṁtaze = 0,9337, ṁdönüş = 2,0021 kg/s | t = 24,78 °C, W = 11,193 g/kg, h = 53,44 kJ/kg |
| 12. Fan Gücü ve SFP | |||
| 12.1Kaynak: Formül F38, F39; TMD Sayı 93 (2006) Dk.(5) | Pel = V̇·Δp / ηtoplam; SFP = Pel / V̇ | Pel = 2,4321·900 / 0,60 / 1000 | Pel = 3,648 kW, SFP = 1500 W/(m³/s) |
| 13. Fan Isısı ve Batarya Çıkışı | |||
| 13.1Kaynak: Formül F40; doyma kontrolü batarya çıkışında da yapılır | Δtfan = Pısı / [ṁ·(1,006 + 1,86·W)]; emişli fanda tC = ts − Δtfan | Δtfan = 3,648 / (2,9358·1,0219) | Δtfan = 1,216 K, batarya çıkışı 12,78 °C / %92,5 |
| 14. Soğutucu Batarya Kapasitesi | |||
| 14.1Kaynak: Formül F26 (nemli havanın soğutulması ve nem alınması enerji dengesi) | Q = ṁ·[(h1 − h2) − (W1 − W2)·4,186·t2] | Q = 2,9358·[(53,438 − 34,421) − (0,011193 − 0,008539)·4,186·12,78] | 55,41 kW (≈ 47 646 kcal/h ≈ 189 073 BTU/h ≈ 15,76 TR) |
| 15. Duyulur ve Gizli Kapasite | |||
| 15.1Kaynak: Formül F27 | Qduy = ṁ·(1,006 + 1,86·W2)·(t1 − t2); Qgiz = ṁ·(W1 − W2)·(2501 + 1,86·t1); SHR = Qduy/(Qduy + Qgiz) | ṁ = 2,9358 kg/s | Qduy = 35,98 kW, Qgiz = 19,85 kW, SHR = 0,645 |
| 16. Yoğuşma Suyu | |||
| 16.1Kaynak: Formül F28 | ṁyoğuşma = ṁ·(W1 − W2) | 2,9358·(0,011193 − 0,008539)·3600 | 28,0 kg/h (≈ L/h) |
| 17. Cihaz Çiğ Noktası ve By-pass Faktörü | |||
| 17.1Kaynak: Formül F29 (geometrik tanım; Carrier kaynağı doğrulanamadı) | ADP: 1→2 doğrusunun doyma eğrisini kestiği nokta; BF = (t2 − tADP)/(t1 − tADP) | t1 = 24,78 °C, t2 = 12,78 °C | tADP = 10,83 °C, BF = 0,140, CF = 0,860 |
| 18. Soğuk Su Debisi | |||
| 18.1Kaynak: Formül F41; Aldağ AE kataloğu Q·860/Δt ile tutarlı | ṁsu = Q / (4,186·Δtsu) | 55,41 / (4,186·5,0)·3600 | 9531 kg/h ≈ 9,53 m³/h (ρ = 1000 kg/m³) |
| 19. Soğutucu Batarya Alın Alanı | |||
| 19.1Kaynak: Formül F30; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5 | A = V̇giriş / w | A = 2,5341 / 2,50 | 1,014 m² (sınır 2,7 m/s) |
| 20. Isı Geri Kazanım (Kış) ve Egzoz Çıkışı | |||
| 20.1Kaynak: Formül F21, F23, F24 (kaba donma göstergesi) | tIGK = to + ηt·(tr − to); tegz = tr − (cp,o / (oran·cp,r))·(tIGK − to) | ηt = 0,73, oran = 1,00 | tIGK = 13,79 °C, kazanç 18,32 kW, egzoz çıkışı 3,32 °C |
| 21. Karışım Noktası (Kış) | |||
| 21.1Kaynak: Formül F18 | hm = (ṁ1·h1 + ṁ2·h2)/ṁ | ṁtaze = 1,0799 kg/s | t = 17,73 °C, W = 4,526 g/kg |
| 22. Kış Üfleme Sıcaklığı | |||
| 22.1Kaynak: Formül F32 | ts = tr + Qkayıp / [ṁ·(1,006 + 1,86·Ws)] | ts = 20,0 + 25,00 / (2,9358·1,0168) | 28,37 °C |
| 23. Isıtıcı Batarya | |||
| 23.1Kaynak: Formül F31, F41 | Q = ṁ·(1,006 + 1,86·W)·(t2 − t1) | Q = 2,9358·1,0144·(27,15 − 17,73) | 28,08 kW, sıcak su 1207 kg/h ≈ 1,207 m³/h |
| 24. Nemlendirici | |||
| 24.1Kaynak: Formül F35, F36, F37 | ṁnem = ṁ·(Ws − Wm); P ≈ ṁnem·[(2501 + 1,86·tbuhar) − 4,186·tbesleme] | ṁnem = 2,9358·(0,005823 − 0,004526)·3600 | 13,70 kg/h, ≈ 10,07 kW |
| 25. Isı Geri Kazanımsız Kıyas | |||
| 25.1Kaynak: BEP Yönetmeliği Md.17(11) rapor tablosu | Aynı hesap, taze hava doğrudan karışıma | Kış ısıtıcı IGK'sız 46,39 kW; yaz soğutucu IGK'sız 61,76 kW | Kış ısıtıcı yükü %39,5 daha küçük |
