İçeriğe atla
Dağdeniz Mekanik

Klima Santrali Hesabı

Klima santrali hesabı: soğutucu ve ısıtıcı batarya, debi, ısı geri kazanım ve fan coil kapasitesi. İstanbul ve Kocaeli tasarım şartları, örnek hesap ve Excel.

Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez.

Girdiler

Hesap Türü

Mahal yüklerinden debi, karışım, soğutucu ve ısıtıcı batarya, ısı geri kazanım, nemlendirici ve fan.

Konum

İstanbul ve Kocaeli için kaynaklı dış tasarım şartları yüklenir.

Proje onaylarında yaygın kullanılan değerler.

Atmosfer basıncı rakımdan hesaplanır.

Dış Hava Tasarım Şartları

Yaz Dış Nem Bilgisi

Ön değer uzun dönem ortalamasıdır; nemlendirici boyutu için daha kuru bir değer seçilebilir.

İç Tasarım Şartları

0 girilirse kışın nemlendirme yapılmaz.

Nemlendirici

Mahal Yükleri

Mahal ısı kazancı hesabından (yaz, duyulur).

Mahal ısı kazancı hesabından (yaz, nem yükü).

Isı kaybı hesabından; kış üfleme sıcaklığını bu yük belirler.

Debi ve Taze Hava

Oda sıcaklığından en az 3 K düşük olmalı (en çok 21 °C); düşük üfleme debiyi küçültür.

Taze hava ihtiyacı kullanıcı girdisidir (kişi ya da alan başına, kendi kaynağınızdan).

Sistem Tipi

Isı Geri Kazanım

Plakalı, bataryalı, ısı borulu ve kondenzasyon rotoru yalnız duyulur ısı aktarır; nem için entalpik ya da sorpsiyon rotoru gerekir.

Üretici verisini girin; alt sınır %73 (SGM 2021/18), BEP Yönetmeliği %50.

Fan

Santral içi ve kanal kayıpları dahil (katalogdan ya da kanal hesabından).

Fan, motor ve tahrik verimlerinin çarpımı; yalnız elektrik gücü için kullanılır.

Ayrıntılı girdiler varsayılanlarla hesaplanır

Su Rejimi ve Alın Hızı

Şartname sınırı 2,7 m/s.

Şartname sınırı 3,0 m/s.

Üretici seçim çıktısından; boş bırakılabilir. Sınır 35 kPa.

Üretici seçim çıktısından; boş bırakılabilir. Sınır 25 kPa.

Fan Ayrıntıları

Fan Konumu

Emişli fanda fan ısısı soğutucu bataryadan sonra, basmalı fanda önce eklenir.

Plug ve EC fanlarda motor hava akımının içindedir.

Girilirse şartnamedeki fan tipi alt sınırıyla karşılaştırılır.

Isı Geri Kazanım Ayrıntıları

Verim dengeli kütle debisinde tanımlıdır; 0,9 ile 1,1 dışında üretici verisi bu orana göre alınır.

Taze havayı ısı geri kazanımdan önce bu sıcaklığa ısıtan ön ısıtıcı (donma koruması).

Uygulama eşiğidir; egzoz çıkışı bu sıcaklığın ve oda çiğ noktasının altına inerse uyarı verilir.

Nemlendirici ve Emniyet Payı

Batarya kapasitelerine ayrı satırda eklenir; hesap değerlerini değiştirmez.

Hesap Ayarları

0 °C Altında Bağıl Nem Referansı

Meteorolojik bağıl nem 0 °C altında çoğunlukla suya göre verilir; −3 °C ve %78 için iki yorum arasındaki nem oranı farkı yaklaşık %3’tür.

Sonuçlar

Girdiler

SembolBüyüklükDeğerBirim
Hesap Türü
Ne Hesaplanacak?Klima santrali (yaz ve kış kapasitesi)
Konum
İlİstanbul
Tasarım Veri SetiProje uygulaması (MMO yayınları)
ZRakım39m
Dış Hava Tasarım Şartları
toYaz Dış Sıcaklığı33°C
Yaz Dış Nem BilgisiYaş Termometre
t*oYaz Dış Yaş Termometre24°C
toKış Dış Sıcaklığı-3°C
φoKış Dış Bağıl Nem78%
İç Tasarım Şartları
trYaz Oda Sıcaklığı24°C
φrYaz Oda Bağıl Nemi50%
trKış Oda Sıcaklığı20°C
φrKış Oda Bağıl Nemi40%
NemlendiriciBuharlı
Mahal Yükleri
QsYaz Duyulur Yükü30kW
QlYaz Gizli Yükü6kW
QkKış Isı Kaybı25kW
Debi ve Taze Hava
Debi Nasıl Bulunsun?Üfleme sıcaklığından (mahal yükü)
tsYaz Üfleme Sıcaklığı14°C
V̇tazeTaze Hava Debisi3.000m³/h
Sistem TipiKarışım Havalı
Isı Geri Kazanım
Isı Geri Kazanım TipiPlakalı eşanjör (duyulur)
ηtDuyulur Verim73%
Fan
ΔptÜfleme Fanı Toplam Basıncı900Pa
ηFan Toplam Verimi60%
Su Rejimi ve Alın Hızı
tsgSoğuk Su Giriş Sıcaklığı7°C
tsçSoğuk Su Çıkış Sıcaklığı12°C
thgSıcak Su Giriş Sıcaklığı80°C
thçSıcak Su Çıkış Sıcaklığı60°C
wsbSoğutucu Batarya Alın Hızı2,5m/s
wıbIsıtıcı Batarya Alın Hızı2,5m/s
ΔpsuSoğutucu Su Tarafı Basınç Kaybıboş
ΔpsuIsıtıcı Su Tarafı Basınç Kaybıboş
Fan Ayrıntıları
Fan KonumuEmişli (Bataryadan Sonra)
Motor Hava AkımındaEvet
Fan TipiPlug fan
ηfKatalog Fan Verimi (Motor Hariç)boş
Isı Geri Kazanım Ayrıntıları
ṁe/ṁtEgzoz / Taze Hava Kütle Oranı1
tönÖn Isıtıcı Hedef Sıcaklığıboş
tdonDonma Uyarı Eşiği0°C
Nemlendirici ve Emniyet Payı
tbBuhar Sıcaklığı100°C
tbsBesleme Suyu Sıcaklığı10°C
Emniyet Payı0%
Hesap Ayarları
Taze Hava Debisinin NoktasıDış hava şartında
0 °C Altında Bağıl Nem ReferansıBuza Göre

