İklimlendirme Sistemleri İstanbul: Isıtma, Soğutma ve Taze Hava

İklimlendirme sistemi; bir binadaki mahallerin ısıtılmasını, soğutulmasını, nemin kontrolünü ve taze havanın şartlandırılarak verilmesini tek tasarımda toplayan cihaz, boru, kanal ve kontrol düzenidir. Sahada bu iş tek bir cihaz seçimiyle bitmez: aynı binada mahal yükünü VRF ya da fan coil, taze havayı merkezi bir santral ya da ısı geri kazanımlı cihaz, yüksek tavanlı bir holü ise ayrı bir ısıtma sistemi karşılayabilir. İstanbul ve Kocaeli'deki binalarda iklimlendirme sistemlerinin keşfini, yük hesabını, montajını, devreye alınmasını ve bakımını yapıyoruz. Kavramların tanımı ve sistem türlerinin karşılaştırması iklimlendirme nedir yazısında.

Isıtma soğutma sistemleri İstanbul'da nasıl seçilir?

Seçimi binanın kullanımı, mahallerin kullanım saatleri arasındaki fark, taze hava ihtiyacı ve tesisat için ayrılabilen yer belirler.

Sistemlerin ayrıntıları kendi sayfalarında: merkezi hava şartlandırma ve taze hava için klima santrali, çok iç üniteli akışkanlı sistemler için VRF klima sistemleri, tek mahallik duvar, kaset ve kanallı cihazlar için klima montajı ve bakımı, kazan, ısı pompası ve radyant ısıtma için ısıtma sistemleri. VRF ile su borulu fan coil arasında kalan projelerde iki düzenin karşılaştırması VRF ile fan coil farkı yazısında.

İstanbul ve Kocaeli'de tasarımı değiştiren saha koşulları

Nemli yaz ve kıyı havası

Marmara kıyısında yaz aylarında dış havanın nemi yüksektir. Taze hava oranı büyük mahallerde soğutma kapasitesinin bir bölümü havayı serinletmeye değil nemini almaya gider; cihaz yalnız duyulur yüke göre seçildiğinde oda serin olduğu hâlde nemli kalır. Bu yüzden kalabalık salonlarda gizli yük ayrıca hesaplanır, taze hava mümkünse mahale gelmeden şartlandırılır. Denize yakın binalarda dış ünite ve santral serpantinleri tuzlu havada daha hızlı aşınır; kaplamalı lamel seçeneği ve bakım sıklığı teklif aşamasında ayrıca konuşulur.

Tarihi doku ve plaza katları

Beyoğlu ve Fatih gibi tarihi dokunun yoğun olduğu ilçelerde dar şaft, taşıma kapasitesi sınırlı çatı ve cephe kısıtı sistem seçimini belirler. Tescilli ya da koruma alanındaki yapılarda çatıya ve cepheye konacak ekipman için izin süreci gerekebileceğinden dış ünite ve santral yeri tasarımın en başında netleştirilir. Şişli ve Ataşehir gibi plaza ağırlıklı ilçelerde asıl konu kat planının kiracıya göre değişmesidir: iç ünite yerleri, branşman düzeni ve taze hava menfezleri sonraki tadilatlara uyum sağlayacak şekilde kurgulanır.

Kocaeli'de sanayi yapıları

Gebze, Dilovası ve İzmit çevresindeki tesislerde iklimlendirme çoğunlukla idari bina, yemekhane ve sosyal alanlar içindir; üretim holleri ayrı bir havalandırma ve ısıtma konusudur. Taze hava emiş ağzının baca ve proses egzozlarından uzak konması ve dış ünite serpantinlerinin toza karşı bakım takvimine alınması bu yapıların ortak ihtiyacıdır. İlçe sayfalarına İstanbul ve Kocaeli bölge listelerinden ulaşılabilir.

İş kapsamı: keşiften bakıma

1. Keşif: mahallerin kullanım şekli ve saatleri, yaklaşık kişi sayısı, mevcut tesisatın durumu, şaft ve asma tavan boşlukları, dış ünite ya da santral için ayrılabilecek yer ve elektrik gücü.
2. Yük hesabı: mahal mahal kış ısı kaybı, yaz duyulur ve gizli kazancı ile kişi sayısına göre taze hava debisi. Ön boyut için klima santrali hesabı ile VRF kapasite ve boru çapı hesabı araçlarından yararlanılabilir.
3. Sistem karşılaştırması: uygun iki düzen ilk yatırım, işletme gideri, yer ihtiyacı ve bakım yükü bakımından yan yana konur.
4. Koordinasyon: kanal güzergâhı, yangın damperleri, elektrik beslemesi ve otomasyon noktaları diğer disiplinlerle birlikte netleştirilir. Kanal ve plenum işleri hava kanalı imalatı kapsamındadır.
5. Montaj ve devreye alma: basınç testi, vakum ve şarj; debi ölçümü ve balans; kontrol senaryolarının denenmesi; ölçümlerin teslim dosyasına yazılması.
6. Bakım: filtre, serpantin ve drenaj kontrolleri ile soğutucu akışkan miktarına bağlı sızıntı kontrollerinin takvime bağlanması. Kurulu VRF sistemleri için VRF klima servisi.