| 26. Hesap Kabulleri | |||
| |||
Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez.
Varsayımlar
- Psikrometri ASHRAE Fundamentals 2017 Bölüm 1 bağıntılarıyla, rakımdan bulunan atmosfer basıncında yapılır; hesap kuru hava kütlesi esaslıdır, hacimsel debi ölçüldüğü noktayla birlikte verilir.
- Mahal yükleri, taze hava ihtiyacı ve hava değişim sayısı kullanıcı girdisidir; kaynağı doğrulanamayan kişi başı değerler, insan ısı kazancı ve batarya sıra sayısı hesaba girmez.
- Alın hızı, su tarafı basınç kaybı ve fan verimi sınırları ÇŞİDB Makine Tesisatı Genel Tasarım Teknik Şartnamesi (2024) 5. Bölüm’den; ısı geri kazanım alt sınırları SGM 2021/18 tebliği ve BEP Yönetmeliği Md.17’den alınır.
- Soğutucu batarya çıkışı mahal yükünden bulunur; cihaz çiğ noktasının su sıcaklığının üstünde olması gerekli ama yeterli koşul değildir. Kesin cihaz seçimi üreticinin seçim yazılımıyla yapılır.
Kaynaklar ve standartlar
- ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(3)
- ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (30), (33)
- ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (22)
- Formül F14 (Dk.(30)'un cebirsel açılımı) (türetim)
- Formül F15, F16
- Formül F13
- Formül F11, F12; SGM 2021/18 Ek-I M.2 (6)
- Formül F17
- SGM 2021/18 Ek-IX m.1; Teknik Bilimler Dergisi 12(2), 2022 Dk.(4), (6); ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9
- Formül F23 (enerji dengesi)
- Formül F18 (kütle ve enerji dengesi)
- Formül F38, F39; TMD Sayı 93 (2006) Dk.(5)
- Formül F40; doyma kontrolü batarya çıkışında da yapılır
- Formül F26 (nemli havanın soğutulması ve nem alınması enerji dengesi)
- Formül F27
- Formül F28
- Formül F29 (geometrik tanım; Carrier kaynağı doğrulanamadı)
- Formül F41; Aldağ AE kataloğu Q·860/Δt ile tutarlı
- Formül F30; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5
- Formül F21, F23, F24 (kaba donma göstergesi)
- Formül F18
- Formül F32
- Formül F31, F41
- Formül F35, F36, F37
- BEP Yönetmeliği Md.17(11) rapor tablosu
- ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5
- ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.1
- Formül F29
- SGM 2021/18 Ek-III m.1
- BEP Yönetmeliği Md.17(10)
- Formül F24; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9.2
- BEP Yönetmeliği Md.17(10), (11)
- TS EN 1216; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6
- ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6
- SGM 2021/18 Ek-III
- Tesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 4; MMO Klima Tesisatı yayın 663
- Tesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 3 (ortalama değer)
Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez. Cihaz seçimi üreticinin test edilmiş seçim yazılımıyla yapılır ve projeyi hazırlayan mühendisçe onaylanır. Bu hesap merkezi klima santrali (AHU), ısı geri kazanım cihazı ve fan coil içindir; ev tipi split klimanın BTU tahmini burada yapılmaz.