Sonuçlar

Soğutucu Batarya: 55,4 kW

SembolBüyüklükDeğerBirim
Soğutucu Batarya≈ 47.646 kcal/h · 15,76 TR · SHR 0,6455,4kW
Isıtıcı BataryaSıcak su 1,21 m³/h · ısı geri kazanımsız 46,4 kW28,1kW
Üfleme DebisiSantral girişi 9.123 · standart hava 8.777 m³/h8.756m³/h
Taze HavaToplam debinin %31,8 · dış hava şartında3.000m³/h
Kış Isı Geri KazanımıYaz kazancı 6,3 kW · ısıtıcı yükü %39,5 azalır18,3kW
Fan Elektrik GücüSFP 1.500 W/(m³/s) · fan ısısı 1,22 K3,65kW
Yaz: Soğutucu Batarya
Duyulur Kapasite35,98kW
Gizli Kapasite19,85kW
SHRDuyulur Isı Oranı0,645
Birim Dönüşümü189.073 BTU/h · 15,76 TR47.646kcal/h
Yoğuşma SuyuDrenaj ve sifon boyutu için28L/h
ADPCihaz Çiğ NoktasıBy-pass faktörü 0,14 · temas faktörü 0,8610,83°C
Soğuk Su Debisi9.531 kg/h · 2,65 L/s · 7/12 °C9,53m³/h
Soğutucu Alın Alanı2,5 m/s alın hızında1,01m²
Batarya GirişiW 11,19 g/kg · h 53,4 kJ/kg24,8 °C · %57
Batarya ÇıkışıW 8,54 g/kg · h 34,4 kJ/kg12,8 °C · %93
Isı Geri Kazanımsız KapasiteAynı santral, taze hava doğrudan karışıma61,8kW
Kış: Isıtıcı Batarya ve Nemlendirme
Kış Üfleme Sıcaklığı25 kW ısı kaybı için28,4°C
Kış Karışım NoktasıW 4,53 g/kg17,7 °C
Isıtıcı Çıkışı27,2°C
Sıcak Su Debisi1.207 kg/h · 80/60 °C1,21m³/h
Isıtıcı Alın Alanı2,5 m/s alın hızında0,98m²
Isı Geri Kazanım ÇıkışıKış kazancı 18,3 kW13,8°C
Egzoz Çıkış SıcaklığıKaba donma göstergesi3,3°C
Isı Geri Kazanımsız IsıtıcıIsı geri kazanımla batarya %39,5 küçülür46,4kW
NemlendiriciBuharlı, ≈ 10,1 kW (yaklaşık)13,7kg/h
Kış Üfleme Nemi5,82g/kg
Debi ve Hava Şartları
Kuru Hava Kütlesel Debisi2,936kg/s
Üfleme Debisi2.432L/s
Santral Girişi DebisiKarışım havası şartında9.123m³/h
Standart Hava Debisi20 °C, 101.325 Pa8.777m³/h
Yaz Üfleme ŞartıW 8,54 g/kg14 °C · %85
Taze Hava Oranı0,934 kg/s kuru hava%31,8
Yaz Karışım Noktasıh 53,4 kJ/kg24,8 °C · %57
Yaz Isı Geri Kazanım ÇıkışıKazanç 6,3 kW26,4°C
Oda Duyulur Isı Oranı0,833
Atmosfer Basıncı39 m rakım100,857kPa
Fan
Havaya Verilen Güç2,19kW
Havaya Geçen IsıMotor hava akımında3,65kW
SFPÖzgül Fan Gücü1.500W/(m³/s)
Fan Isısıyla Sıcaklık ArtışıEmişli: bataryadan sonra1,22K
Fan Toplam Basıncı900 Pa91,8mmSS
SFPint Sınırı, Bilgi Amaçlıqnom 2,438 m³/s; uygunluk üretici beyanından800W/(m³/s)

Kontroller

KontrolSonuçDayanak
Soğutucu batarya alın hızı 2,5 m/s, şartname sınırı 2,7 m/s.UygunÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5
Isıtıcı batarya alın hızı 2,5 m/s, şartname sınırı 3,0 m/s.UygunÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.1
Cihaz çiğ noktası 10,8 °C, soğuk su girişinin (7 °C) üstünde: istenen batarya çıkışı bu suyla sağlanabilir.UygunFormül F29
Duyulur verim %73, alt sınır %73 (bataryalı dışındaki tipler).UygunSGM 2021/18 Ek-III m.1
Duyulur verim BEP Yönetmeliği %50 alt sınırının üstünde.UygunBEP Yönetmeliği Md.17(10)
Kış egzoz çıkışı 3,3 °C: ortalama sıcaklığa dayalı kaba göstergede donma riski görünmüyor; kesin sınır üreticiden alınır.UygunFormül F24; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9.2
500 m³/h üstü sistemde ısı geri kazanım var; ekonomik değerlendirme raporu idareye sunulur.UygunBEP Yönetmeliği Md.17(10), (11)
Mevzuat ve bilgi notları
KontrolSonuçDayanak
ADP'nin su giriş sıcaklığından yüksek olması gerekli ama yeterli koşul değildir; batarya yüzeyi sudan biraz sıcaktır. Kesin seçim üreticinin TS EN 1216 kapsamında test edilmiş yazılımıyla yapılır (ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6).BilgiTS EN 1216; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6
Batarya sıra sayısı hesaplanmaz; bulunan giriş ve çıkış şartlarını, su rejimini ve alın hızını üreticiye verip seçim yaptırın.BilgiÇŞİDB 2024 §5.3.1.6
SGM 2021/18 SFPint sınırı bilgi amaçlı verildi; iki fanlı ünitede toplama kuralı doğrulanamadı. Uygunluk kararı üreticinin ErP beyanından okunur.BilgiSGM 2021/18 Ek-III
Dış tasarım şartı: İstanbul, proje uygulaması değerleri (MMO yayınları); yaz 33 °C kuru, 24 °C yaş termometre, kış -3 °C.BilgiTesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 4; MMO Klima Tesisatı yayın 663
Kış dış bağıl nemi ön değeri (%78) uzun dönem ortalamasıdır; nemlendirici boyutu için daha kuru bir değer seçilebilir.BilgiTesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 3 (ortalama değer)

Sonuç özeti teklif formuna yazılır; adınızı ve telefonunuzu eklemeniz yeterli.

