VRF Klima Bakımı Nasıl Yapılır? İç ve Dış Ünite Kontrolleri

Bir VRF sisteminde tek bir dış ünite grubu, çoğu zaman farklı katlardaki ve farklı kullanıcılara ait onlarca iç üniteyi aynı soğutucu akışkan devresi üzerinden besler. Bu yüzden VRF bakımı, tek tek klimaların bakımının toplamı gibi planlanamaz. Bir iç ünitenin tıkalı drenajı yalnız o odayı, dış ünitenin kirli bataryası ise bağlı bütün iç üniteleri etkiler; kaçak ise devrenin herhangi bir noktasında olabilir. Aşağıda bir VRF (VRV) sistemde bakım gününün sırasını, dış ve iç ünitede yapılanları ve soğutucu akışkan tarafındaki yükümlülükleri anlatıyoruz. Sistemin çalışma ilkesi için VRF klima nedir yazısına bakabilirsiniz.

Bakım gününün sırası

1. Kayıtları oku: merkezi kumandadaki ya da servis yazılımındaki hata geçmişi, önceki bakımın çalışma verileri.
2. Çalışma verilerini al: sistem dengeli yükte çalışırken basınçlar, sıcaklıklar ve kompresör frekansı kaydedilir.
3. İç üniteler: filtre, batarya, fan, drenaj; kat kat ya da bölüm bölüm.
4. Dış ünite: enerji kesilerek batarya, fan, pano ve kompresör bölümü.
5. Kaçak kontrolü: bağlantı noktaları, servis vanaları, dağıtıcılar.
6. Yeniden çalıştırma ve karşılaştırma: aynı çalışma verileri bakımdan sonra yeniden alınır.

Sıra önemlidir. Çalışma verilerini bakımdan önce almak, kirli batarya ya da tıkalı filtrenin sisteme etkisini görmeyi sağlar; bakım sonrası verilerle karşılaştırma yapılan işin sonucunu gösterir.

Hata geçmişi ve çalışma verileri

VRF dış üniteleri, üreticinin servis aracıyla ya da ünite üzerindeki gösterge ve butonlarla okunabilen çalışma verileri tutar. Bakımda bakılan başlıca değerler şunlardır:

Bu değerlerin anlamlı olması için dış hava sıcaklığı ve çalışan iç ünite sayısıyla birlikte yazılması gerekir; aynı sistem farklı yükte farklı değer verir.

Dış ünite bakımı

Kondenser bataryası

Dış ünite bataryası yaprak, polen, toz ve kuş tüyüyle kapanır. Kirli batarya yazın yoğuşma basıncını yükseltir, kompresörü zorlar ve kapasiteyi düşürür; kışın ısıtma modunda buzlanmayı ve defrost sıklığını artırır. Önce dış yüzdeki gevşek kir alınır, sonra bataryaya uygun temizleyici uygulanır ve lameller düşük basınçlı suyla durulanır. Yüksek basınçlı yıkama lamelleri yatırır. Marmara kıyısındaki çatılarda tuzlu hava, Gebze ve Dilovası gibi sanayi yoğun bölgelerde ise is ve endüstriyel toz bataryayı daha hızlı kirletir ve korozyonu hızlandırır; bu konumlarda bakım aralığı kısaltılır.

Fanlar ve motorlar

Fan kanatlarında çatlak ve birikim, motor yataklarında ses, fan koruma ızgarasının sağlamlığı kontrol edilir. Kanat ucu çatlamış fan dengesiz döner ve motor yatağını kısa sürede bozar.

Elektrik panosu ve inverter kartı

Pano kapağı açılmadan önce enerji kesilir ve inverter kondansatörlerinin boşalması için üreticinin öngördüğü süre beklenir. Güç klemensleri ve kontaktörler gevşeklik ve ısınma izi açısından kontrol edilir. İnverter kartının soğutucu kanatçıkları toz tutar; tozla kapanmış soğutucu, kartın aşırı ısınıp sistemi düşürmesine yol açar. Pano içinde böcek ve nem izi aranır.

Kompresör bölümü

Kompresör gövdesinde yağ izi (kaçak belirtisi), titreşim takozları ve boru bağlantılarında sürtünme kontrol edilir. Karter ısıtıcısının çalıştığı doğrulanır. Uzun süre enerjisiz kalmış bir dış ünite, üreticinin öngördüğü süre boyunca enerjide bekletilmeden çalıştırılmamalıdır; aksi hâlde kompresöre sıvı akışkan dolmuş olabilir.

Yerleşim ve hava dolaşımı

Dış ünitelerin attığı sıcak havanın yeniden emilmesi, çatıda yan yana dizilmiş ve etrafı kapatılmış ünitelerde sık görülür. Ünitelerin önüne sonradan konan paneller, depolanan malzeme ya da etraflarına çekilen perde duvarlar bakımda not edilir. Ünite tabanındaki drenaj delikleri açılır; kışın tabanda donan defrost suyu fan kanadına değebilir.

İç ünite bakımı: tipe göre

Kanallı iç ünitelerde ünitenin kendisi kadar bağlı olduğu kanal ve menfezler de önemlidir. Asma tavan içinde kanal tipi iç ünite, motorlu damper ve izoleli esnek kanal bağlantılarının bir arada göründüğü bir ofis katı uygulaması kanal tipi iç ünite ve motorlu damper sayfasında. Bu tip sistemlerde damperin konumu ve esnek kanalın ezilmemiş olması debiyi doğrudan belirler.