Klima santrali hesabı, havanın santrale girişinden mahale üflenmesine kadar geçtiği her durum noktasının sıcaklığını, nemini ve entalpisini bulur; batarya kapasiteleri bu noktalar arasındaki enerji farkından çıkar. Hesap hacim değil kuru hava kütlesi esasında yapılır, çünkü aynı hava 33 °C'de ve 13 °C'de farklı hacim kaplar. Psikrometrik bağıntılar ASHRAE Handbook - Fundamentals 2017, Bölüm 1'deki denklemlerdir; psikrometrik diyagram okumaya gerek kalmaz ve her ara sonuç sayıyla gösterilir.
İstanbul ve Kocaeli İçin Dış Tasarım Şartları
Santral kapasitesini en çok dış şart belirler ve Türkiye'de birbirinden farklı veri setleri kullanılır. Hangi setin seçildiği sonuçla birlikte yazılmalıdır; aynı bina için iki set arasında yaz bataryası belirgin biçimde değişir.

Set 1: Proje Uygulamasında Yaygın Değerler
| İl | Yaz kuru termometre | Yaz yaş termometre | Kış |
|---|---|---|---|
| İstanbul | 33 °C | 24 °C | −3 °C |
| Kocaeli | 36 °C | 25 °C | −3 °C |
Bu değerler Türkiye'deki tesisat projelerinde yaygın kullanılır ve mühendislik literatüründe Makina Mühendisleri Odası yayınlarına dayandırılır. İstanbul için 33/24 °C, yaklaşık %48 bağıl neme karşılık gelir; Kocaeli'nin 36/25 °C değeri yaklaşık %41'e.
Set 2: Ölçüme Dayalı İstatistiksel Değerler
| İl (istasyon rakımı) | Soğutma %0,4 KT / YT | Soğutma %1 KT / YT | Isıtma %99,6 | Günlük sıcaklık farkı |
|---|---|---|---|---|
| İstanbul (39 m) | 30,4 / 21,9 °C | 29,2 / 21,6 °C | −1,1 °C | 9,0 K |
| Kocaeli (76 m) | 32,3 / 22,1 °C | 30,7 / 21,7 °C | −1,4 °C | 10,3 K |
Set 2, 1981–1998 dönemindeki ölçümlerden ASHRAE biçiminde türetilen ve V. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi'nde (2001) yayımlanan değerlerdir; yaş termometre, kuru termometreyle eş zamanlı ortalamadır. Kış dış bağıl nemi için ortalama değerler İstanbul'da yaklaşık %78, Kocaeli'de %83'tür; bunlar tasarım değeri değil ortalamadır. İç şartlar (yaz 24 °C / %50, kış 20 °C / %40) yalnız başlangıç değeridir ve projeye göre değiştirilir.
Klima Santrali Hesabı Adım Adım
1. Basınç ve Havanın Özellikleri
p = 101,325 × (1 − 2,25577·10⁻⁵ × Z)^5,2559 kPa (Z: rakım, m)
W = 0,621945 × p_w / (p − p_w) nem oranı, kg su / kg kuru hava
h = 1,006 × t + W × (2501 + 1,86 × t) entalpi, kJ/kg kuru hava
v = 0,287042 × (t + 273,15) × (1 + 1,607858 × W) / p özgül hacim, m³/kg kuru hava
İstanbul'da (39 m) p = 100,857 kPa. Dış hava 33 °C kuru / 24 °C yaş termometrede W = 15,16 g/kg, h = 72,05 kJ/kg, çiğ noktası 20,4 °C. Oda 24 °C / %50'de W = 9,34 g/kg, h = 47,93 kJ/kg.