Durum Noktaları

NoktaSıcaklık (°C)Nem Oranı (g/kg)Bağıl Nem (%)Entalpi (kJ/kg)Yaş Termometre (°C)Çiğ Noktası (°C)Hacimsel Debi (m³/h)
O · Yaz Dış Hava3315,1647,772,052420,423.000
R · Yaz Oda (Dönüş)249,345047,9317,0612,95
I · Yaz Isı Geri Kazanım Çıkışı26,4315,1669,665,2622,1920,422.936
M · Yaz Karışım (Santral Girişi)24,7811,195753,4418,8115,699.123
C · Yaz Batarya Çıkışı12,788,5492,534,4212,0911,68.719
S · Yaz Üfleme148,5485,435,6612,5911,68.756
O2 · Kış Dış Hava-32,3782,72-4,09-5,923.000
R2 · Kış Oda (Dönüş)205,824034,912,346
I2 · Kış Isı Geri Kazanım Çıkışı13,792,323,519,685,55-5,92
M2 · Kış Karışım17,734,5335,929,310,032,458.813
H · Kış Isıtıcı Çıkışı27,154,5320,238,8613,922,45
S2 · Kış Üfleme28,375,8224,243,4215,5769.154
Adım adım çözüm
AdımFormülYerine koymaSonuç
1. Atmosfer Basıncı
1.1Kaynak: ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(3)p = 101,325·(1 − 2,25577·10⁻⁵·Z)5,2559p = 101,325·(1 − 2,25577·10⁻⁵·39)5,2559100,857 kPa
2. Yaz Dış Hava Nem Oranı
2.1Kaynak: ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (30), (33)W = [(2501 − 2,326·t*)·W*s − 1,006·(t − t*)] / (2501 + 1,86·t − 4,186·t*)t = 33,0 °C, t* = 24,0 °C, W*s = 18,969 g/kgW = 15,163 g/kg, h = 72,05 kJ/kg
3. Yaz Oda Nem Oranı
3.1Kaynak: ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (22)W = 0,621945·φ·pws / (p − φ·pws)t = 24,0 °C, φ = %50,0, pws = 2985,1 PaW = 9,342 g/kg, h = 47,93 kJ/kg
4. Kuru Hava Kütlesel Debisi
4.1Kaynak: Formül F14 (Dk.(30)'un cebirsel açılımı) (türetim)ṁ = [Qs + 1,86·ΔT·Ql / h'_fg] / [ΔT·(1,006 + 1,86·Wr)], h'_fg = 2501 + 1,86·trṁ = [30,00 + 1,86·10,00·6,00 / 2545,64] / [10,00·(1,006 + 1,86·0,009342)]2,9358 kg/s
5. Üfleme Nem Oranı ve Sıcaklığı
5.1Kaynak: Formül F15, F16Ws = Wr − Ql / (ṁ·h'_fg); ts = tr − Qs / [ṁ·(1,006 + 1,86·Ws)]Ws = 9,342 − 6,00 / (2,9358·2545,64)·1000Ws = 8,539 g/kg, ts = 14,00 °C, φs = %85,4
6. Geri Kontrol
6.1Kaynak: Formül F13Qs = ṁ·(1,006 + 1,86·Ws)·(tr − ts); Ql = ṁ·(Wr − Ws)·h'_fgṁ = 2,9358 kg/sQs = 30,000 kW, Ql = 6,000 kW
7. Hacimsel Debiler (Üç Noktada)
7.1Kaynak: Formül F11, F12; SGM 2021/18 Ek-I M.2 (6)V̇ = ṁ·v; V̇std = ṁ / ρstdṁ = 2,9358 kg/s, vs = 0,82846, vgiriş = 0,86317 m³/kgÜfleme 8756 · santral girişi 9123 · standart hava 8777 m³/h
8. Taze Hava Kütlesel Debisi ve Oranı
8.1Kaynak: Formül F17ṁtaze = V̇taze / vdış (ya da ·ρstd); x = ṁtaze / ṁV̇taze = 3000 m³/hṁtaze = 0,9337 kg/s, x = %31,8
9. Isı Geri Kazanım Çıkışı (Yaz)
9.1Kaynak: SGM 2021/18 Ek-IX m.1; Teknik Bilimler Dergisi 12(2), 2022 Dk.(4), (6); ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9tIGK = to + ηt·(tr − to); WIGK = Wo + ηx·(Wr − Wo)tIGK = 33,00 + 0,73·(24,00 − 33,00), ηx = 0,00t = 26,43 °C, W = 15,163 g/kg
10. Isı Geri Kazanım Yaz Kazancı
10.1Kaynak: Formül F23 (enerji dengesi)QIGK = ṁtaze·(ho − hIGK)Q = 0,9337·(72,051 − 65,256)6,34 kW
11. Karışım Noktası (Yaz)
11.1Kaynak: Formül F18 (kütle ve enerji dengesi)hm = (ṁ1·h1 + ṁ2·h2)/ṁ; Wm = (ṁ1·W1 + ṁ2·W2)/ṁ; tm = (hm − 2501·Wm)/(1,006 + 1,86·Wm)ṁtaze = 0,9337, ṁdönüş = 2,0021 kg/st = 24,78 °C, W = 11,193 g/kg, h = 53,44 kJ/kg
12. Fan Gücü ve SFP
12.1Kaynak: Formül F38, F39; TMD Sayı 93 (2006) Dk.(5)Pel = V̇·Δp / ηtoplam; SFP = Pel / V̇Pel = 2,4321·900 / 0,60 / 1000Pel = 3,648 kW, SFP = 1500 W/(m³/s)
13. Fan Isısı ve Batarya Çıkışı
13.1Kaynak: Formül F40; doyma kontrolü batarya çıkışında da yapılırΔtfan = Pısı / [ṁ·(1,006 + 1,86·W)]; emişli fanda tC = ts − ΔtfanΔtfan = 3,648 / (2,9358·1,0219)Δtfan = 1,216 K, batarya çıkışı 12,78 °C / %92,5
14. Soğutucu Batarya Kapasitesi
14.1Kaynak: Formül F26 (nemli havanın soğutulması ve nem alınması enerji dengesi)Q = ṁ·[(h1 − h2) − (W1 − W2)·4,186·t2]Q = 2,9358·[(53,438 − 34,421) − (0,011193 − 0,008539)·4,186·12,78]55,41 kW (≈ 47 646 kcal/h ≈ 189 073 BTU/h ≈ 15,76 TR)
15. Duyulur ve Gizli Kapasite
15.1Kaynak: Formül F27Qduy = ṁ·(1,006 + 1,86·W2)·(t1 − t2); Qgiz = ṁ·(W1 − W2)·(2501 + 1,86·t1); SHR = Qduy/(Qduy + Qgiz)ṁ = 2,9358 kg/sQduy = 35,98 kW, Qgiz = 19,85 kW, SHR = 0,645
16. Yoğuşma Suyu
16.1Kaynak: Formül F28ṁyoğuşma = ṁ·(W1 − W2)2,9358·(0,011193 − 0,008539)·360028,0 kg/h (≈ L/h)
17. Cihaz Çiğ Noktası ve By-pass Faktörü
17.1Kaynak: Formül F29 (geometrik tanım; Carrier kaynağı doğrulanamadı)ADP: 1→2 doğrusunun doyma eğrisini kestiği nokta; BF = (t2 − tADP)/(t1 − tADP)t1 = 24,78 °C, t2 = 12,78 °CtADP = 10,83 °C, BF = 0,140, CF = 0,860
18. Soğuk Su Debisi
18.1Kaynak: Formül F41; Aldağ AE kataloğu Q·860/Δt ile tutarlıṁsu = Q / (4,186·Δtsu)55,41 / (4,186·5,0)·36009531 kg/h ≈ 9,53 m³/h (ρ = 1000 kg/m³)
19. Soğutucu Batarya Alın Alanı
19.1Kaynak: Formül F30; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5A = V̇giriş / wA = 2,5341 / 2,501,014 m² (sınır 2,7 m/s)
20. Isı Geri Kazanım (Kış) ve Egzoz Çıkışı
20.1Kaynak: Formül F21, F23, F24 (kaba donma göstergesi)tIGK = to + ηt·(tr − to); tegz = tr − (cp,o / (oran·cp,r))·(tIGK − to)ηt = 0,73, oran = 1,00tIGK = 13,79 °C, kazanç 18,32 kW, egzoz çıkışı 3,32 °C
21. Karışım Noktası (Kış)
21.1Kaynak: Formül F18hm = (ṁ1·h1 + ṁ2·h2)/ṁṁtaze = 1,0799 kg/st = 17,73 °C, W = 4,526 g/kg
22. Kış Üfleme Sıcaklığı
22.1Kaynak: Formül F32ts = tr + Qkayıp / [ṁ·(1,006 + 1,86·Ws)]ts = 20,0 + 25,00 / (2,9358·1,0168)28,37 °C
23. Isıtıcı Batarya
23.1Kaynak: Formül F31, F41Q = ṁ·(1,006 + 1,86·W)·(t2 − t1)Q = 2,9358·1,0144·(27,15 − 17,73)28,08 kW, sıcak su 1207 kg/h ≈ 1,207 m³/h
24. Nemlendirici
24.1Kaynak: Formül F35, F36, F37ṁnem = ṁ·(Ws − Wm); P ≈ ṁnem·[(2501 + 1,86·tbuhar) − 4,186·tbesleme]ṁnem = 2,9358·(0,005823 − 0,004526)·360013,70 kg/h, ≈ 10,07 kW
25. Isı Geri Kazanımsız Kıyas
25.1Kaynak: BEP Yönetmeliği Md.17(11) rapor tablosuAynı hesap, taze hava doğrudan karışımaKış ısıtıcı IGK'sız 46,39 kW; yaz soğutucu IGK'sız 61,76 kWKış ısıtıcı yükü %39,5 daha küçük
26. Hesap Kabulleri
  • Taze hava hacmi dış hava şartında alındı.
  • Standart hava debisi kuru hava kütlesi esaslıdır, ρ = 1,2042 kg/m³ (SGM 2021/18 qnom tanımı).
  • Fan hacmi üfleme noktasında alındı; fan girişine göre fark yaklaşık %0,4. Kışta aynı fan gücü kullanıldı.
  • Kışta aynı kuru hava kütlesel debisi (sabit debili santral) kabul edildi.
  • Kış üfleme nemi oda nemine eşit alındı (kış gizli kazanç yok kabulü).
  • Buharlı nemlendirici izotermal kabul edildi; buhar 100 °C, besleme suyu 10 °C, güç yaklaşıktır.
  • 0 °C altında bağıl nem buza göre yorumlandı.
  • SHR = Qduyulur / (Qduyulur + Qgizli); payda m·Δh'dir, yoğuşma terimi düşülmüş kapasiteden biraz farklıdır.

Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez.

Varsayımlar

  1. Psikrometri ASHRAE Fundamentals 2017 Bölüm 1 bağıntılarıyla, rakımdan bulunan atmosfer basıncında yapılır; hesap kuru hava kütlesi esaslıdır, hacimsel debi ölçüldüğü noktayla birlikte verilir.
  2. Mahal yükleri, taze hava ihtiyacı ve hava değişim sayısı kullanıcı girdisidir; kaynağı doğrulanamayan kişi başı değerler, insan ısı kazancı ve batarya sıra sayısı hesaba girmez.
  3. Alın hızı, su tarafı basınç kaybı ve fan verimi sınırları ÇŞİDB Makine Tesisatı Genel Tasarım Teknik Şartnamesi (2024) 5. Bölüm’den; ısı geri kazanım alt sınırları SGM 2021/18 tebliği ve BEP Yönetmeliği Md.17’den alınır.
  4. Soğutucu batarya çıkışı mahal yükünden bulunur; cihaz çiğ noktasının su sıcaklığının üstünde olması gerekli ama yeterli koşul değildir. Kesin cihaz seçimi üreticinin seçim yazılımıyla yapılır.
Kaynaklar ve standartlar
  1. ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(3)
  2. ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (30), (33)
  3. ASHRAE Fundamentals 2017 Bl.1 Dk.(6), (20), (22)
  4. Formül F14 (Dk.(30)'un cebirsel açılımı) (türetim)
  5. Formül F15, F16
  6. Formül F13
  7. Formül F11, F12; SGM 2021/18 Ek-I M.2 (6)
  8. Formül F17
  9. SGM 2021/18 Ek-IX m.1; Teknik Bilimler Dergisi 12(2), 2022 Dk.(4), (6); ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9
  10. Formül F23 (enerji dengesi)
  11. Formül F18 (kütle ve enerji dengesi)
  12. Formül F38, F39; TMD Sayı 93 (2006) Dk.(5)
  13. Formül F40; doyma kontrolü batarya çıkışında da yapılır
  14. Formül F26 (nemli havanın soğutulması ve nem alınması enerji dengesi)
  15. Formül F27
  16. Formül F28
  17. Formül F29 (geometrik tanım; Carrier kaynağı doğrulanamadı)
  18. Formül F41; Aldağ AE kataloğu Q·860/Δt ile tutarlı
  19. Formül F30; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5
  20. Formül F21, F23, F24 (kaba donma göstergesi)
  21. Formül F18
  22. Formül F32
  23. Formül F31, F41
  24. Formül F35, F36, F37
  25. BEP Yönetmeliği Md.17(11) rapor tablosu
  26. ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.5
  27. ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6.1
  28. Formül F29
  29. SGM 2021/18 Ek-III m.1
  30. BEP Yönetmeliği Md.17(10)
  31. Formül F24; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.9.2
  32. BEP Yönetmeliği Md.17(10), (11)
  33. TS EN 1216; ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6
  34. ÇŞİDB 2024 §5.3.1.6
  35. SGM 2021/18 Ek-III
  36. Tesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 4; MMO Klima Tesisatı yayın 663
  37. Tesisat Mühendisliği Dergisi 202 (2024) Tablo 3 (ortalama değer)

Ön boyutlandırma içindir, proje hesabının yerine geçmez. Cihaz seçimi üreticinin test edilmiş seçim yazılımıyla yapılır ve projeyi hazırlayan mühendisçe onaylanır. Bu hesap merkezi klima santrali (AHU), ısı geri kazanım cihazı ve fan coil içindir; ev tipi split klimanın BTU tahmini burada yapılmaz.