Drenaj: şikâyetlerin ilk sırası

VRF iç ünitelerinden gelen şikâyetlerin önemli bir kısmı soğutma değil sudur: tavandan damlama, ıslak asma tavan plakası, kötü koku. Bakımda her pompalı iç ünitede şu test yapılır:

1. Drenaj tavasına bir miktar su dökülür.
2. Şamandıranın yükseldiği ve pompanın devreye girdiği görülür.
3. Suyun tahliye hattından aktığı, hattın sonunda gözle doğrulanır.
4. Tava dibindeki tortu ve biyolojik tabaka temizlenir.

Ortak drenaj hattına bağlı birçok iç ünitede hattın eğimi, havalık bağlantısı ve bina pis su tesisatına bağlantı noktasındaki sifon da kontrol edilir; eğimsiz ortak hat birkaç ünitenin aynı anda taşmasına yol açar.

Soğutucu akışkan devresi ve kaçak kontrolü

VRF devrelerinde akışkan miktarı, uzun boru hatları nedeniyle split klimalara göre çok yüksektir. Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik, kaçak kontrol yükümlülüğünü ve sıklığını sistemdeki gazın kilogram değeriyle değil CO2 eşdeğeriyle belirler; 5 ton CO2 eşdeğeri ve üzerindeki sistemler kaçak kontrolüne tabidir. Örneğin R410A'nın küresel ısınma potansiyeli 2088'dir; 24 kg R410A ile şarj edilmiş bir sistem yaklaşık 50 ton CO2 eşdeğeri eder. Yükümlülüklerin ve kayıt düzeninin ayrıntısı VRF klima servisi sayfasında.

Bakımdaki kaçak kontrolü elektronik kaçak dedektörü ve köpük testiyle şu noktalarda yoğunlaşır:

• Dış ünite servis vanaları ve kompresör bölümündeki bağlantılar,
• İç ünitelerin rakorlu bağlantıları (asma tavan içinde, erişim kapağından),
• Dağıtıcı (joint ya da kollektör) noktaları ve tesisattaki kaynak noktaları,
• Yağ izi görülen her bağlantı.

Kaçak bulunduğunda gaz eklenmez; kaçak giderilir, devre azotla basınç testinden geçirilir, vakumlanır ve akışkan tartılarak şarj edilir. Yapılan her işlem ekipman kaydına yazılır.

Haberleşme hattı ve kumandalar

İç ünitelerle dış ünite, çoğunlukla iki telli bir haberleşme hattıyla birbirine bağlıdır. Kutup, ekran ve adresleme kuralları üreticiye göre değişir. Bakımda haberleşme hattının klemens bağlantıları, ekran topraklaması ve güç kablolarıyla aynı tavada ezilip ezilmediği kontrol edilir. Kablo kumandaların sıcaklık sensörleri el termometresiyle karşılaştırılır; güneş alan bir duvara ya da sıcak bir cihazın üstüne konmuş kumanda, odayı olduğundan sıcak okur. İç ünite adresleri bakım sırasında değiştirilmez.

Isı geri kazanımlı sistemlerde ek kontroller

Aynı anda bir bölümü soğutup başka bir bölümü ısıtabilen ısı geri kazanımlı VRF sistemlerde, iç ünite gruplarının soğutma ve ısıtma arasında geçişini seçici kutular yapar. Bu kutuların valf bobinleri, drenaj bağlantısı (varsa) ve kutu içindeki bağlantılar kaçak açısından kontrol edilir. Geçişlerde ses şikâyeti olan kutular kayda geçirilir; bu kutular yatak odası, toplantı odası gibi sessiz olması gereken hacimlerin üstünde ise yer değişikliği ayrıca değerlendirilir.

Bakımda yapılmaması gerekenler

• Basınç kontrolü için her bakımda manifold bağlamak: her bağlantıda bir miktar akışkan kaybedilir; çalışma verileri servis aracından okunabiliyorsa gereksizdir.
• Kaçak aramadan gaz tamamlamak.
• Lamelleri yüksek basınçlı suyla yıkamak, elektrik panosunu korumaya almadan su tutmak.
• Hata geçmişini kayda almadan silmek.
• İç ünite adreslerine ya da dış ünite ayarlarına bakım sırasında dokunmak.

İlgili sayfalar

Bakımda sistemin bugünkü kullanıma yetmediği anlaşılırsa (bölüm eklenmesi, kat kullanımının değişmesi) kapasite ve boru çapının yeniden kontrolü gerekir; ön hesap için VRF kapasite ve boru çapı hesabı aracı, yeni sistem ya da genişletme maliyeti için VRF klima fiyatları sayfası kullanılabilir. Sistem kurulumunun kendisi VRF klima sistemleri sayfasında, montaj adımları VRF klima montajı nasıl yapılır, VRF ile fan coil'in karşılaştırması VRF ile fan coil farkı yazısında. Split klimalarda bakım aralıkları için klima bakımı kaç yılda bir yapılır, binadaki tüm iklimlendirme ekipmanı için iklimlendirme bakımı için ipuçları yazısına bakabilirsiniz. Otel ölçeğinde bir VRF uygulaması Mandala Hotel VRF klima sistemi sayfasında. Bölgesel servis sayfaları: Bağcılar VRF klima servisi, İzmit VRF klima servisi. Bakım talebi için iletişim sayfası.