2. Mahal Yükünden Üfleme Debisi
Q_duyulur = ṁ × (1,006 + 1,86 × W_s) × (t_oda − t_üfleme)
Q_gizli = ṁ × (W_oda − W_s) × (2501 + 1,86 × t_oda)
Üfleme sıcaklığı seçildiğinde duyulur yükten kuru hava debisi (ṁ, kg/s), gizli yükten üfleme nemi (W_s) çıkar. Bulunan üfleme noktası doyma eğrisinin üstüne düşüyorsa bu sıcaklık ve debiyle gizli yük alınamaz; üfleme sıcaklığı yükseltilir (sıcaklık farkı küçültülür) ya da debi artırılır. Emişli fanlı santralde aynı kontrol batarya çıkışında da yapılır, çünkü orası üfleme noktasından daha soğuktur.
Klima santrali debi hesabında sık atlanan nokta, hacimsel debinin hangi şartta verildiğidir. Aşağıdaki örnekte aynı kütlesel debi santral girişinde 9.123 m³/h, üflemede 8.756 m³/h, standart havada (20 °C, 101.325 Pa) 8.777 m³/h eder. Avrupa ekotasarım tüzüğünde (1253/2014) nominal debi bu standart hava şartıyla tanımlanır.
3. Taze Hava ve Karışım
Taze hava miktarı bina kullanımına ve projeye göre belirlenir; araç bu değeri kullanıcıdan alır ve hangi şartta (dış hava ya da standart hava) verildiğini sorar. Karışım noktası kütle ve enerji dengesiyle bulunur: h_karışım = (ṁ1 × h1 + ṁ2 × h2) / (ṁ1 + ṁ2); nem oranı için de aynı biçimde. Karışım havalı santralde dönüş havası taze havayla karıştığı için batarya yükü düşer. %100 taze havalı santralde bataryalar dış havanın bütün yükünü taşır ve ısı geri kazanımın etkisi büyür.
4. Isı Geri Kazanım (IGK)
η_t = (t_IGK − t_dış) / (t_egzoz − t_dış) buradan t_IGK = t_dış + η_t × (t_oda − t_dış)
Plakalı eşanjör, bataryalı (run-around) sistem, ısı borusu ve kondenzasyon rotoru yalnız duyulur ısı aktarır; taze havanın nem oranı değişmez. Entalpik ve sorpsiyon rotorları nemi de aktarır: W_IGK = W_dış + η_x × (W_oda − W_dış). Verim, dengeli kütle debisinde ve kuru şartta tanımlıdır; egzoz ve taze hava debileri farklıysa üretici verisi o debi oranında okunur.
5. Soğutucu Batarya, Yoğuşma ve Cihaz Çiğ Noktası
Q_soğutucu = ṁ × [(h_giriş − h_çıkış) − (W_giriş − W_çıkış) × 4,186 × t_çıkış]
ṁ_yoğuşma = ṁ × (W_giriş − W_çıkış) (kg/s; × 3600 ≈ L/h)
V_su [m³/h] ≈ 0,860 × Q [kW] / Δt_su
Giriş ve çıkış noktalarını birleştiren doğru doyma eğrisine uzatıldığında cihaz çiğ noktası (ADP) bulunur; by-pass faktörü BF = (t_çıkış − t_ADP) / (t_giriş − t_ADP). ADP soğuk su giriş sıcaklığının altına düşüyorsa o çıkış şartı o su sıcaklığıyla sağlanamaz. Batarya sıra sayısını bu hesap vermez; doğru giriş ve çıkış şartlarıyla üreticinin seçim yazılımı verir.
6. Isıtıcı Batarya, Nemlendirme ve Fan
Q_ısıtıcı = ṁ × (1,006 + 1,86 × W) × (t_çıkış − t_giriş)
t_üfleme,kış = t_oda + Q_ısı kaybı / [ṁ × (1,006 + 1,86 × W)]
ṁ_nem = ṁ × (W_hedef − W_giriş)
P_fan = V̇ × Δp / η ve Δt_fan = P_fan / [ṁ × (1,006 + 1,86 × W)]
Fan bataryadan sonra ise (emişli düzen), motor ısısı havayı ısıttığı için batarya çıkışı üfleme sıcaklığından Δt_fan kadar soğuk tutulur.