Klima santrali hesabı, havanın santrale girişinden mahale üflenmesine kadar geçtiği her durum noktasının sıcaklığını, nemini ve entalpisini bulur; batarya kapasiteleri bu noktalar arasındaki enerji farkından çıkar. Hesap hacim değil kuru hava kütlesi esasında yapılır, çünkü aynı hava 33 °C'de ve 13 °C'de farklı hacim kaplar. Psikrometrik bağıntılar ASHRAE Handbook - Fundamentals 2017, Bölüm 1'deki denklemlerdir; psikrometrik diyagram okumaya gerek kalmaz ve her ara sonuç sayıyla gösterilir.

İstanbul ve Kocaeli İçin Dış Tasarım Şartları

Santral kapasitesini en çok dış şart belirler ve Türkiye'de birbirinden farklı veri setleri kullanılır. Hangi setin seçildiği sonuçla birlikte yazılmalıdır; aynı bina için iki set arasında yaz bataryası belirgin biçimde değişir.

Asma tavan içinde kanal tipi iç ünite ve motorlu damper
Asma tavan içinde kanal tipi iç ünite ve motorlu damper

Set 1: Proje Uygulamasında Yaygın Değerler

İlYaz kuru termometreYaz yaş termometreKış
İstanbul33 °C24 °C−3 °C
Kocaeli36 °C25 °C−3 °C

Bu değerler Türkiye'deki tesisat projelerinde yaygın kullanılır ve mühendislik literatüründe Makina Mühendisleri Odası yayınlarına dayandırılır. İstanbul için 33/24 °C, yaklaşık %48 bağıl neme karşılık gelir; Kocaeli'nin 36/25 °C değeri yaklaşık %41'e.

Set 2: Ölçüme Dayalı İstatistiksel Değerler

İl (istasyon rakımı)Soğutma %0,4 KT / YTSoğutma %1 KT / YTIsıtma %99,6Günlük sıcaklık farkı
İstanbul (39 m)30,4 / 21,9 °C29,2 / 21,6 °C−1,1 °C9,0 K
Kocaeli (76 m)32,3 / 22,1 °C30,7 / 21,7 °C−1,4 °C10,3 K

Set 2, 1981–1998 dönemindeki ölçümlerden ASHRAE biçiminde türetilen ve V. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi'nde (2001) yayımlanan değerlerdir; yaş termometre, kuru termometreyle eş zamanlı ortalamadır. Kış dış bağıl nemi için ortalama değerler İstanbul'da yaklaşık %78, Kocaeli'de %83'tür; bunlar tasarım değeri değil ortalamadır. İç şartlar (yaz 24 °C / %50, kış 20 °C / %40) yalnız başlangıç değeridir ve projeye göre değiştirilir.

Klima Santrali Hesabı Adım Adım

1. Basınç ve Havanın Özellikleri

p = 101,325 × (1 − 2,25577·10⁻⁵ × Z)^5,2559 kPa (Z: rakım, m)
W = 0,621945 × p_w / (p − p_w) nem oranı, kg su / kg kuru hava
h = 1,006 × t + W × (2501 + 1,86 × t) entalpi, kJ/kg kuru hava
v = 0,287042 × (t + 273,15) × (1 + 1,607858 × W) / p özgül hacim, m³/kg kuru hava

İstanbul'da (39 m) p = 100,857 kPa. Dış hava 33 °C kuru / 24 °C yaş termometrede W = 15,16 g/kg, h = 72,05 kJ/kg, çiğ noktası 20,4 °C. Oda 24 °C / %50'de W = 9,34 g/kg, h = 47,93 kJ/kg.

2. Mahal Yükünden Üfleme Debisi

Q_duyulur = ṁ × (1,006 + 1,86 × W_s) × (t_oda − t_üfleme)
Q_gizli = ṁ × (W_oda − W_s) × (2501 + 1,86 × t_oda)

Üfleme sıcaklığı seçildiğinde duyulur yükten kuru hava debisi (ṁ, kg/s), gizli yükten üfleme nemi (W_s) çıkar. Bulunan üfleme noktası doyma eğrisinin üstüne düşüyorsa bu sıcaklık ve debiyle gizli yük alınamaz; üfleme sıcaklığı yükseltilir (sıcaklık farkı küçültülür) ya da debi artırılır. Emişli fanlı santralde aynı kontrol batarya çıkışında da yapılır, çünkü orası üfleme noktasından daha soğuktur.

Klima santrali debi hesabında sık atlanan nokta, hacimsel debinin hangi şartta verildiğidir. Aşağıdaki örnekte aynı kütlesel debi santral girişinde 9.123 m³/h, üflemede 8.756 m³/h, standart havada (20 °C, 101.325 Pa) 8.777 m³/h eder. Avrupa ekotasarım tüzüğünde (1253/2014) nominal debi bu standart hava şartıyla tanımlanır.

3. Taze Hava ve Karışım

Taze hava miktarı bina kullanımına ve projeye göre belirlenir; araç bu değeri kullanıcıdan alır ve hangi şartta (dış hava ya da standart hava) verildiğini sorar. Karışım noktası kütle ve enerji dengesiyle bulunur: h_karışım = (ṁ1 × h1 + ṁ2 × h2) / (ṁ1 + ṁ2); nem oranı için de aynı biçimde. Karışım havalı santralde dönüş havası taze havayla karıştığı için batarya yükü düşer. %100 taze havalı santralde bataryalar dış havanın bütün yükünü taşır ve ısı geri kazanımın etkisi büyür.

4. Isı Geri Kazanım (IGK)

η_t = (t_IGK − t_dış) / (t_egzoz − t_dış)   buradan   t_IGK = t_dış + η_t × (t_oda − t_dış)

Plakalı eşanjör, bataryalı (run-around) sistem, ısı borusu ve kondenzasyon rotoru yalnız duyulur ısı aktarır; taze havanın nem oranı değişmez. Entalpik ve sorpsiyon rotorları nemi de aktarır: W_IGK = W_dış + η_x × (W_oda − W_dış). Verim, dengeli kütle debisinde ve kuru şartta tanımlıdır; egzoz ve taze hava debileri farklıysa üretici verisi o debi oranında okunur.

