Elektrostatik Filtre Nasıl Temizlenir? Hücre Yıkama ve Kontrol

Kirlenmiş bir elektrostatik filtre çoğu zaman önce sesiyle kendini belli eder: ünitenin içinden gelen düzensiz çıtırtılar, plakalar arasında biriken yağın elektrik arkına yol açtığını gösterir. Bir süre sonra baca çıkışında yeniden duman görülür, güç kaynağındaki arıza lambası yanmaya başlar. Hücreleri doğru aralıkla ve doğru yöntemle yıkamak, cihazın tasarlandığı verimle çalışmasının tek yoludur. Bu yazı mutfak egzozunda kullanılan iki kademeli ünitelerin (iyonizer ve toplayıcı plaka paketi) temizliğini adım adım anlatır. Cihazın nasıl çalıştığını önce okumak isterseniz elektrostatik filtre nedir yazısından başlayabilirsiniz.

Temizlik zamanının geldiğini gösteren işaretler

• Üniteden sık ve düzensiz çıtırtı sesi geliyor; ark sayacı olan güç kaynaklarında sayaç hızla artıyor.
• Güç kaynağındaki "çalışıyor" lambası sönük ya da arıza lambası yanıyor.
• Baca çıkışında, ünite takıldıktan sonra kaybolan gri duman yeniden görünüyor.
• Ünitenin arkasındaki karbon kademesi beklenenden erken doyuyor, fan çarkında yağ birikiyor.
• Toplama tavası her kontrolde dolu çıkıyor ya da tavadan taşan yağ gövde dibinde birikiyor.
• Servis kapağı açıldığında plaka aralarında yağ köprüleri ve kararmış, sertleşmiş tortu görülüyor.

Ne sıklıkla temizlenir?

Doğru aralık pişirme tipine, günlük çalışma süresine ve ünitenin önündeki ön filtrelerin durumuna bağlıdır. Aşağıdaki aralıklar yalnızca başlangıç içindir; ilk haftalarda her kapak açılışında hücrelerin görünümüne bakılır ve aralık buna göre kısaltılır ya da uzatılır.

Davlumbazdaki labirent filtreler düzenli yıkanmıyorsa elektrostatik hücreye ulaşan yağ katlanır. Davlumbaz tarafının bakımı davlumbaz temizliği nasıl yapılır yazısında ayrıca anlatılıyor.

Başlamadan önce: enerji kesme ve deşarj

Elektrostatik ünite kilovoltlar düzeyinde gerilimle çalışır ve plakalar, enerji kesildikten sonra da kısa bir süre yük tutabilir. Temizlikten önce şu sıra izlenir:

1. Pişirme bitirilir, egzoz fanı kapatılır ve egzozun soğuması beklenir.
2. Güç kaynağının anahtarı kapatılır, besleme sigortası indirilir; pano üzerine "çalışma var, enerji vermeyin" etiketi asılır.
3. Üreticinin belirttiği bekleme süresi geçtikten sonra servis kapağı açılır. Kapak emniyet anahtarı devreyi kesse de buna tek başına güvenilmez.
4. Varsa topraklama çubuğu ile iyonizer ve toplayıcı plakalar gövdeye değdirilerek kalan yük boşaltılır.
5. Kimyasala dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük takılır. Dolu bir hücre ağırdır ve kenarları keskin olabilir; yüksekteki ünitelerde hücre iki kişiyle indirilir.