Çözümlü Örnek: İstanbul'da Karışım Havalı Ofis Santrali
Veriler: İstanbul, Set 1 (yaz 33/24 °C, kış −3 °C). Oda yazın 24 °C / %50, kışın 20 °C / %40. Duyulur yük 30 kW, gizli yük 6 kW, üfleme 14 °C. Taze hava 3.000 m³/h (dış şartta). Plakalı IGK, verim %73, dengeli debi. Emişli plug fan, toplam basınç 900 Pa, fan ve motor verimi birlikte %60. Soğuk su 7/12 °C, sıcak su 80/60 °C, batarya alın hızı 2,5 m/s. Kış ısı kaybı 25 kW, buharlı nemlendirici.
| Büyüklük | Sonuç |
|---|---|
| Kuru hava debisi | 2,936 kg/s; üfleme nemi 8,54 g/kg (%85) |
| Hacimsel debi | üfleme 8.756, santral girişi 9.123, standart hava 8.777 m³/h |
| Taze hava oranı | %31,8 (0,934 kg/s) |
| Yaz IGK çıkışı | 26,43 °C, nem değişmez (15,16 g/kg); kazanç 6,34 kW |
| Karışım noktası | 24,78 °C, 11,19 g/kg, %57 |
| Fan | 3,65 kW elektrik; özgül fan gücü 1.500 W/(m³/s); havayı 1,22 K ısıtır |
| Batarya çıkışı | 12,78 °C, %92,5 |
| Soğutucu batarya | 55,4 kW (≈ 47.640 kcal/h ≈ 15,8 TR); duyulur kısmı ≈ 36,0 kW |
| Yoğuşma suyu | 28 L/h |
| Soğuk su debisi (7/12 °C) | 9,53 m³/h |
| ADP / by-pass faktörü | 10,83 °C / 0,14; su girişinin üstünde, uygun |
| Soğutucu batarya alın alanı | 2,534 m³/s / 2,5 m/s = 1,01 m² |
| Kış IGK | çıkış 13,79 °C; kazanç 18,32 kW |
| Kış karışım ve üfleme | 17,73 °C, 4,53 g/kg; üfleme 28,37 °C |
| Isıtıcı batarya | 28,1 kW; 80/60 °C sıcak suyla 1,21 m³/h |
| Nemlendirici | 13,7 kg/h buhar; 100 °C buhar ve 10 °C besleme suyu kabulüyle yaklaşık 10 kW |
| IGK olmasaydı ısıtıcı batarya | 46,4 kW; IGK ile batarya %39,5 küçülüyor |
Yoğuşma terimi soğutucu bataryanın 55,4 kW'ının yalnız 0,42 kW'ıdır ama adım adım çözümde ayrıca gösterilir. Taze hava dış şart yerine standart hava kütlesiyle tanımlansaydı yaz bataryası yaklaşık %2 büyük çıkardı; taze hava değerinin hangi şartta verildiği bu yüzden sonuçta yazılır. Dönüşümler: 1 kW = 859,8 kcal/h = 3.412 BTU/h; 1 TR (soğutma tonu) = 3,517 kW.