5. Soğutucu Batarya, Yoğuşma ve Cihaz Çiğ Noktası

Q_soğutucu = ṁ × [(h_giriş − h_çıkış) − (W_giriş − W_çıkış) × 4,186 × t_çıkış]
ṁ_yoğuşma = ṁ × (W_giriş − W_çıkış) (kg/s; × 3600 ≈ L/h)
V_su [m³/h] ≈ 0,860 × Q [kW] / Δt_su

Giriş ve çıkış noktalarını birleştiren doğru doyma eğrisine uzatıldığında cihaz çiğ noktası (ADP) bulunur; by-pass faktörü BF = (t_çıkış − t_ADP) / (t_giriş − t_ADP). ADP soğuk su giriş sıcaklığının altına düşüyorsa o çıkış şartı o su sıcaklığıyla sağlanamaz. Batarya sıra sayısını bu hesap vermez; doğru giriş ve çıkış şartlarıyla üreticinin seçim yazılımı verir.

6. Isıtıcı Batarya, Nemlendirme ve Fan

Q_ısıtıcı = ṁ × (1,006 + 1,86 × W) × (t_çıkış − t_giriş)
t_üfleme,kış = t_oda + Q_ısı kaybı / [ṁ × (1,006 + 1,86 × W)]
ṁ_nem = ṁ × (W_hedef − W_giriş)
P_fan = V̇ × Δp / η   ve   Δt_fan = P_fan / [ṁ × (1,006 + 1,86 × W)]

Fan bataryadan sonra ise (emişli düzen), motor ısısı havayı ısıttığı için batarya çıkışı üfleme sıcaklığından Δt_fan kadar soğuk tutulur.

Çözümlü Örnek: İstanbul'da Karışım Havalı Ofis Santrali

Veriler: İstanbul, Set 1 (yaz 33/24 °C, kış −3 °C). Oda yazın 24 °C / %50, kışın 20 °C / %40. Duyulur yük 30 kW, gizli yük 6 kW, üfleme 14 °C. Taze hava 3.000 m³/h (dış şartta). Plakalı IGK, verim %73, dengeli debi. Emişli plug fan, toplam basınç 900 Pa, fan ve motor verimi birlikte %60. Soğuk su 7/12 °C, sıcak su 80/60 °C, batarya alın hızı 2,5 m/s. Kış ısı kaybı 25 kW, buharlı nemlendirici.

BüyüklükSonuç
Kuru hava debisi2,936 kg/s; üfleme nemi 8,54 g/kg (%85)
Hacimsel debiüfleme 8.756, santral girişi 9.123, standart hava 8.777 m³/h
Taze hava oranı%31,8 (0,934 kg/s)
Yaz IGK çıkışı26,43 °C, nem değişmez (15,16 g/kg); kazanç 6,34 kW
Karışım noktası24,78 °C, 11,19 g/kg, %57
Fan3,65 kW elektrik; özgül fan gücü 1.500 W/(m³/s); havayı 1,22 K ısıtır
Batarya çıkışı12,78 °C, %92,5
Soğutucu batarya55,4 kW (≈ 47.640 kcal/h ≈ 15,8 TR); duyulur kısmı ≈ 36,0 kW
Yoğuşma suyu28 L/h
Soğuk su debisi (7/12 °C)9,53 m³/h
ADP / by-pass faktörü10,83 °C / 0,14; su girişinin üstünde, uygun
Soğutucu batarya alın alanı2,534 m³/s / 2,5 m/s = 1,01 m²
Kış IGKçıkış 13,79 °C; kazanç 18,32 kW
Kış karışım ve üfleme17,73 °C, 4,53 g/kg; üfleme 28,37 °C
Isıtıcı batarya28,1 kW; 80/60 °C sıcak suyla 1,21 m³/h
Nemlendirici13,7 kg/h buhar; 100 °C buhar ve 10 °C besleme suyu kabulüyle yaklaşık 10 kW
IGK olmasaydı ısıtıcı batarya46,4 kW; IGK ile batarya %39,5 küçülüyor

Yoğuşma terimi soğutucu bataryanın 55,4 kW'ının yalnız 0,42 kW'ıdır ama adım adım çözümde ayrıca gösterilir. Taze hava dış şart yerine standart hava kütlesiyle tanımlansaydı yaz bataryası yaklaşık %2 büyük çıkardı; taze hava değerinin hangi şartta verildiği bu yüzden sonuçta yazılır. Dönüşümler: 1 kW = 859,8 kcal/h = 3.412 BTU/h; 1 TR (soğutma tonu) = 3,517 kW.

Isı Geri Kazanım Cihazı ve Elektrikli Isıtıcı Hesabı

2.000 m³/h taze havalı bir ısı geri kazanım cihazı, İstanbul şartlarında (oda yazın 24 °C / %50, kışın 20 °C), verimi %73 olan plakalı eşanjörle:

DurumSonuç
Kış: IGK çıkışı13,79 °C; kazanç 12,21 kW
Kış: 20 °C'ye getiren elektrikli son ısıtıcı4,52 kW
Kış: IGK olmasaydı aynı ısıtma16,73 kW
Yaz: plakalı IGK çıkışı26,43 °C; kazanç 4,23 kW
Yaz: oda entalpisine indirmek için soğutma10,79 kW
Yaz: entalpik rotor (duyulur %73, gizli %20) kazancı6,08 kW
Yaz: sorpsiyon rotoru (duyulur %73, gizli %60) kazancı9,77 kW

Sık yapılan hata: plakalı cihazın duyulur verimini entalpiye uygulamak. Bu yöntem nemi de aktarılmış sayar ve İstanbul gibi nemli bir yaz ikliminde IGK sonrası soğutucu bataryayı 10,79 kW yerine yaklaşık 4,8 kW gösterir, yani yaklaşık 2,3 kat küçük boyutlandırır. Hesapta önce IGK tipi seçilir, nem aktarımı yalnız entalpik ve sorpsiyon rotorunda hesaba katılır.

Isı geri kazanım cihazı elektrikli ısıtıcı hesabı: P = ṁ × (1,006 + 1,86 × W_dış) × (t_hedef − t_IGK). Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın havalandırma ve klima şartnamesinin taslak metninde 3 kW'ı aşan elektrikli ısıtıcıların en az iki kademeli ya da oransal kontrollü olması, hava hızı 1,0 m/s'nin altına düştüğünde ısıtıcının durdurulması istenir; bu şartname kamu işlerinde bağlayıcıdır, özel projelerde teknik referanstır.

Donma: Dengeli debide egzoz havası eşanjörden ortalama t_oda − η × (t_oda − t_dış) civarında çıkar; −3 °C dış havada yaklaşık 3,3 °C, −10 °C'de yaklaşık −1,7 °C. Bu ortalama değer kaba bir göstergedir: çapraz akışlı plakalı eşanjörün soğuk köşesi ortalamadan daha soğuktur ve donma, ortalama 0 °C'nin üstündeyken de başlayabilir. Plakalı cihazın donma sınırı üreticiden istenir; ön ısıtıcı, by-pass ya da rotor devir kontrolü bu sınıra göre planlanır.