Taze hava ve egzoz tarafı iklimlendirmeden ayrı düşünülmez; havalandırma kurgusu havalandırma sistemleri, ofis, AVM ve otel yapılarındaki toplam kurgu ofis, AVM ve otel havalandırma sayfasında.

İstanbul iklimlendirme firmaları arasında seçim yaparken sorulacaklar

İklimlendirme firmaları İstanbul'da farklı iş modelleriyle çalışır: bir kısmı cihaz satıp monte eder, bir kısmı yalnız proje çizer, bir kısmı tasarımı sahada uygulayıp devreye alır. Isıtma soğutma sistemleri firmaları arasında karar verirken şu sorulara yazılı cevap almak, işin nasıl yürüyeceğini baştan gösterir:

• Cihaz seçimi mahal bazlı bir yük hesabına mı dayanıyor, yoksa metrekare katsayısına mı?
• Taze hava, egzoz ve kanal işleri aynı kapsamda mı, yoksa başka bir ekibe mi bırakılıyor? İki ekip arasında kalan işler sahada en çok sorun çıkaran kalemlerdir.
• Soğutucu akışkanla çalışacak personelin Mesleki Yeterlilik Belgesi var mı; sızıntı kontrolü ve ekipman kaydı kimin sorumluluğunda?
• Devreye almada debi, sıcaklık ve basınç değerleri ölçülüp yazılı olarak teslim ediliyor mu?
• Üreticinin destek süresi içinde ve sonrasında bakım nasıl yapılacak, yedek parça ve sarf malzemesi nereden sağlanacak?

Teklifleri bu sorularla karşılaştırmak, toplam tutardaki farkın hangi kalemden geldiğini de gösterir. Isıtma ve klima tesisatında uyulması gereken kurallar iklimlendirme yönetmeliği yazısında.

İklimlendirme sistemi fiyatları neye göre oluşur?

Toplam bedel cihaz listesinden çok binanın kendisine bağlıdır. Teklif genellikle beş blokta okunur:

• Isıyı üreten ya da çeken ekipman: VRF ve split dış üniteleri, su soğutma grubu, kazan veya ısı pompası.
• Mahal tarafı: iç üniteler, fan coil cihazları, santral ve menfezler.
• Dağıtım: bakır ya da çelik boru, kanal, yalıtım, askı ve drenaj.
• Kontrol: oda kumandaları, merkezi kontrol ve otomasyon arabirimi.
• Devreye alma ve teslim: test, balans, ölçüm, kullanıcı eğitimi ve dokümantasyon.

İstanbul'da bunlara vinçle taşıma, mesai dışı çalışma ve bina yönetiminin istediği güvenlik önlemleri gibi saha kalemleri eklenir. Sisteme göre ayrıntılı kalem listeleri klima santrali fiyatları, VRF klima fiyatları ve klima montajı ve bakımı fiyatları sayfalarında; kamu işlerindeki poz mantığı mekanik tesisat birim fiyatları sayfasında.

İklimlendirme cihazı fiyatları ve işletme gideri

Cihaz teklifleri karşılaştırılırken ilk yatırımın yanına cihazın yıllar boyunca harcayacağı enerji konur. Split ve küçük kapasiteli cihazlarda enerji etiketindeki mevsimsel verim değerleri (SEER, SCOP), VRF ve soğutma gruplarında üreticinin mevsimsel verim verileri, santrallerde fanın özgül gücü teklifle birlikte istenir. Kısmi yükte düşük verimle çalışan daha ucuz bir cihazda ilk yatırımdaki fark, işletme faturasında birkaç sezonda kapanabilir. Cihaz bedelleri üretici fiyat listesi ve kurla değiştiğinden tutarlar keşiften sonra yazılı teklifte verilir.

Tamamlanmış işlerden örnekler

Bir iş hanında ofis katları ve ortak alanlar için kurulan merkezi santral Beyoğlu İş Hanı klima santrali, otel odaları ile ortak alanların ayrı bölgeler olarak kurgulandığı uygulama The Mandala Hotel VRF klima sistemi, asma tavana yerleştirilen kanal tipi iç ünite ile motorlu damperlerin montajı ofis katı kanal tipi iç ünite, çatıdaki paket tip santralin iç hücre ve filtre bakımı ise çatı tipi klima santrali bakımı sayfasında anlatılıyor.