Isı Geri Kazanım Cihazı ve Elektrikli Isıtıcı Hesabı
2.000 m³/h taze havalı bir ısı geri kazanım cihazı, İstanbul şartlarında (oda yazın 24 °C / %50, kışın 20 °C), verimi %73 olan plakalı eşanjörle:
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Kış: IGK çıkışı | 13,79 °C; kazanç 12,21 kW |
| Kış: 20 °C'ye getiren elektrikli son ısıtıcı | 4,52 kW |
| Kış: IGK olmasaydı aynı ısıtma | 16,73 kW |
| Yaz: plakalı IGK çıkışı | 26,43 °C; kazanç 4,23 kW |
| Yaz: oda entalpisine indirmek için soğutma | 10,79 kW |
| Yaz: entalpik rotor (duyulur %73, gizli %20) kazancı | 6,08 kW |
| Yaz: sorpsiyon rotoru (duyulur %73, gizli %60) kazancı | 9,77 kW |
Sık yapılan hata: plakalı cihazın duyulur verimini entalpiye uygulamak. Bu yöntem nemi de aktarılmış sayar ve İstanbul gibi nemli bir yaz ikliminde IGK sonrası soğutucu bataryayı 10,79 kW yerine yaklaşık 4,8 kW gösterir, yani yaklaşık 2,3 kat küçük boyutlandırır. Hesapta önce IGK tipi seçilir, nem aktarımı yalnız entalpik ve sorpsiyon rotorunda hesaba katılır.
Isı geri kazanım cihazı elektrikli ısıtıcı hesabı: P = ṁ × (1,006 + 1,86 × W_dış) × (t_hedef − t_IGK). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın havalandırma ve klima şartnamesinin taslak metninde 3 kW'ı aşan elektrikli ısıtıcıların en az iki kademeli ya da oransal kontrollü olması, hava hızı 1,0 m/s'nin altına düştüğünde ısıtıcının durdurulması istenir; bu şartname kamu işlerinde bağlayıcıdır, özel projelerde teknik referanstır.
Donma: Dengeli debide egzoz havası eşanjörden ortalama t_oda − η × (t_oda − t_dış) civarında çıkar; −3 °C dış havada yaklaşık 3,3 °C, −10 °C'de yaklaşık −1,7 °C. Bu ortalama değer kaba bir göstergedir: çapraz akışlı plakalı eşanjörün soğuk köşesi ortalamadan daha soğuktur ve donma, ortalama 0 °C'nin üstündeyken de başlayabilir. Plakalı cihazın donma sınırı üreticiden istenir; ön ısıtıcı, by-pass ya da rotor devir kontrolü bu sınıra göre planlanır.
Fan Coil Kapasite Hesabı
Fan coil mahal yükünü karşılayacak duyulur ve toplam kapasiteyle seçilir: Q_duyulur,fc = Q_duyulur,oda / n, Q_toplam,fc = (Q_duyulur + Q_gizli) / n (n: mahaldeki cihaz sayısı). Su debisi soğutucu batarya formülüyle bulunur.
Katalog kapasiteleri çoğunlukla 27 °C kuru / 19 °C yaş termometre oda havası ve 7/12 °C su için verilir. 24 °C / %50 bir odada hava ile soğuk su arasındaki entalpi farkı küçüldüğü için gerçek kapasite düşer; entalpi farklarının oranıyla yapılan yaklaşık kontrol bu düşüşü katalog değerinin yaklaşık 0,77 katı olarak verir. Bu bir yaklaşıklıktır; kesin değer üreticinin seçim programından alınır.
Örnek: 2,4 kW duyulur, 0,5 kW gizli yük ve 600 m³/h fan coil debisi. Çıkış havası 11,9 °C ve yaklaşık %96 nemle neredeyse doymuş çıkar; bu durumda bir üst debi kademesi ya da daha büyük model seçilir. 7/12 °C suyla su debisi 499 L/h, yoğuşma 0,71 L/h.
Aynı mahallerde fan coil yerine VRF iç ünitesi de düşünülüyorsa split, multi split, VRF ve chiller–fan coil düzenlerinin iç ünite sayısı, ısıyı taşıyan akışkan ve boru boyu bakımından karşılaştırması VRF klima nedir yazısındaki tabloda. VRF sistemlerin kapasitesi ayrı bir araçla, VRF kapasite ve boru çapı hesabı ile bulunur.