Fan Coil Kapasite Hesabı

Fan coil mahal yükünü karşılayacak duyulur ve toplam kapasiteyle seçilir: Q_duyulur,fc = Q_duyulur,oda / n, Q_toplam,fc = (Q_duyulur + Q_gizli) / n (n: mahaldeki cihaz sayısı). Su debisi soğutucu batarya formülüyle bulunur.

Katalog kapasiteleri çoğunlukla 27 °C kuru / 19 °C yaş termometre oda havası ve 7/12 °C su için verilir. 24 °C / %50 bir odada hava ile soğuk su arasındaki entalpi farkı küçüldüğü için gerçek kapasite düşer; entalpi farklarının oranıyla yapılan yaklaşık kontrol bu düşüşü katalog değerinin yaklaşık 0,77 katı olarak verir. Bu bir yaklaşıklıktır; kesin değer üreticinin seçim programından alınır.

Örnek: 2,4 kW duyulur, 0,5 kW gizli yük ve 600 m³/h fan coil debisi. Çıkış havası 11,9 °C ve yaklaşık %96 nemle neredeyse doymuş çıkar; bu durumda bir üst debi kademesi ya da daha büyük model seçilir. 7/12 °C suyla su debisi 499 L/h, yoğuşma 0,71 L/h.

Aynı mahallerde fan coil yerine VRF iç ünitesi de düşünülüyorsa split, multi split, VRF ve chiller–fan coil düzenlerinin iç ünite sayısı, ısıyı taşıyan akışkan ve boru boyu bakımından karşılaştırması VRF klima nedir yazısındaki tabloda. VRF sistemlerin kapasitesi ayrı bir araçla, VRF kapasite ve boru çapı hesabı ile bulunur.

Sınır Değerler ve Mevzuat

KonuDeğerDayanak
Isı geri kazanım değerlendirmesiYeni binalarda 500 m³/h ve üzeri sistemlerde IGK tasarımı yapılır; verim en az %50; ilk yatırım ve işletme açısından avantajlıysa uygulanması zorunludur; geçiş mevsimi için by-passBinalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, Madde 17
Kış nemlendirmesiÜflenen havanın mutlak nemini 10 g/kg kuru hava veya altında ayarlayabilen kontrol cihazıAynı yönetmelik, Madde 17
Çift yönlü havalandırma ünitesinde IGKVerim en az %73, bataryalı (run-around) sistemde %68; termal by-pass zorunluAB 1253/2014 (2018 kademesi)
Batarya alın hızıSulu soğutucu ve DX en fazla 2,7 m/s; ısıtıcılar en fazla 3,0 m/sBakanlık havalandırma ve klima şartnamesi (2023 taslak metni)
Batarya su tarafı basınç kaybıSoğutucu en fazla 35 kPa; sıcak sulu ısıtıcı en fazla 20 kPaAynı şartname
Rotorlu IGKEn fazla 4,0 m/s ve 200 Pa; egzoz havası çiğ noktasının üzerinde tutulurAynı şartname

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği değerleri 05.12.2008 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan metinden alınmıştır; sonraki değişiklikler proje aşamasında güncel metinden kontrol edilmelidir. Şartname değerleri kamu işlerinde bağlayıcıdır ve 2024'te yayımlanan nihai metinle karşılaştırılmalıdır.

Bodrum kat kanal montajı
Bodrum kat kanal montajı

Santral Hesabında Sık Hatalar

  • Debinin hangi şartta verildiğini yazmamak: giriş, üfleme ve standart hava debisi arasında %4'e varan fark olur.
  • Plakalı IGK'nın duyulur verimini entalpiye uygulamak.
  • Sabit "%90 çıkış nemi" ya da "×1,1 emniyet" gibi kaynaksız kabullerle batarya boyutlandırmak; emniyet payı gerekiyorsa ayrı satırda gösterilir.
  • Emişli fanda motor ısısını unutmak: örnekte 1,22 K, yani bataryaya yaklaşık 3,6 kW ek yük.
  • Fan coili 27/19 °C katalog kapasitesiyle 24 °C bir odaya seçmek.
  • Batarya sıra sayısını tahmin bağıntısıyla belirlemek; sıra sayısı üreticinin test edilmiş seçim yazılımının işidir.

Klima Santrali Hesabı Excel Dosyası

İndirilen .xlsx dosyası Girdiler, Psikrometri, Yaz, Kış, Kontroller, Yardımcı ve Kaynaklar sayfalarından oluşur. Psikrometri sayfasında her durum noktasının sıcaklık, nem oranı, bağıl nem, entalpi, çiğ noktası ve özgül hacmi formülle hesaplanır; dış şart, yük ya da taze hava değiştirildiğinde bütün sayfalar yeniden hesaplanır. Çiğ noktası ve ADP döngüsel başvuru kullanılmadan açık adımlarla bulunur, böylece dosya Excel'de ve LibreOffice'te aynı sonucu verir. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin istediği IGK değerlendirmesi için IGK'lı ve IGK'sız batarya kapasiteleri yan yana yer alır.

Santral Hesabından Sonra

Santralin seçimi, montajı ve devreye alınması klima santrali sayfasında; Beyoğlu'ndaki bir iş hanında kurduğumuz merkezi santral proje sayfasında anlatılıyor. DX bataryalı ve hijyenik santrallerin yapısı ile taze havayı santralin, mahal yükünü fan coil ünitelerinin karşıladığı düzen de aynı sayfada ayrı başlıklar altında anlatılıyor. Isı geri kazanımın ve ihtiyaç kontrollü taze havanın işletme giderine etkisi enerji verimli sistemler yazısında; ameliyathane, yoğun bakım ve izolasyon odalarında santral ve kanaldan beklenenler hastane havalandırma yönetmeliği yazısında. İşletme tarafında filtre fark basıncı, kayış, batarya ve drenaj tavası kontrollerinin aralıkları iklimlendirme bakım ipuçları yazısında; çatı tipi bir ünitede drenaj tavası ve iç yüzey temizliğinin nasıl yapıldığı çatı tipi klima santrali bakımı referansında görülebilir. Santral debisiyle kanal ve menfez boyutlandırması hava kanalı hesabı ve menfez hesabı ile, santral fanının motor kontrolü fan seçim hesabı ile yapılır. Teklif kalemleri klima santrali fiyatları sayfasında. Ofis, otel ve AVM projeleri için ofis, AVM ve otel havalandırması; VRF klima sistemleri santralin alternatifi ya da tamamlayıcısı olarak değerlendirilir. İstanbul ve Kocaeli bölge sayfalarından ilçelere ulaşabilir, hesap çıktısıyla keşif talebini iletişim sayfasından gönderebilirsiniz.