Gerekenler

Adım adım hücre yıkama

1. Ön filtreyi çıkarın. Ünite girişindeki alüminyum örgü ya da labirent ön filtre ayrı yıkanır; bu filtre iyonizere ulaşan iri yağı azaltır.
2. Hücreleri sırayla çekin ve işaretleyin. Birden çok modül varsa her hücrenin yeri ve hava yönü oku not edilir; ters takılan hücre verimsiz çalışır.
3. Kuru tortuyu alın. Plakaların ön ve arka kenarındaki kalın, sertleşmiş birikinti plastik bir spatulayla alınır.
4. Daldırın. Hücre, sıcak su ve çözücü karışımına tamamen batırılır. Yağın kalınlığına göre bekleme süresi değişir; çözücünün etiketindeki süre aşılmaz.
5. Hafifçe çalkalayın. Hücre teknede birkaç kez yukarı aşağı hareket ettirilir; çözünen yağın plaka aralarından çıkması sağlanır.
6. Kenarları ve izolatörleri fırçalayın. İyonizer tellerini taşıyan ve plaka paketini gövdeden yalıtan izolatörler (seramik ya da plastik) özellikle temizlenir. Bu yüzeylerdeki yağ filmi, yüksek gerilimin gövdeye kaçmasına yol açar.
7. İyonizer tellerine dikkat edin. İnce teller fırçayla değil, çalkalama ve düşük basınçlı suyla temizlenir. Kopan ya da gevşeyen tel olduğunda yenisiyle değiştirilir; kopuk tel kısa devre yaptırır.
8. Durulayın. Hücre, çözücü kalıntısı kalmayana kadar temiz ılık suyla, plaka aralarına dik açıyla tutulan düşük basınçlı suyla durulanır.
9. Süzdürün. Hücre, suyun plaka aralarından akabileceği şekilde dik konumda bekletilir.
10. Kurutun. Hücre tamamen kuruyana kadar havadar bir yerde bırakılır. Plaka aralarında kalan tek damla bile ilk enerjilendirmede ark demektir.

Yıkama yöntemlerinin karşılaştırması

Kurutma ve yerine takma

Kurutma süresi ortam sıcaklığına ve hücre boyutuna göre değişir; ılık ve havadar bir ortamda birkaç saat sürebilir. Sıcak hava üfleyici kullanılacaksa sıcaklık, plastik izolatörleri yumuşatmayacak düzeyde tutulur. Hücreler, sökülürken not edilen yer ve hava yönü okuna göre takılır; kontak yayları ya da bağlantı uçları hücrenin gerilim baralarına tam oturmalıdır. Toplama tavası boşaltılıp silinir, ön filtre yerine konur ve servis kapağı emniyet anahtarına basacak şekilde kapatılır.

Temizlik sonrası kontrol listesi

• Enerji verildiğinde "çalışıyor" lambası yanıyor, arıza lambası sönük kalıyor.
• İlk dakikalarda kısa süreli birkaç çıtırtı olabilir; ses sürekli hâle geliyorsa hücrelerde nem ya da izolatör üzerinde yağ kalmıştır.
• Kapak açıldığında gerilim kesiliyor; emniyet anahtarı devre dışı bırakılmamış.
• Fan kapatıldığında güç kaynağı da devreden çıkıyor (fan kilitlemesi).
• Bükülmüş plaka, kopuk tel ya da çatlak izolatör yok; varsa parça değiştirilmeden ünite devreye alınmıyor.
• Yapılan temizlik, tarih ve görülen kusurlar bakım defterine yazılıyor. Gıda Hijyeni Yönetmeliği filtrelere ve temizlenecek parçalara kolay erişim istediği için kayıt, denetimde de işe yarar.

Sık yapılan hatalar

• Fırın temizleyici ya da çamaşır sodası gibi güçlü alkali ürünlerle alüminyum plakaları yıkamak.
• Hücreyi nemliyken takıp enerji vermek; arkın plakalarda bıraktığı izler zamanla çukurlaşır.
• Kapak emniyet anahtarını bantla ya da köprüyle iptal etmek.
• Yalnızca görünen ön yüzü silip plaka aralarını yıkamamak.
• Toplama tavasını boşaltmayı unutmak; taşan yağ gövdede birikir ve yangın yükünü artırır.
• Yıkama suyunu doğrudan pis su giderine vermek; yağlı su yağ ayırıcıdan geçirilmelidir.

Hücre temizliği yetmediğinde: kanal, fan ve baca

Elektrostatik ünite yalnızca hattın bir bölümüdür. Ünitenin önündeki kanalda biriken yağ, hücre ne kadar temiz olursa olsun yangın yükü oluşturur; arkadaki fan ve baca da kendi aralığıyla temizlenir. Bütün hattın periyodik temizliği baca ve davlumbaz temizliği hizmetiyle yapılır; işlemin sırası restoran baca temizliği nasıl yapılır yazısında anlatılıyor. Hücre değişimi, güç kaynağı arızası ya da ünitenin büyütülmesi gerekiyorsa elektrostatik filtre sistemi sayfasına, maliyet kalemlerine ise elektrostatik filtre fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.