Sınır Değerler ve Mevzuat
| Konu | Değer | Dayanak |
|---|---|---|
| Isı geri kazanım değerlendirmesi | Yeni binalarda 500 m³/h ve üzeri sistemlerde IGK tasarımı yapılır; verim en az %50; ilk yatırım ve işletme açısından avantajlıysa uygulanması zorunludur; geçiş mevsimi için by-pass | Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, Madde 17 |
| Kış nemlendirmesi | Üflenen havanın mutlak nemini 10 g/kg kuru hava veya altında ayarlayabilen kontrol cihazı | Aynı yönetmelik, Madde 17 |
| Çift yönlü havalandırma ünitesinde IGK | Verim en az %73, bataryalı (run-around) sistemde %68; termal by-pass zorunlu | AB 1253/2014 (2018 kademesi) |
| Batarya alın hızı | Sulu soğutucu ve DX en fazla 2,7 m/s; ısıtıcılar en fazla 3,0 m/s | Bakanlık havalandırma ve klima şartnamesi (2023 taslak metni) |
| Batarya su tarafı basınç kaybı | Soğutucu en fazla 35 kPa; sıcak sulu ısıtıcı en fazla 20 kPa | Aynı şartname |
| Rotorlu IGK | En fazla 4,0 m/s ve 200 Pa; egzoz havası çiğ noktasının üzerinde tutulur | Aynı şartname |
Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği değerleri 05.12.2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan metinden alınmıştır; sonraki değişiklikler proje aşamasında güncel metinden kontrol edilmelidir. Şartname değerleri kamu işlerinde bağlayıcıdır ve 2024'te yayımlanan nihai metinle karşılaştırılmalıdır.

Santral Hesabında Sık Hatalar
- Debinin hangi şartta verildiğini yazmamak: giriş, üfleme ve standart hava debisi arasında %4'e varan fark olur.
- Plakalı IGK'nın duyulur verimini entalpiye uygulamak.
- Sabit "%90 çıkış nemi" ya da "×1,1 emniyet" gibi kaynaksız kabullerle batarya boyutlandırmak; emniyet payı gerekiyorsa ayrı satırda gösterilir.
- Emişli fanda motor ısısını unutmak: örnekte 1,22 K, yani bataryaya yaklaşık 3,6 kW ek yük.
- Fan coili 27/19 °C katalog kapasitesiyle 24 °C bir odaya seçmek.
- Batarya sıra sayısını tahmin bağıntısıyla belirlemek; sıra sayısı üreticinin test edilmiş seçim yazılımının işidir.
Klima Santrali Hesabı Excel Dosyası
İndirilen .xlsx dosyası Girdiler, Psikrometri, Yaz, Kış, Kontroller, Yardımcı ve Kaynaklar sayfalarından oluşur. Psikrometri sayfasında her durum noktasının sıcaklık, nem oranı, bağıl nem, entalpi, çiğ noktası ve özgül hacmi formülle hesaplanır; dış şart, yük ya da taze hava değiştirildiğinde bütün sayfalar yeniden hesaplanır. Çiğ noktası ve ADP döngüsel başvuru kullanılmadan açık adımlarla bulunur, böylece dosya Excel'de ve LibreOffice'te aynı sonucu verir. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin istediği IGK değerlendirmesi için IGK'lı ve IGK'sız batarya kapasiteleri yan yana yer alır.
Santral Hesabından Sonra
Santralin seçimi, montajı ve devreye alınması klima santrali sayfasında; Beyoğlu'ndaki bir iş hanında kurduğumuz merkezi santral proje sayfasında anlatılıyor. DX bataryalı ve hijyenik santrallerin yapısı ile taze havayı santralin, mahal yükünü fan coil ünitelerinin karşıladığı düzen de aynı sayfada ayrı başlıklar altında anlatılıyor. Isı geri kazanımın ve ihtiyaç kontrollü taze havanın işletme giderine etkisi enerji verimli sistemler yazısında; ameliyathane, yoğun bakım ve izolasyon odalarında santral ve kanaldan beklenenler hastane havalandırma yönetmeliği yazısında. İşletme tarafında filtre fark basıncı, kayış, batarya ve drenaj tavası kontrollerinin aralıkları iklimlendirme bakım ipuçları yazısında; çatı tipi bir ünitede drenaj tavası ve iç yüzey temizliğinin nasıl yapıldığı çatı tipi klima santrali bakımı referansında görülebilir. Santral debisiyle kanal ve menfez boyutlandırması hava kanalı hesabı ve menfez hesabı ile, santral fanının motor kontrolü fan seçim hesabı ile yapılır. Teklif kalemleri klima santrali fiyatları sayfasında. Ofis, otel ve AVM projeleri için ofis, AVM ve otel havalandırması; VRF klima sistemleri santralin alternatifi ya da tamamlayıcısı olarak değerlendirilir. İstanbul ve Kocaeli bölge sayfalarından ilçelere ulaşabilir, hesap çıktısıyla keşif talebini iletişim sayfasından gönderebilirsiniz.