Klima Santrali Serpantin Hesabı: Isı Geçişi ve Bağlantı Yönü

Kapasite hesabı bataryanın ne kadar ısı taşıyacağını verir; serpantinin bunu hangi yüzeyle taşıyacağını ise hava ile su arasındaki logaritmik ortalama sıcaklık farkı (LMTD) gösterir. Klima santrali ısıtıcı batarya hesabı çözümlü örnekteki değerlerle yapıldığında hava 17,73 °C'den yaklaşık 27,2 °C'ye ısınır, su 80 °C'den 60 °C'ye soğur. Karşı akışlı bağlantıda LMTD 47,4 K, paralel akışta 46,0 K'dir; fark yaklaşık %3'tür.

Klima santrali soğutucu batarya hesabı tarafında tablo değişir. Hava 24,78 °C'den 12,78 °C'ye, su 7 °C'den 12 °C'ye giderken kuru sıcaklıklarla yapılan kaba hesapta LMTD karşı akışta 8,8 K, paralel akışta 5,4 K çıkar; aynı kapasite için yaklaşık 1,6 kat yüzey gerekir. Soğutucu bataryanın su girişi bu yüzden hava çıkış tarafına bağlanır. Islak bataryanın kesin değeri entalpi farkıyla bulunur, ama yön kontrolü için kaba hesap yeterlidir. Su tarafında devre sayısı boru içindeki hızı belirler: hız çok düşerse akış laminerleşip ısı geçişi azalır, çok artarsa basınç kaybı ve aşınma büyür.

Fan Coil Hesabı: Düşük Su Sıcaklığında Isıtma Kontrolü

İki borulu sistemde fan coil soğutmaya göre seçilir, ısıtma ayrıca kontrol edilir. Isıtma kapasitesi kabaca ortalama su sıcaklığı ile oda sıcaklığı arasındaki farkla orantılıdır. Katalog değeri 70/60 °C suyla verilmiş bir cihaz, 20 °C odada ısı pompasından gelen 45/40 °C suyla bu değerin yaklaşık yarısını verir (22,5 K / 45 K). Isı kaybı bu değeri aşan mahallerde bir üst model seçilir.

Sık Sorulan Sorular

Klima santrali hesabı nasıl yapılır?
Önce dış ve iç tasarım şartları seçilir, rakımdan atmosfer basıncı bulunur. Mahalin duyulur ve gizli yükünden üfleme debisi ve üfleme nemi hesaplanır. Taze hava ile dönüş havasının karışım noktası, varsa ısı geri kazanım çıkışı ve fan ısısı eklenir. Soğutucu ve ısıtıcı batarya kapasitesi, giriş ve çıkış entalpileri arasındaki farkın kuru hava debisiyle çarpılmasıyla bulunur; ardından su debisi, yoğuşma suyu ve nemlendirme hesaplanır.
Klima santrali kapasite hesabı nasıl yapılır?
Kapasite = kuru hava debisi (kg/s) × entalpi farkı (kJ/kg), yoğuşan suyun entalpisi düşülerek. İstanbul'da 30 kW duyulur, 6 kW gizli yüklü ve 3.000 m³/h taze havalı, plakalı ısı geri kazanımlı bir ofis santralinde soğutucu batarya yaklaşık 55,4 kW (15,8 TR), ısıtıcı batarya yaklaşık 28,1 kW çıkar. Sonuç seçilen dış tasarım şartına doğrudan bağlıdır.
Klima santrali debi hesabı nasıl yapılır?
Duyulur yük ve oda ile üfleme arasındaki sıcaklık farkından kuru hava debisi (kg/s) bulunur, sonra özgül hacimle m³/h'e çevrilir. Hacimsel debi ölçüldüğü noktanın sıcaklığına göre değişir: aynı santralde girişte 9.123, üflemede 8.756, standart havada 8.777 m³/h. Debi verilirken hangi şart için verildiği yazılmalıdır.
Klima santrali batarya hesabı nasıl yapılır?
Soğutucu batarya için giriş (karışım) ve çıkış şartı belirlenir; toplam, duyulur ve gizli kapasite, yoğuşma suyu, cihaz çiğ noktası (ADP) ve by-pass faktörü bulunur. Isıtıcı batarya için Q = ṁ × (1,006 + 1,86 × W) × Δt kullanılır. Su debisi m³/h ≈ 0,860 × kW / Δt. Batarya sıra sayısını üreticinin seçim yazılımı verir; hesap üreticiye verilecek doğru şartları üretir.
Isı geri kazanım cihazı hesabı nasıl yapılır?
Verim tanımından IGK çıkış sıcaklığı bulunur: t_IGK = t_dış + η × (t_oda − t_dış). Plakalı cihazda nem değişmez; entalpik ve sorpsiyon rotorunda nem de aktarılır. Kazanç, taze hava kütlesel debisinin dış hava ile IGK çıkışı arasındaki entalpi farkıyla çarpımıdır. İstanbul'da 2.000 m³/h ve %73 verimli plakalı cihaz kışın 12,2 kW kazandırır; 20 °C üfleme için yaklaşık 4,5 kW elektrikli son ısıtıcı gerekir.
Fan coil kapasite hesabı nasıl yapılır?
Mahalin duyulur ve toplam yükü cihaz sayısına bölünür ve fan coil bu değerlerle seçilir. Katalog kapasiteleri çoğunlukla 27 °C kuru / 19 °C yaş termometre ve 7/12 °C su için verilir; 24 °C / %50 bir odada kapasite yaklaşık 0,77 katına düşer. Kesin değer üreticinin seçim programından alınır.
Karışım havalı klima santrali hesabı neden farklıdır?
Karışım havalı santralde dönüş havası taze havayla karışır; batarya, dış hava yerine karışım noktasının şartıyla çalıştığı için yükü düşer. Karışım noktası iki hava akımının kütle ve enerji dengesiyle bulunur. %100 taze havalı santralde bataryalar dış havanın bütün yükünü taşır ve ısı geri kazanımın etkisi bu yüzden daha büyüktür.
Klima santrali hesabı Excel olarak indirilebilir mi?
Evet. İndirilen .xlsx dosyasında psikrometrik özellikler, yaz ve kış süreçleri, kontroller ve kaynaklar ayrı sayfalarda formül olarak yer alır; girdiler değiştirildiğinde dosya yeniden hesaplanır. Döngüsel başvuru kullanılmadığı için Excel'de ve LibreOffice'te aynı sonucu verir.

İlgili Sayfalar

Bu Ölçüyle Teklif İsteyin

Araçtaki “Bu Ölçüyle Teklif İste” düğmesi sonuç özetini formun “İşin detayı” alanına yazar. Adınızı ve telefonunuzu ekleyin; keşif günü için sizi arayalım.

Konu: Keşif talebi: Klima Santrali