Klima Santrali Serpantin Hesabı: Isı Geçişi ve Bağlantı Yönü
Kapasite hesabı bataryanın ne kadar ısı taşıyacağını verir; serpantinin bunu hangi yüzeyle taşıyacağını ise hava ile su arasındaki logaritmik ortalama sıcaklık farkı (LMTD) gösterir. Klima santrali ısıtıcı batarya hesabı çözümlü örnekteki değerlerle yapıldığında hava 17,73 °C'den yaklaşık 27,2 °C'ye ısınır, su 80 °C'den 60 °C'ye soğur. Karşı akışlı bağlantıda LMTD 47,4 K, paralel akışta 46,0 K'dir; fark yaklaşık %3'tür.
Klima santrali soğutucu batarya hesabı tarafında tablo değişir. Hava 24,78 °C'den 12,78 °C'ye, su 7 °C'den 12 °C'ye giderken kuru sıcaklıklarla yapılan kaba hesapta LMTD karşı akışta 8,8 K, paralel akışta 5,4 K çıkar; aynı kapasite için yaklaşık 1,6 kat yüzey gerekir. Soğutucu bataryanın su girişi bu yüzden hava çıkış tarafına bağlanır. Islak bataryanın kesin değeri entalpi farkıyla bulunur, ama yön kontrolü için kaba hesap yeterlidir. Su tarafında devre sayısı boru içindeki hızı belirler: hız çok düşerse akış laminerleşip ısı geçişi azalır, çok artarsa basınç kaybı ve aşınma büyür.
Fan Coil Hesabı: Düşük Su Sıcaklığında Isıtma Kontrolü
İki borulu sistemde fan coil soğutmaya göre seçilir, ısıtma ayrıca kontrol edilir. Isıtma kapasitesi kabaca ortalama su sıcaklığı ile oda sıcaklığı arasındaki farkla orantılıdır. Katalog değeri 70/60 °C suyla verilmiş bir cihaz, 20 °C odada ısı pompasından gelen 45/40 °C suyla bu değerin yaklaşık yarısını verir (22,5 K / 45 K). Isı kaybı bu değeri aşan mahallerde bir üst model seçilir.
Sık Sorulan Sorular
Klima santrali hesabı nasıl yapılır?
Klima santrali kapasite hesabı nasıl yapılır?
Klima santrali debi hesabı nasıl yapılır?
Klima santrali batarya hesabı nasıl yapılır?
Isı geri kazanım cihazı hesabı nasıl yapılır?
Fan coil kapasite hesabı nasıl yapılır?
Karışım havalı klima santrali hesabı neden farklıdır?
Klima santrali hesabı Excel olarak indirilebilir mi?
İlgili Sayfalar
Diğer Hesaplama Araçları
- Havalandırma Kanalı Hesabı
- Havalandırma Kanalı Metrekare Hesaplama ve Metraj Cetveli
- Otopark Havalandırma Hesabı
- Davlumbaz Emiş ve Mutfak Havalandırma Hesabı
- Havalandırma Hesabı
- Merdiven Basınçlandırma Hesabı
- Duman Tahliye Hesabı
- Sığınak Havalandırma Hesabı
- Menfez Hesabı
- Salyangoz Fan Hesabı ve Fan Seçimi
- Jet Pulse Filtre Hesabı
- VRF Klima Kapasite Hesabı ve Boru Çapı
- Radyant Isıtıcı Kapasite Hesabı

